Review

Luc Nuyens laat schrijnend mooi de eenzaamheid van ’Merg’ zien

’Merg’, een kameropera van Judith Herzberg bij de Roovers. In Nederland te zien: 12 en 13/12 Utrecht (Theater Kikker), 15 Eindhoven (Plaza Futura), 19 en 20 Amsterdam (Brakke Grond), 21 Haarlem (Toneelschuur) en 22 Dordrecht (Kunstmin).

Toneelschrijfster en dichteres Judith Herzberg schreef de kameropera ’Merg’ al ruim 20 jaar geleden. Met muziek van Henk van der Meulen werd de opera toen gezongen door onder anderen Lieuwe Visser en Lucia Meeuwsen.

Het ruim 10 jaar oude Vlaamse kleine gezelschap de Roovers, dat zich heel wel thuis voelt bij het werk van Herzberg, voert nu ’Merg’ als theatervoorstelling op, wel met pianocomposities doorweven die live worden uitgevoerd door de componist, Guy Van Nueten.

De plot van ’Merg’ baseerde Herzberg op een krantenbericht: bij een man wordt een dodelijke ziekte vastgesteld. Als enige uitkomst kan de transplantatie van beenmerg van een bloedverwant redding brengen.

De man heeft alleen een broer, maar die is al jaren uit zijn gezicht verdwenen, gevlucht nadat hij een verkeersongeluk had veroorzaakt waarbij hun beide ouders omkwamen. Hij vindt de broer, maar diens gretig verlangen zijn broer te helpen lijdt schipbreuk, omdat zijn vrouw te bang is hem te verliezen.

Deze bijna alledaags klinkende tragedie heeft Herzberg tot een schitterend gelaagd geheel gemaakt met een vaak vervreemdende, rijmende tekst en met een intense beleving van absurde ervaringen.

de Roovers onderstrepen de alledaagsheid van het verhaal onder meer door aan het begin en eind van het stuk met veel gerinkel en gekletter servies en pannen over de toneelvloer te smijten. De absurditeit van de gebeurtenissen waarin leven gered lijkt te worden en zomaar door de vingers wegloopt, vindt een buitengewoon sterke uitdrukking in het personage van Luc Nuyens, die de man speelt.

Terwijl hij afgelopen jaar nog de joviale Heracles speelde in de ’Alcestis’ van Ted Hughes met clowneske uitbundigheid, is hij hier, vaak door alleen maar te zwijgen en er te zijn, een schrijnend brok eenzaamheid, dat in korte tijd zijn vrouw denkt te verliezen aan een bedgenoot bij wie zij troost heeft gezocht toen hij bij zijn broer was. En kort daarop in de catastrofale ontknoping van het dramatisch conflict met de broer en zijn vrouw, de gastspelers Adriaan van den Hoof en Veerle Dobbelaere.

In het dramatisch verloop is Sara De Bosschere als de vrouw van de man de katalysator van de eenzaamheid. Haar affaire met de ander was slechts die met een ’figurant’, maar het is een voorafschaduwing van het verlies van haar werkelijke geliefde, die als eerste het toneel verlaat terwijl hij tegen zijn broer zegt: „Ga maar. Ik wil het al niet meer”.

Het moment waarop de protagonist scherp tot het besef komt dat je er in het leven per slot van rekening moederziel alleen voor staat, zou je het terugkerend thema van Herzbergs oeuvre kunnen noemen. In ’Merg’ gaat dat besef inderdaad door merg en been, en de Roovers weten dat moment met hun tegelijk ingehouden en exuberante spelplezier en onder de prachtige muziek van Van Nueten tijdloos te betrappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden