Lucas Simons (nr. 19): 'Weg met aaibare duurzaamheid'

Lucas Simons. Foto © Jörgen Caris

Young Global Leader Lucas Simons moet niets hebben van het 'Max Havelaargevoel'. De wereld moet toe naar grootschalige landbouwproductie, die toch groen is.

Voor de lezers van deze bijlage is het misschien even slikken, maar Lucas Simons zegt het toch. Hij gruwelt van 'aaibare duurzaamheid'. "Het Max Havelaar-gevoel, met beelden van lachende boeren, daar redden we de wereld niet mee", zegt Simons. "We moeten juist af van small is beautiful."

Simons is door zijn inzet voor een duurzame landbouw in ontwikkelingslanden door het World Economic Forum uitgeroepen tot Young Global Leader. Met zijn bedrijven NewForesight en ScopeInsight is Simons actief in duurzame markttransformaties binnen agrarische wereldsegmenten, zoals die van de koffie, thee, palmolie, cacao en suiker. Als we in die sectoren een deuk in een pakje boter willen slaan, zegt Simons, is niet de vraag hoe we bepaalde boeren kunnen helpen of één merk kunnen verduurzamen. "De vraag van deze tijd is veel eerder hoe die markt in zijn geheel duurzamer kan opereren. En daarvoor is een systeemverandering nodig."

Hoe komt het dat de productie van en handel in alle agrarische producten categorisch onduurzaam is, vraagt Simons zich af. "De landbouw is een van de grootste uitstoters van broeikasgassen. Landbouw is de belangrijkste veroorzaker van ontbossing, een belangrijke oorzaak van armoede, van honger én van kinderarbeid en slavernij." En dat zijn geen op zichzelf staande 'dingetjes', zegt hij ietwat cynisch, het gaat volgens hem systematisch fout waardoor een zichzelf versterkend, uithollend effect ontstaat.

Simons wil naar een systeem waarin juist goed gedrag wordt beloond. "Als eerste moeten we toe naar een andere definitie van het begrip 'duurzaamheid'. Duurzaamheid is op dit moment als we de bomen laten staan en de kindertjes naar school gaan. Bij duurzaamheid denken we vooral aan kleine bedrijfjes. De praktijk is dat die bedrijfjes omvallen door slecht management en de boeren categorisch in armoede leven. Laten we die aaibare duurzaamheidsdefinitie loslaten en ons richten op een goede bedrijfsvoering en professionaliteit. Daar is duurzaamheid een normaal onderdeel van."

"Op dit moment weet een kleine cacao-boer in Afrika jaarlijks 1 ton per hectare te oogsten. Als hij beter getraind is en wat kunstmest gebruikt, is de oogst op te voeren naar 6 ton per hectare, en ik zeg nadrukkelijk niet: maak er maar 10 van. Alles in verhouding. Toch zijn de resultaten enorm: zijn inkomen verzesvoudigt. Dat is nog eens wat anders dan een kleine premie voor een duurzaamheidscertificaat. Je kunt ook stellen dat er zes keer zo weinig land nodig is voor dezelfde oogst, en daarmee sparen we natuur. Intensivering in combinatie met grootschaligheid en duurzaamheid maakt straks het echte verschil."

Op de weg naar die transformatie vormt de toegang tot financiering een groot probleem. "Op dit moment zijn banken terughoudend bij het geven van kredieten omdat ze niet goed kunnen inschatten met wie ze zaken doen. Daarmee is het geven van kredieten te risicovol. Daarop hebben we het volgende bedacht. Nog dit jaar begint mijn bedrijf een soort Ebay of digitale marktplaats waar boerenorganisaties, coöporaties en agrarische bedrijven worden samengebracht met kredietverstrekkers. Wij verzorgen voor elk agrarisch bedrijf een zogenaamde rating. We onderzoeken de kredietwaardigheid en professionaliteit van boerenorganisaties op basis van een aantal criteria en hanteren daarbij de 1-procents-regel: als we uitgaan van 50.000 dollar als gemiddeld kredietbedrag vragen we aan de boerenorganisatie 500 dollar waarmee de kosten van de rating worden vergoed.

De banken of verzekeringsmaatschappijen kunnen dan via deze digitale marktplaats bedrijfsprofielen bekijken en vervolgens bepalen aan wie zij krediet willen verstrekken. Willen zij de gegevens van het bedrijf, dan betalen de banken ook 1 procent van het krediet aan ons bedrijf. Dat is ons inkomen. Voor dat geringe bedrag heeft de bank dan een kredietbeoordeling die completer is dan haar eigen onderzoek, en stukken goedkoper. Op deze manier brengen we vraag en aanbod bij elkaar en creëren we een nieuwe markt die duurzaamheid en efficiëntie stimuleert."

De rating, legt Simons uit, heeft niet direct betrekking op de duurzaamheid van een bedrijf. Maar indirect zeker wel. Duurzaamheid is een van de punten waarop een bedrijf wordt afgerekend. Wanneer tussen de mooie rating-cijfers een onvoldoende voor duurzaamheid prijkt, is de stimulans groot daar snel iets aan te doen. En die kwaliteitsverbeteringen zijn een jaar lang voor de kredietverstrekkers zichtbaar. Daarom wordt in dit systeem juist goed en duurzaam gedrag beloond, zegt Simons.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden