Lubanga 14 jaar cel in, primeur voor Strafhof

Eerste straf in tienjarig bestaan Kritiek op aanklagers

De Congolese krijgsheer keek naar beneden toen de rechters van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag zijn straf bekendmaakten. Thomas Lubanga Dyilo (1960) werd gisteren veroordeeld tot 14 jaar cel voor oorlogsmisdrijven wegens het rekruteren en inzetten van kindsoldaten tijdens de oorlogsjaren 2002-2003 in het Oost-Congolese district Ituri.

De aanklagers hadden 30 jaar geëist. De rechters hadden Lubanga vier maanden geleden al schuldig verklaard. Bij de strafmaat is gekeken naar de ernst van de misdrijven en de kwetsbaarheid van de jonge slachtoffers. Maar de rechters zagen geen verzwarende factoren. Met aftrek van de periode dat hij in detentie in Scheveningen zit, komt Lubanga over acht jaar vrij. De aanklagers gaan in beraad over een eventueel beroep.

Lubanga was leider van de militie Union des Patriotes Congolais (UPC). Het is onduidelijk hoeveel kinderen het UPC exact heeft geronseld, maar het was een 'wijdverbreide' praktijk, aldus de rechters. De compensatie voor Lubanga's slachtoffers komt later aan de orde. Lubanga's straf, de eerste die het hof in zijn tienjarige bestaan geeft, wordt 'fair' genoemd. "Het is een waarschuwing voor diegenen die nog kindsoldaten gebruiken", stelt Armel Luhiriri van Coalition for the ICC, een netwerk van 2500 niet-gouvernementele organisaties (ngo's) in 150 landen. "Veel slachtoffers in Ituri zullen tevreden zijn. Hoewel ze de straf ook te laag zullen vinden", reageert Alpha Sesay, van de Open Society, een organisatie die wereldwijd mensenrechten promoot. Een Sierra Leoonse rebellenleider kreeg bij het Speciaal Hof voor Sierra Leone voor dezelfde aanklacht 51 jaar cel. Maar er is vooral lof voor de magistraten. Sesay: "Laten we vieren dat het een geloofwaardig proces was dankzij de rechters. Zij hebben hun onafhankelijkheid getoond."

Van die rechters kreeg de vorige hoofdaanklager, Luis Moreno Ocampo, een veeg uit de pan. Hij had het proces schade toegebracht door tweemaal te weigeren informatie vrij te geven, waardoor de magistraten zich genoodzaakt zagen de vrijlating van Lubanga te eisen. Dat werd in beroep teruggedraaid. Ook hadden aanklagers gezorgd voor 'misleidende verklaringen in de media' over Lubanga. Wat de rechters steekt, is dat Moreno Ocampo seksueel geweld tegen kindsoldaten nooit in de aanklacht heeft opgenomen. Daarom kon Lubanga op dit punt niet veroordeeld worden. "De aanklagers zullen een onderzoek moeten instellen naar de wijze waarop ze dit proces hebben aangepakt", concludeert juridisch adviseur Sesay.

De nieuwe hoofdaanklager van het ICC, Fatou Bensouda, die als rechterhand van Moreno Ocampo net zo verantwoordelijk is voor de missers, zei dat ze de vervolging van seksueel geweld hoog op de agenda zal zetten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden