Lusthof voor de rijken zet slaapkamerdeuren open

Reportage Rondneuzen waar ooit Coco Chanel en Roger Moore logeerden

Wat doe je eerst? Neerploffen op het weelderige bed? Een bad nemen en dan schellen voor een kamermeisje, dat je helpt met handdoek en haarborstel? Jezelf bekijken in één van de vele spiegels, met vergulde guirlandes en cherubijnen versierd? Of lekker lezen op de chaise longue?

Een nieuwe expositie op Kasteel De Haar in Haarzuilens, vanaf morgen, heeft een prikkelende titel: 'Slaapkamergeheimen'. Maar een wandeling door de slaapvertrekken onthult vooral de eigen fantasie. Hoe zou het zijn om geld te hebben als water? Om bij het aantrekken van een jurk - één van de honderd - 'assistentie' te vragen? En vervolgens te dineren met beroemde filmsterren en kunstenaars?

Kasteel De Haar, het grootste en rijkste van Nederland, was altijd al open voor publiek, behalve in september: dan streek de adellijke familie Van Zuylen er neer. Drie generaties baronnen en baronnessen deelden er hun joie de vivre met een exclusief gezelschap, onder wie modeontwerpers Coco Chanel en Yves Saint Laurent, schrijvers Erich Maria Remarque en André Malraux, filmregisseur Luchino Visconti en filmsterren Gregory Peck, Roger Moore en Joan Collins.

Maar sinds de dood van de laatste baron, Thierry van Zuylen (1932-2011), staat het kasteel in september leeg. Zijn vijf dochters uit drie huwelijken, in leeftijd variërend van 18 tot rond de 50 jaar, beraden zich nog op een voortzetting van de prijzige familietraditie. Eén maandje vakantie vieren in het kasteel kost zo'n anderhalve ton.

Dat geld steekt deels in de details, blijkt tijdens een rondgang over romige tapijten door slaapvertrekken die nu, voor het eerst, voor het publiek zijn opengesteld. Iedere kamer is voorzien van royale flessen Guerlain parfum; alleen al aan dat geurtje spendeerde de familie 7000 euro in één septembermaand. Hun gastvrijheid sprak verder uit verse boeketten (elke kamer z'n eigen bloem), boeken die speciaal voor de gast waren uitgezocht, badjassen, handdoeken, een blik Haagse hopjes en repen Droste chocolade. Met dat snoepgoed wilde de kosmopolitische familie, die de rest van het jaar in Londen en Parijs woonde, hun gasten 'iets typisch Nederlands' presenteren, vertelt Brechje Manschot, verantwoordelijk voor de marketing van het kasteel.

Er zijn mooie, vanwege de grandeur on-Nederlandse kasteellegendes. Over Brigitte Bardot bijvoorbeeld, die dronken, op een witte Puch-brommer, door de grote hal van het kasteel sjeesde. En over Maria Callas: uit haar slaapvertrek kwam zulk akelig gejammer, dat de kamermeisjes ongevraagd binnenstormden. Callas bleek haar hondjes zangles te geven, ze traden die avond samen op.

Deze verhalen zijn zo'n vier decennia oud; moderne sterren wisten het kasteel niet te vinden. De laatste baron fêteerde in september vooral persoonlijke vrienden, bankiers en zakenrelaties, vertelt het hoofd van de huishouding Greetje van Rooijen (59). Onder wie weinig Nederlanders; de Van Zuylens waren altijd internationaal georiënteerd. Voetballer Marco van Basten kwam er wel eens, "maar hij bleef alleen maar eten."

Wat deden ze in die slaapkamers, de gelukkigen, de rijken? Van welke geheimen waren de kroonluchters getuigen? Dat onthult de expositie op De Haar natuurlijk niet, en ook Van Rooijen weet niet wat er gebeurde tussen de kasteellakens, ook al werkt ze nu al veertig jaar voor de familie. Eén keer, in 2003, mocht het personeel ook blijven slapen, als beloning voor het harde werken. Van Rooijen belandde in kamer 17, op de tweede verdieping van het neogotisch kasteel dat bouwmeester Cuypers een eeuw geleden afrondde. Speciaal vond ze die logeerpartij, maar lekker sliep ze niet. "Het stikte buiten van de vleermuizen, je hoorde ze krassen."

De expositie 'Deftig dutten; slaapkamergeheimen van De Haar' duurt t/m 30 november. In 'Max monumentaal' vanavond (Ned 2. 20.25) een documentaire over de restauratie van de slaapkamermeubels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden