Reportage

Lowlands kan er weer jaren tegenaan

Lowlands , nieuwe Bravo tent. Beeld Koen Verheijden

Lowlands greep het zilveren jubileum aan om flink te vernieuwen, en dat bleek een gouden zet. Jammer alleen dat van de topacts weinig vernieuwingsdrang uitging.

Een kwart eeuw geleden was Iggy Pop de allereerste boeking van een nieuw festival in de Flevopolder. Net als toen ramde zijn ‘I Wanna Be Your Dog’ dit weekeinde over het Lowlands-terrein: het was een van de weinige momenten waarop het jubilerende cultuurfestival dit weekend achterom keek. Leuk en aardig, die 25 jaar, maar festivalbaas Eric van Eerdenburg wil vooral vooruit kijken, zei hij, en greep het jubileum aan om een trits vernieuwingen door te voeren.

Dat vernieuwen om te vernieuwen bleek een gouden zet. De veranderingen op het terrein (zie kader) geven Lowlands nieuw elan. Alleen was jammer dat juist dit jaar geen headliners gevonden werden om die drang tot vernieuwing kracht bij te zetten. The xx, Elbow, Editors en ook festivalafsluiter Mumford & Sons: topacts, maar ook een beetje yesterday’s news. Althans, zo klonk vooraf de scepsis.

Deels terecht, want tja, de folkband Mumford & Sons als afsluiter leverde zondagavond niet het vuurwerk dat deze pracht van een jubileumeditie had verdiend. Sympathieke lui hoor, met hun goedmoedige folkliedjes. Populair ook, het Alpha-veld is tot ver achter de gigantische hangar gevuld. En het raakt een snaar als First Aid Kit 'Awake My Soul' mee komt zingen, waarbij het publiek onder aanvoering van Marcus Mumford meedoet in hun stemmige harmonieën. Hun megahit 'The Cave' wordt vervolgens op handen gedragen, de vele confetti-machines zorgen voor een euforisch randje aan het slot van het festival, net als het imponerende ‘I Will Wait’ aan het eind. Maar het is wel allemaal wat braaf.

Eigenlijk net als Elbow en Editors, bands die al tig keer te zien zijn geweest op de Nederlandse podia. Maar ook zij leverden mooi vakwerk dit weekend. Elbow, met klein pathos, over de mooie dingen des levens, zoals kinderen en de zon die elke dag weer opgaat. Bekend, ja, maar het charisma van frontman Guy Garvey blijft onweerstaanbaar, met die running gag over dat elk liedje over de liefde (‘lof’, op z’n Manchesters) gaat. Spannend? Neuh, maar Elbow zorgde voor prettige loutering.

(Tekst loopt door onder foto) 

Elbow. Beeld Koen Verheijden

Ook Editors bleek in topvorm, met de ziedende zanger Tom Smith, die vol vuur, vlammenwerpers en smekende blik opging in zijn postpunknummers. Festivalklassiekers, inmiddels: met gemak bestreek de band de propvolle, vernieuwde Alpha, na zonsondergang gingen tot ver erbuiten de armen omhoog.

Ramvolle tenten 

Maar toch moest de spanning elders worden gezocht. Nadat dance en techno eerder hun debuut maakten, heeft hiphop deze editie eindelijk, terecht, vaste voet aan de grond op het festival dat zo graag vooruitstrevende cultuur in de breedte wil weerspiegelen. Nu prijkt er al jaren hiphop op het Lowlands-affiche, maar met internationale toppers als Skepta, Vince Staples en Migos, en met in het verlengde daarvan alternatieve urban-namen als Solange en Sampha, was die stroming vertegenwoordigd als nooit tevoren.

En belangrijker: het wérkte. Niet alleen schuilde in die hoek het avontuur (Sampha), de dreiging (Staples), het gekkenhuis (Skepta) en de hype (Solange). Ook trokken deze artiesten ramvolle tenten – die alleen bij de strak gechoreografeerde show van Solange en het desastreuze Migos behoorlijk leeg liep. Het Lowlands-publiek wil worden uitgedaagd.

(Tekst loopt door onder foto) 

Skepta. Beeld Koen Verheijden

Nou, dan Vince Staples, als mysterieuze zwarte silhouet die voor fel oranje tegenlicht vurig rapte over zijn loeizware bassen, liet zien dat hiphop-shows wel degelijk origineel en oorspronkelijk kunnen zijn. Skepta, vol bravoure, hield het simpeler, maar zijn grime beukte het publiek in de Bravo minstens zo effectief aan gruzelementen.

Uitzondering op het hiphopsucces dit weekend vormde Migos, het razendpopulaire raptrio uit Atlanta en één van de hypes van het festival. In hun tenenkrommend gemakzuchtige optreden kwamen alle hiphopcliché’s voorbij, nadat de helft van hun podiumtijd op was gegaan aan de DJ die het publiek moest ‘opwarmen’. De band, die zoals wel meer Amerikanen Biddinghuizen in Amsterdam plaatsten, rommelde zich vervolgens schreeuwerig over hun backingtrack, terwijl beelden van dure auto's op het scherm voorbij kwamen.

Het contrast met wat een dag eerder nog in diezelfde kathedraalkerk gebeurde, kon bijna niet groter. Verbluffend was wat de kwetsbare Hannah Reid van London Grammar liet horen, nadat ze voor ‘Rooting for You’ een krukje erbij had gepakt, ‘omdat dit staand zingen nogal lastig is’. A capella ging ze het publiek, het festival, de hele wereld te lijf. Wát een bereik, wat een stem, waarmee deze sirene haar toehoorders naar veiliger wateren loodste. Bleek Feist op de vrijdag toch niet de beste stem van het festival te hebben, hoewel haar avontuurlijke indierock als één van de ambachtelijke hoogtepunten mag worden genoteerd.

(Tekst loopt door onder foto) 

Londen Grammar Beeld Koen Verheijden

Nog een prachtstem was die van popzangeres Halsey, jammer dat die gebruikt werd voor de compleet overbodige formulepop van de tienerster. Ook hitlijstenpop heeft zijn plek op Lowlands, maar dan wel de verkeerde, getuige de halflege Alpha-tent tijdens haar concert.

Dat, en meer (Future Islands!), nog veel meer (Nicolas Jaar!), te veel (Tove Lo!) om op te noemen, zorgde voor de afwisseling die Lowlands zo heerlijk uniek maakt. Zoals die klimrekken in de nieuwe Armadillo-tent symboliseren: Lowlands als speeltuin voor volwassen (en bijna-volwassenen), waar alles kan en heel veel mag. Een klein, driedaags utopisch eilandje in de polder, eventjes beschut tegen alledag. En weer voldoende gestut zodat het met gemak nog 25 jaar mee kan.

Voor in de geschiedenisboekjes

De momenten staan gegrift in het collectieve geheugen van veel Lowlandsgangers: het massale sinaasappelschilgevecht in 1996, het modderglijden vanaf de Alphahellingen in 2006, of het spontane middernachtelijke feest in de Hema-kampeerwinkel, 2011. Tijdens de 25ste editie is de Lowlandsfolklore verrijkt met twee van dat soort memorabele momenten. Allereerst de donderpreek van frontman Sam Carter, van de Britse metalformatie Architects. Tussen de nummers door legt hij het concert stil, en buldert vol opgekropte woede tegen de man in het publiek die het nodig vond een crowdsurfende vrouw aan de borst te betasten.

Een ander prachtmoment, met positievere lading, was de groepsfoto met Anja. Deze ernstig zieke Lowlands-ganger organiseert ieder jaar een groepsfoto met al haar vrienden. Dit jaar riep een vriendin via social media op nu eens speciaal voor Anja een groepsfoto te organiseren. Honderden wildvreemden kwamen zaterdag opdagen om met de glunderende Anja op de foto te gaan.

(Tekst loopt door onder foto) 

Lowlands, stoelendans. Beeld Koen Verheijden

Terreinverandering

“Soms is het nodig te vernieuwen om het vernieuwen”, dixit festivaldirecteur Eric van Eerdenburg, voorafgaand aan de jubileumeditie van zijn festival. Een nieuwe art-director nam de look-and-feel van Lowlands onder handen, en het festivalterrein ging bovendien flink op de schop.

Vooral het (goeddeels) wegwerken van de afscheiding tussen kampeer- en festivalterrein was een geslaagde zet. Geen vervelende rijen meer voor de poort, het was dit jaar een stuk makkelijker om even naar je tentje te rennen voor droge sokken. Sowieso werd het festivalterrein in de hoeken wat opgerekt, wat het uitverkochte festival een opener en minder druk gevoel gaf dan in de afgelopen jaren.

Daarnaast waren er drie nieuwe tenten: de Armadillo, de charmante 24-uurs feestplek midden op het terrein. De Alpha is vernieuwd: de prachtige, half open hangarconstructie werkte perfect als hoofdpodium. En de hoge, kathedraalachtige Bravo zag er prachtig uit, maar deed door de kruisbouw wel wat krap aan. Ook was de geluidsafstelling hier lang niet altijd perfect, maar die kinderziekte is er volgend jaar vast uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden