Lopende band

Wat vooraf ging:

“Dat was geslaagd”, kan hij melden. Ik heb er met allerlei mensen gepraat, en ook samengewerkt bij het verwerken van waarnemingen aan sterrenstelsels die waren gedaan met de telescoop van La Palma. Het probleem met zulke werkbezoeken is wel altijd: je schiet op, maar het komt niet af.”

Sterrenkunde doen in Groningen lijkt wel lopende-bandwerk: terwijl de analyse van die oude data nog moet worden afgerond, is Franx vandaag alweer in Hawaii voor een nieuwe serie waarnemingen aan clusters van sterrenstelsels. En voor hij weg ging, heeft hij ook al weer nieuwe voorstellen de deur uit gedaan voor onderzoek op de Hubble telescoop.

Resultaten op basis van waarnemingen van die ruimtetelescoop beheersten ook het congres in Heidelberg, waar Franx vanuit Harvard even heenvloog. Een post-doc presenteerde er de eerste resultaten van het cluster-onderzoek. “We konden melden dat stelsels in clusters die we op hoge roodverschuiving waarnamen, die dus verder weg staan, dezelfde verhouding hadden tussen massa en lichtkracht als die in clusters die dichterbij staan. De grafiek van de gemeten massa's en lichtsterktes is dus een rechte lijn. We zijn nu nog bezig, te kijken wat precies de helling is van die lijn. Dat is eigenlijk het belangrijkste: daaraan kunnen we zien hoe oud die stelsels zijn.”

Op dat congres kwam hij erachter, dat ook een andere groep bezig is met dit soort onderzoek. “Maar die doen hun waarnemingen niet zoals wij in gebieden waar je veel clusters bij elkaar ziet. Hun gegevens zijn verkregen met de Hubble telescoop, die heeft gekeken naar clusters in 'gewone' gebieden in het heelal.”

De altijd actieve persdienst van het Space telescope science institute in Baltimore kwam tijdens Franx' afwezigheid een paar keer elektronisch langs met plaatjes van planeten en sterrenstelsels waar iets bijzonders over te melden viel. Daarover wordt onder astronomen wel eens gemopperd: niet altijd schuilt achter die plaatjes, hoe mooi ze ook zijn, werkelijk nieuws.

Door Franx niet: “We zijn er wel aan gewend. Het is ook lang niet altijd de schuld van Baltimore, de astronomen die dat onderzoek doen zijn er zelf bij.”

Zelf zal hij niet snel in de verleiding komen zijn onderzoek op die manier in de pers te krijgen: “Onze plaatjes zijn daar niet spectaculair genoeg voor.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden