Review

Lot kernenergie bepaald door miskleunen, ongelukjes en pech

Het gaat slecht met de kernenergie in Nederland. Dodewaard is dicht, de kernindustrie ligt op haar achterste en Kalkar is een pretpark geworden. En het ergste is: niemand die zich er druk om lijkt te maken.

Dat is wel eens anders geweest. In de jaren vijftig en zestig, toen overigens ook niemand zich erover opwond, stond Nederland in de frontlinie van de kernenergie. Ergens is er iets misgegaan en als er één plaats is waar alle doodlopende sporen elkaar kruisen, dan is dat het Reactorcentrum (RCN) in Petten (in 1975 omgedoopt tot ECN, en tegenwoordig opgegaan in de NRG).

In 'De republiek der kerngeleerden' loopt Kees Andriesse al deze sporen nog eens na. Dat wil zeggen, hij is in de geschiedenis van het RCN/ECN tussen 1962 en 1984 gedoken en daarbij op allerlei miskleunen, ongelukjes, misplaatste zuinigheid en gewoon domme pech gestuit. Wie het boek leest, gaat zich steeds meer afvragen of de acties van de antikernenergiebeweging uit de jaren zeventig en tachtig er nog wel toegedaan hebben.

Lange tijd bijvoorbeeld leek Nederland met de verrijking van uranium voorop te gaan lopen. De ultracentrifuge van Jaap Kistemaker was weliswaar technisch veel moeilijker dan de diffusie waar de meeste landen op gokten, maar economisch een stuk aantrekkelijker. Maar eind jaren zestig crashten de centrifugetrommels een paar keer en hield het RCN de hand op de knip in plaats van nieuw onderzoek te financieren. En toen in 1971 Urenco werd opgericht mochten de Nederlanders blij zijn dat ze nog bij de Duitsers en Britten mochten aanschuiven.

Het is een boek voor insiders geworden. Wie niet thuis is in dit wereldje raakt al gauw het spoor bijster, als het niet in de kernfysica zelf is dan wel in de lange stoet van hoofdrolspelers. Maar liefhebbers kunnen hun vingers erbij aflikken, als ze tenminste niet het schaamrood op hun kaken krijgen. Want één ding is duidelijk: deze geschiedenis had niet beter dan door Andriesse -ooit Kema-coryfee, maar later vanwege zijn kritische houding verstoten- kunnen worden verteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden