Ludieke theemutsen beelden dilemma werk en moederschap uit.

Zeg ’theemuts’ en alle clichés over zorg, warmte, huiselijkheid en moeders die na schooltijd thuis met de theepot zitten te wachten of juist niet en zich daar dan schuldig over voelen, borrelen spontaan op.

Drie Nijmeegse kunstenaressen durfden het desalniettemin aan om een tentoonstelling te maken over het ’Verschijnsel Theemuts’. O jee, denk je dan, zou hier sprake zijn van een revival van de klagerige en dogmatische ’feministische’ kunst uit de jaren zeventig? Of hebben we hier te maken met de tegenbeweging van vrouwen die bewust kiezen voor huis en gezin, (tijdelijk) afzien van een betaalde baan en dat compenseren met het maken van kunstzinnige theemutsen?

Een heel gezelschap theemutsen en allerlei variaties daarop staan voor je klaar in het centrum Beeldende Kunst in Tiel. Zeurmutsen zitten er gelukkig niet bij, al hebben ze wel allemaal een verhaal te vertellen. Maar de kunstenaressen hebben dat zo luchtig ’verpakt’ in hun werk, dat het er niet duimendik bovenop ligt. Op een aanstekelijke en speelse manier stellen ze de verscheurdheid tussen hun werk en het moederschap aan de orde.

De drie kunstenaressen, Marlieke Overmeer, Sonja Hillen en Olivera Micovicm zijn zelf alledrie moeder. Ze kwamen daar van elkaar achter omdat ze steeds op dezelfde tijd arriveerden in hun atelier in een oude zeepfabriek in Nijmegen. Hillen: ,,Even na negenen kwamen we tegelijk binnen en we vertrokken ook steeds op dezelfde tijd om de kinderen uit school te halen. We voelden ons alledrie een soort theemutsen, en daar is dit project uit voortgekomen.”

Hillen, Micovic en Overmeer besloten ieder vanuit hun eigen discipline – vormgeving en schilderkunst – vorm te geven aan hun ervaringen, ideeën en wensen. Volgens de kunstenaressen gaat het tussen werk en theemuts om ’schakelen en improviseren, om eigen wil en beschikbaarheid, om rauwheid en erotiek, om ondersteunen en verbinden’.

Theemutsen in allerlei uitvoeringen domineren de expositie met als vrolijke blikvanger de rondborstige pluchen ’tietentheemuts’ van Hillen. Ze ontwierp ook een harige theemuts met een rode fluwelen voering, die associaties oproept met een baarmoeder. Een andere theemuts is bedekt met verkreukelde boodschappenlijstjes die Marlieke Overmeer verzamelde in de supermarkt, achtergelaten in karretjes en mandjes.

Maar er zijn ook theemutsen versierd met schuursponsjes en een stekelig exemplaar dat tevens dienst doet als speldenkussen. Al die theemutsen bij elkaar – er zijn ook schilderijen van – staren je aan en vertellen met een knipoog hun verhaal. Marlieke Overmeer maakt behalve schilderijen ook onderzetters voor theemutsen. En Sonja Hillen transformeert ouderwetse steunkousen met glittertjes en kant tot verleidelijk objecten.

Erg aantrekkelijk zijn de theemutsen ’twee in één’ die Olivera Micovic ontwerpt: de theewarmhouders van vilt, ribstof en fluweel hebben ritsen waardoor ze in een handomdraai ook als warme halskraag of sjaal gedragen kunnen worden. Op de theemuts staat een pictogram van een huis. Als de muts gebruikt wordt om de theepot warm te houden, staat het huisje rechtop. Als sjaal gedragen staat het icoontje op zijn kop. Micovic: ,,Als moeder niet thuis is, staat het huis op z’n kop; tenminste zo ervaren moeders het zelf vaak.”

De tentoonstelling

De tentoonstelling ’Verschijnsel Theemuts’ wordt morgen officieel geopend in het Centrum Beeldende Kunst in Tiel, maar is vandaag al te bezichtigen. De expositie duurt t/m 8 januari, open wo en vrij 14-17, do 14-20, za 12- 17u. Op koopzondag (morgen) is het centrum van 12-17u open. Vrijwel alle objecten op de tentoonstelling zijn te koop. De prijzen zijn stevig: de theemutsen die ook als halskraag of sjaal zijn te dragen, kosten 738 euro. Ook de ’tietentheemuts’ ziet er aanlokkelijk uit als cadeau, maar 1697 euro is waarschijnlijk te hoog gegrepen voor Sinterklaas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden