Janis Joplin had niet misstaan in het boek.Beeld ANP Kippa

BoekrecensieLuisteren &cetera

‘Luisteren &cetera’ is een mooi overzicht van de popgeschiedenis, maar de vrouwen zijn vergeten

Een boek over de popgeschiedenis roept steevast een zekere mopperlust op. Want geen overzicht zo lijvig of er ontbreken namen die je wel had verwacht. ‘Luisteren &cetera – De popmuziek van de jaren vijftig tot nu in 104 klassieke albums’ van Pieter Steinz (1963-2016) en Bertram Mourits is daarop geen uitzondering. Het boek is een bundeling van stukken die eerder in het muziektijdschrift Heaven verschenen, aangevuld met enkele nieuwere platen. Luisteren &cetera begint in 1937 bij Robert Johnson en eindigt in 2015 met Kendrick Lamar.

Het is daarmee zeker een mooi naslagwerk, hoewel de vrouwelijke artiesten er wat karig vanaf komen. Dat is ongetwijfeld een weerslag van het feit dat vrouwen, vooral in de begindagen, moeite hadden voet aan de grond te krijgen in de popmuziek. Maar toch, met maar elf vrouwelijke artiesten zouden hoofdstukken over Janis Joplin (‘Pearl’), Carol King (‘Tapestry’) of Nina Hagen (‘Nina Hagen Band’) niet hebben misstaan. Ook countrysterren als Dolly Parton en Patsy Cline schitteren door afwezigheid.

De poorten open voor de wereldmuziek

Dat gezegd hebbende, biedt Luisteren &cetera wel degelijk een mooi overzicht van de popgeschiedenis, waarbij de meerwaarde vooral zit in het feit dat de albums in een context worden geplaatst en de schrijvers helder uitleggen waarom een plaat zo’n impact heeft gehad op de popmuziek.

Fleetwood Mac in 2018 bijeen. Bij ‘Rumours’ van de band, dat werd opgenomen toen de twee koppels van de groep in scheiding lagen, staat in ‘Luisteren &cetera’ een lijst met de beste scheidingsplaten.Beeld Evan Agostini/Invision/AP

Zo lezen we dat Paul Simons ‘Graceland’ de poorten openzette voor de wereldmuziek als vanzelfsprekend onderdeel van de pop. En ‘Autobahn’ van Kraftwerk neemt een cruciale plaats in de popgeschiedenis in omdat de eerste housepioniers in de jaren tachtig zich lieten inspireren door de repetitieve elektronische muziek van de Duitsers. Soms hebben de schrijvers ook gewoon leuke feitjes rond een album opgediept. Wie wist bijvoorbeeld dat in de jaren zeventig Abba-platen naar het Oostblok werden verscheept in ruil voor komkommers, cement en olie?

Leuk is ook dat elke plaat vergezeld gaat van een aantal lijstjes. Bijvoorbeeld van andere artiesten die van invloed waren op de genoemde artiesten. Zo blijkt dat het ­oeuvre van Bertolt Brecht en Kurt Weill niet alleen zijn weerslag had op de muziek van David Bowie, maar ook op artiesten als Serge Gainsbourg, Tom Waits en Nick Cave. En bij ‘Rumours’ van Fleetwood Mac, dat werd opgenomen toen de twee koppels van de groep in scheiding lagen, vinden we een lijst met de beste scheidingsplaten. Het maakt Luisteren &cetera tot een aangenaam bladerboek bij uitstek. Geen boek dat je in een adem van a tot z uitleest, maar wel een boek om steeds weer even in te grasduinen.

Pieter Steinz en Bertram Mourits
Luisteren &cetera. De popmuziek van de jaren vijftig tot nu in 104 klassieke albums
Uitgeverij Atlas Contact
480 pagina’s
24,99 euro

Lees ook:

Elton John en het ongelukkige mannetje

Elton John heeft een hekel aan boeken en films die de schijn ophouden en het publiek wijsmaken hoe volmaakt artiesten zijn. “Artiesten zijn niet perfect. Niemand is perfect”, schrijft hij in zijn autobiografie, met medewerking van Alexis Petridis, muziekjournalist van The Guardian.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden