Lui luisteren naar filosofie

Beeld RV

Oogverblindend zonlicht, vette handen van de zonnebrand, spetters water: lezen aan het zwembad is niet eenvoudig. Maak het uzelf gemakkelijk. Luister deze zomer naar filosofische podcasts.

Het is natuurlijk niets nieuws, zo'n podcast, maar voor wie eventjes niet oplette, lichten we het fenomeen kort toe: het woord podcast werd in 2004 voor het eerst gebruikt en is een samenstelling van 'iPod; en 'broadcast'. Een podcast is een audio-uitzending die u kunt downloaden en luisteren wanneer u maar wilt. U hoeft dus niet voor de radio zitten wachten. Hoewel er wel vaak podcasts van radio-uitzendingen worden gemaakt. Hoe het technisch allemaal zit, doet er even niet toe, maar iedereen kan in feite een podcast maken en aanbieden. En dus is er een enorm aanbod, ook op het gebied van filosofische podcasts. Maar hoe scheid je het kaf van het koren? Wat maakt een filosofische podcast goed?

"De filosofie begon met het gesprek, dus ik denk dat de beste filosofische podcasts de vorm van de dialoog gebruiken, liever dan die van de monoloog", zegt Nigel Wharburton, maker van onder andere de podcast Philosophy Bites. "Het liefst 'vangen' ze filosofen tijdens het denken. Om dat voor elkaar te krijgen en om te voorkomen dat ze gewoon herhalen wat ze elders al eens hebben gezegd, moet je als interviewer vragen stellen waarop de geïnterviewde niet heeft geanticipeerd. Ook moet je om concrete voorbeelden vragen en weten wanneer je moet stoppen met vragen stellen. Abstracte verhalen zonder voorbeelden zijn heel moeilijk te volgen voor de luisteraar." Luisteren naar filosofie is niet alleen maar een noodoplossing voor tijdens de afwas of onderweg, vindt Wharburton, maar biedt juist iets extra's: "De non-verbale eigenschappen van het spreken van filosofen, onthullen iets van het karakter van hun denken. Hun toon, de passie in hun spreken; het is allemaal van belang bij de interpretatie van hun ideeën."

Podcasts kunt u zoeken en luisteren via iTunes, Stitcher en Spotify. De meeste mobiele telefoons zijn uitgerust met een podcast-app die u in staat stelt om u eenvoudig te abonneren op bepaalde series en afleveringen te downloaden en (offline) te beluisteren. En om het nog makkelijker te maken, staat op de rechter pagina een lijstje met aanbevolen filosofische podcast. Deze lijst met Nederlands en Engelstalige podcasts is opgesteld in willekeurige volgorde en zeker niet uitputtend, maar helpt u tijdens deze vakantie op wel weg. We beoordeelden elke podcast op toegankelijkheid (voor de leek) door de vraag te stellen: Kun je erbij borrelen? Want het is wel vakantie.

This American Life
Duur aflevering: ca. 60 min Kun je erbij borrelen? prima

Strikt genomen wordt hier geen filosofie bedreven. Verschillende afleveringen van deze razend populaire Amerikaanse serie zijn echter wel filosofisch te noemen. Zo is er de aflevering over testosteron die aan filosofische vragen over gender en identiteit raakt.

Philosophy Sites
Duur aflevering: 20 min Kun je erbij borrelen? ja

Een van de vele podcasts van podcastmaker Nigel Wharburton. Hier worden plaatsen die een link hebben met een bepaalde filosoof besproken: het graf van Wittgenstein, het 'auto-icoon' van Jeremy Bentham, een huis in London waar Karl Marx heeft gewoond. Meer biografisch en historisch dus, maar daarom niet minder vermakelijk: 'How on earth did Jeremy Benthams remains end up posed as a kind of doll?' (Waarom is het lichaam van Jeremy Bentham opgezet als een pop?)Dat wil een mens toch weten!

History of Philosophy without any gaps
Duur aflevering: ca. 22 min Kun je erbij borrelen? nee, u moet scherp zijn

Voor wie aan zijn basiskennis van de filosofie wil werken: een serie mini-colleges over de geschiedenis van de filosofie door Peter Adamson, filosofieprofessor aan de universiteit van München en Kings College London. Een zeer complete collectie afleveringen met veel aandacht voor niet-westerse filosofie. Bij iedere aflevering wordt bovendien een leeslijst aangeboden, voor diegenen voor wie alleen luisteren niet genoeg is.

The Partially Examined Life
Duur aflevering: 55 min Kun je erbij borrelen? ja, met mate

Een podcast door 'some guys who were at one point set on doing philosophy for a living, but then thought better of it'. De insteek is nonchalant en behoorlijk Amerikaans. De 'guys' bespreken in een groepsgesprek een denker of tekst.

Invisibilia
Duur aflevering: 45 min Kun je erbij borrelen? prima

De aflevering 'On reality' over de realiteit illustreert de filosofische lading van deze podcastserie. Invisibilia is een show over 'the invisible forces that shape human behavior, our thoughts, our beliefs, our emotions'. Aan de hand van meeslepende verhalen worden fundamentele vragen over menselijk gedrag uitgediept.

Philosophy Bites
Duur aflevering: 15-20 min Kun je erbij borrelen? nee, u moet scherp zijn

Dit is hardcore filosofie. In deze Engelstalige podcasts interviewen Nigel Wharburton en David Edmonds met Britse beleefdheid en onderkoelde humor academici over serieuze filosofische onderwerpen. Onder de geïnterviewden zijn grote namen als Susan Neiman, Martha Nussbaum en Roger Scruton. Met de gasten worden afwisselend grote thema's besproken en klassieke denkers. Luister van dezelfde makers ook 'Ethics bites', een podcast uitsluitend gewijd aan toegepaste ethiek met gasten als Michael Sandel en Peter Singer.

Brainwash Radio
Duur aflevering: 60 min Kun je erbij borrelen? ja, met mate

Brainwash Radio is onderdeel van Brainwash, een initiatief van Human en The School of Life. Brainwash noemt zichzelf een podium en een denktank en organiseert jaarlijks een zeer populair filosofisch festival. In deze podcasts bespreekt Stephan Sanders actuele maatschappelijke onderwerpen met filosofen en essayisten.

Het leven, een gebruiksaanwijzing
Duur aflevering: 14 min Kun je erbij borrelen? prima

In deze veertiendelige serie podcasts van de VPRO staat iedere aflevering steeds één cruciale levensvraag centraal. Hoe een goed mens te zijn? Hoe de juiste keuze te maken? Hoe te weten wat van waarde is? De afleveringen worden ingeleid door de 85-jarige Margot de Boer. Een dame met 'enige levenservaring' en een stem die deze bewering zeer geloofwaardig maakt. Elke aflevering bestaat uit korte anekdotes van mensen die met dezelfde levensvraag worstelen.

Radio René
Duur aflevering: ca. 40 min Kun je erbij borrelen? prima

Een initiatief van Wineke van Muiswinkel, Tom Loois en schrijver en kunstenaar Marc van Dijk (u kent hem van het filosofisch elftal in deze krant). Radio René verwijst met haar naam naar de in 2015 overleden filosoof en Denker des Vaderlands René Gude. In deze podcasts komen zowel filosofen als publiek aan het woord. De meest recente toevoeging is de Dierenestafette; een serie filosofische podcasts over mens en dier met o.a. politiek filosofe Eva Meijer en bioloog Midas Dekkers.

Wist u dat Trouw ook een podcast heeft? Luister hier alle afleveringen van De Roomse Loper’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden