Luxemburgse klokkenluiders voor de rechter

Kritiek op proces tegen personen achter de LuxLeaks-onthullingen

In Luxemburg begint vandaag een proces tegen twee klokkenluiders en een journalist die aan de basis stonden van LuxLeaks, een serie onthullingen over belastingontwijking. Volgens de aanklagers hebben de klokkenluiders zich onder meer schuldig gemaakt aan diefstal van bedrijfsgeheimen, en de journalist aan heling.

De Luxemburgers Antoine Deltour en Raphaël Halet maakten honderden documenten openbaar van hun werkgever PricewaterhouseCoopers (PwC). Die accountantsfirma maakte namens hun klanten - grote en middelgrote bedrijven - afspraken met de Luxemburgse belastingdienst.

Uit het journalistieke onderzoek LuxLeaks naar die afspraken werd duidelijk dat multinationals via Luxemburg legaal voor miljarden aan belasting ontwijken. Het was voor het eerst dat van honderden bedrijven dergelijke afspraken met een belastingdienst openbaar werden.

De Franse journalist Edouard Perrin was voor de Franse zender TV2 in 2012 de eerste die er een programma aan wijdde. In 2014 gebruikte het internationale consortium van onderzoeksjournalisten ICIJ het materiaal voor wereldwijde publicaties over de ontwijking door bedrijven als Pepsi, Ikea en Avery Dennison. In Nederland publiceerde Trouw in dit kader onder meer over de constructies van kledingconcern WE.

Het proces is Luxemburg op veel kritiek komen te staan. Europees commissaris Margrethe Vestager (mededinging) betreurt de beslissing om te vervolgen: "LuxLeaks had niet kunnen plaatsvinden zonder de klokkenluider en het team onderzoeksjournalisten. Zij creëerden het momentum om het debat over belastingheffing voor bedrijven te veranderen." Na de LuxLeaks-onthullingen zijn afspraken gemaakt om landen te verplichten hun afspraken met bedrijven te delen. Ook moeten multinationals in die plannen per land opgeven hoeveel belasting ze betalen.

Volgens ICIJ is het proces een aanval op de persvrijheid en op klokkenluiders. "Klokkenluiders moeten worden geprezen, niet veroordeeld", aldus ICIJ-directeur Gerard Ryle.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden