Los Angeles telt zijn daklozen, en schrikt

Tentenkampje in een van de straten van Los Angeles. Beeld AFP

Het aantal daklozen in Los Angeles rijst de pan uit, als gevolg van gestegen huren en lage lonen. De aanpak van armoede mislukt omdat die vooral uit repressie bestaat, aldus critici.

De American Dream is een term uit de geschiedenisboekjes. Met de realiteit heeft die niets te maken, vertelt een dakloze New Yorker vanaf zijn bedelplek, in een reportage van de BBC.

Landelijk daalt het aantal daklozen in de VS al jaren gestaag, tot de huidige 550.000. Maar in een aantal grote steden wordt de gegroeide kloof tussen rijk en arm steeds zichtbaarder.

In het zonnige zuiden is het probleem het nijpendst. In Los Angeles is eind januari dagenlang door bijna 8000 vrijwilligers geteld en kwamen zojuist de nieuwe cijfers vrij. Het aantal daklozen is daar in een jaar tijd met 20 procent gestegen naar 34.189. Voor Los Angeles county is het zelfs met 23 procent opgelopen naar 57.794. Driekwart van hen moet het buiten zelf rooien.

"Onthutsend", zegt de nieuwe county manager Janice Hahn. "De cijfers zijn amper te bevatten. Dit is heel slecht nieuws", aldus burgemeester Eric Garcetti. Redenen zijn dat de huren er deze eeuw met een derde zijn gestegen, terwijl inkomens na inflatieverrekening zakten.

Een laag (minimum)loon is voor velen in combinatie met het tekort aan betaalbare woningen in deze dure regio desastreus. Dus ook al worden jaarlijks duizenden aan onderdak geholpen, de instroom is vele malen groter. Garcetti moest zelfs zijn doel om genoeg oorlogsveteranen te helpen naar onderen bijstellen.

Steeds meer burgers ergeren zich aan overlast en geweld van de uitdijende groep daklozen die voor bijna de helft uit verslaafden of psychisch zieken bestaat. Veel huisbewoners uiten de vrees dat er op hun stoep een voddenkampement verschijnt.

De bevolking stemde, uit frustratie of solidariteit, vorig jaar maart voor een maatregel om jaarlijks 355 miljoen dollar uit btw-opbrengsten te besteden aan huisvesting, huursubsidie en preventie. In november volgde de maatregel dat LA 1,2 miljard gaat lenen om tienduizend woningen te bouwen. Maar dat gaat over de komende tien jaar.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Daklozen in Los Angeles. Beeld AFP

Opjagen

Burgemeester Garcetti verklaarde de dakloosheid in 2015 al tot noodprobleem, en maakte toen 100 miljoen dollar vrij. Maar daarvan gaat 87 miljoen naar handhaving. De kritiek van daklozenorganisaties en de bekende emeritus hoogleraar Gary Blasi van UCLA, de universiteit van Californië, luidt dan ook dat het bestuur van LA te weinig doet aan de beste oplossing: goedkope huizen verstrekken en huurstijging beperken.

Dat is ook financieel efficiënter dan betalen voor ziekenhuis- en gevangenisopnames, aldus Blasi. De jurist verzet zich er al jaren tegen dat de maatregelen van de gemeente vooral repressief zijn en daklozen opjagen en criminaliseren.

Zo kwam Garcetti in 2015 met een maatregel die de politie toestond tenten, zeilen, matrassen en zelfs documenten en medicatie van daklozen in beslag te nemen en te vernietigen. "Pure vijandigheid jegens armen en gehandicapten", aldus Blasi. De rechter gaf hem in 2016 gelijk en draaide de maatregel terug omdat het geen gevaarlijk materiaal betrof en agenten zelfs medicijnen meenamen van mensen die op de stoep lagen en zichtbaar pijn hadden.

Ondertussen woekert het armoedeprobleem voort. Het aantal inwoners dat in LA in zijn auto of camper woont, is vorig jaar verdubbeld tot 8500. In reactie op dat (landelijke) verschijnsel gaan veel stadsbesturen, inclusief Los Angeles, beperkende parkeerslaapregels instellen: niet meer bij scholen, niet meer bij parken.

Een noodoplossing volgens burgemeester Garcetti 'tot we een parkeerprogram hebben voor daklozen'. Het volgende voorbeeld van opjagen, aldus jurist Blasi. "En bewijs van falend beleid. Ondertussen is er nog geen extra veldbed bijgekomen."

Situatie Los Angeles county in cijfers

Dakloosheid is onder alle groepen toegenomen, maar vooral jongeren raken vaker in de problemen. In de VS zijn er ook veel families onder de daklozen, met jonge of volwassen kinderen. In groter LA is dat 15 procent. Bijna een vijfde van de daklozen is onder de 24 jaar, dat is minder dan landelijk.

Een derde van de volwassenen is op de vlucht voor huiselijk geweld. Opvallend is de 63 procent toename van latino's. Door structurele segregatie blijft het aandeel van zwarte Amerikanen bij deze groep allerarmsten het grootst: veertig procent.

Het gaat nauwelijks om nieuwkomers, bijna 90 procent woont er al langer dan een jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden