Luidere roep om wietregeling

Analyse Kansrijke oproep VNG om nieuw kabinet de wietteelt te laten organiseren

MARTEN VAN DE WIER

In een volgende kabinetsformatie moet de landelijke politiek de softdrugshandel regelen. Dat vindt een commissie van zeven burgemeesters en een wethouder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De commissie adviseert de handel en verkoop van wiet en hasj kleinschalig te maken, en de hele keten wettelijk te regelen: van teelt tot gebruik. Kan dit rapport, dat gisteren uitkwam, het begin zijn van een oplossing voor het Nederlandse softdrugsbeleid?

Nieuw is het geluid niet: vorig jaar tekenden ruim vijftig gemeenten, onder leiding van Paul Depla (toen nog burgemeester van Heerlen) een manifest voor de regulering van wietteelt. Zij liepen aan tegen het njet van het kabinet en een meerderheid van de Tweede Kamer.

Deze keer komt het pleidooi niet van een groep activistische burgemeesters, maar van een commissie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De VNG wilde de impasse doorbreken, en zocht voor de commissie leden uit alle hoeken van het politieke spectrum. PvdA'er Depla zit erin (nu burgemeester van Breda), maar ook VVD'er Jacques Niederer, die in zijn eigen Roosendaal alle coffeeshops sloot. Ook hij staat volledig achter dit rapport, laat hij weten, net zoals de CDA'ers in de commissie.

De roep om een ander wietbeleid klinkt steeds luider, en steeds vaker uit onverwachte hoek. Criminoloog Cyrille Fijnaut schaarde zich vorig jaar bij de wetenschappers die pleiten voor geregelde teelt. De hoogleraar op Tilburg University, bekend als hardliner op coffeeshopgebied, vindt dat Nederland zich moet inspannen om internationale drugsverdragen te veranderen.

De georganiseerde criminaliteit spint garen bij de politieke onenigheid over softdrugs, schrijft de VNG-commissie. Door het verbod op teelt moeten coffeeshophouders hun wiet wel inkopen bij criminelen. Voor het Openbaar Ministerie is het lastig om de georganiseerde criminaliteit van de wiethandel hard aan te pakken, en tegelijkertijd de logistiek van de coffeeshops te ontzien.

Wie pak je wel aan, en wie niet? Dat wordt een stuk duidelijker als de overheid vergunningen uitgeeft aan telers. Een coffeeshopeigenaar die zaken doet met illegale telers, kan zonder pardon worden aangepakt. Net zoals een teler zonder vergunning.

Ook commissielid Niederer vindt dat Den Haag moet bewegen. "De Tweede Kamer houdt zelf deze gedoogpraktijk in stand. Tegelijkertijd verbiedt ze experimenten met wietteelt van mijn collega-burgemeesters. Dat kan niet. Wij pleiten voor een beperkt aantal experimenten, onder de plu van een nieuwe landelijke cannabiswet." Het alternatief, wiet helemaal verbieden, is 'irreëel', vindt Niederer. "Daarvoor is cannabis te wijdverbreid."

Wietteelt regelen lost niet bij toverslag alle problemen op. Een groot deel van de Nederlandse wiet wordt geëxporteerd, en dat blijft lucratief voor criminelen. Ook in Nederland wordt veel Nederwiet geconsumeerd, en iedere coffeeshop pompt via zijn inkoop jaarlijks vele tonnen het criminele circuit in. Als die geldstroom stopt, wordt de strijd met de overgebleven criminaliteit iets eenvoudiger. Maar 'stevige' inzet van politie en justitie is nodig, vindt ook de commissie.

Als bij het VNG-congres komende zomer ook de andere gemeenten zich achter het rapport scharen, kan de landelijke politiek dat niet negeren, vindt Niederer. Hij heeft zijn hoop echter niet gevestigd op het huidige kabinet. De commissie richt zich nadrukkelijk tot de partijen die aan tafel gaan bij een volgende kabinetsformatie, en tot de schrijvers van de verkiezingsprogramma's. Ook dat maakt deze oproep iets kansrijker dan die in het eerdere wietmanifest.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden