'Losgeslagen milities moorden en mishandelen in Libië'

Libiërs vierden gisteren feest om te herdenken dat het een jaar geleden is dat de opstand tegen Kaddafi begon. Ondertussen heeft het land wel te maken met een nieuw probleem; het in toom houden van de losgeslagen milities. © AFP

Losgeslagen gewapende milities in Libië plegen ongestraft allerlei misdaden, waarschuwt Amnesty International. Het gaat om wijdverbreide mishandelingen en zelfs moorden van mensen.

Gedetineerden zeggen dat zij op alle mogelijke manieren zijn gemarteld, aldus Amnesty. Zij zijn 'urenlang geslagen met zwepen, kabels, plastic slangen, stokken en metalen kettingen en staven'. Ook kregen zij elektrische schokken toegediend.

Sinds september zijn zeker twaalf gedetineerden door marteling om het leven gekomen, zegt de mensenrechtenorganisatie. 'Hun lichamen zaten vol met bloeduitstortingen, wonden en sneeën en bij sommigen waren de nagels uitgerukt.'

Autoriteit
Het rapport maakt eens te meer duidelijk dat het nieuwe Libische landsbestuur, verenigd in de Nationale Overgangsraad, ernstig in gebreke blijft bij het uitoefenen van zijn autoriteit. De honderden brigades die in de burgeroorlog tegen Khadaffi's troepen ten strijde trokken hebben vrij spel en houden er tegenwoordig zelfs hun eigen detentiecentra op na.

Amnesty bezocht in januari en februari elf van deze centra in het westen van Libië en vond in tien daarvan bewijzen van marteling.
'Niemand stelt deze milities verantwoordelijk', aldus Donatella Rovera, adviseur van Amnesty. Samen met de Mensenrechtencommissaris van de Verenigde Naties heeft Amnesty er bij de Libische regering op aangedrongen controle te krijgen over deze gevangenissen, waar duizenden mensen vastzitten. Het ontbreekt de regering aan 'politieke wil', zei Rovera. 'Ze willen de omvang van het probleem niet erkennen. Het gaat veel, veel verder dan individuele gevallen. Het is een onverantwoordelijke houding.'

Verder martelen
De organisatie Artsen zonder Grenzen schortte eind januari haar werkzaamheden in een gevangenis in Misrata op. Het martelen van gevangenen was zo wijdverspreid, aldus AzG, dat sommige gevangenen alleen maar bij de artsen werden gebracht om ze op te lappen, zodat ze daarna weer verder gemarteld konden worden.

De milities waren van groot belang bij het omverwerpen van Khadaffi's regime. Het onvermogen om hen na de burgeroorlog van hun wapens te ontdoen heeft ertoe geleid dat ze inmiddels een aanzienlijke machtsfactor in het land vormen. Eerder deze week besloten de brigades zich bovendien te verenigen in een overkoepelende federatie.

Verjaagd
Veel milities hebben het gemunt op donkere Libiërs en Afrikaanse migranten die door Khadaffi werden ingehuurd voor allerhande werkzaamheden, in de bouw of op veiligheidsgebied. Velen werden in de burgeroolog ingezet als huurlingen. 'Hele gemeenschappen (van Afrikaanse migranten en vluchtelingen, red.) worden gedwongen het veld te ruimen', zegt Amnesty. Volgens de mensenrechtenorganisatie hebben milities uit Misrata de hele bevolking van Tawargha, 'zo'n dertigduizend mensen', verjaagd en hun huizen geplunderd en gebrandschat ter vergelding van misdaden die door enkele inwoners uit het stadje tijdens de burgeroorlog zouden zijn begaan.

Amnesty roept op tot westerse druk op de Libische regering en milities. Van de Verenigde Staten tot Europa 'zijn er tal van landen en regeringen die contracten met Libië willen', aldus Rovera. Er is dus geen gebrek aan 'contacten' die het Westen kan inzetten. 'De tijd van 'afwachten' is voorbij.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden