Interview

Longarts Wanda de Kanter houdt niet van zachte heelmeesters. ‘Je geeft ook geen halve dosis chemo.’

Beeld Patrick Post, Hollandse Hoogte

Als je een doodzieke patiënt chemo moet geven, dan geef je toch niet maar de helft omdat een halve dosis minder bijwerkingen geeft? Nee, dan ga je voor het maximale effect, zegt Wanda de Kanter, longarts in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam. 

De Kanter begrijpt niet waarom de Alliantie Nederland Rookvrij haar stichting heeft weggestuurd. Ze vinden haar en haar collega Pauline Dekker te activistisch, de longartsen passen niet in het beleid van de Alliantie om positief en polderend in 2035 een eerste rookvrije generatie volwassenen in Nederland te bereiken. De twee gaan voor de volle dosis, zij willen tabaksgebruik volledig uitfaseren. Liefst morgen al. “We streven hetzelfde doel na als de Alliantie, wij willen alleen dat het veel sneller gaat. Maar die twee visies kunnen toch best naast elkaar bestaan binnen een organisatie?” Ze heeft nog een vergelijking: “Je rijdt met een vriend naar Parijs, jij wilt over de snelweg en hij wil over de langzamere Route National. Hij besluit jou uit de auto te zetten. Dat is toch raar?”

Ze had op de polikliniek een volle ochtend met afspraken met patiënten. Toen ze wakker werd had ze al 40 oproepen gemist op haar telefoon. “Ongelooflijk, ik heb zoveel steunbetuigingen gekregen, van patiënten, van collega’s. Het is een gekkenhuis. Niemand begrijpt de beslissing van de Alliantie. Want per saldo willen we toch hetzelfde.”

Confronterend

Afgelopen maand kregen ze bericht van Floris Italianer, voorzitter van de Alliantie. In het bestuur, gevormd door de drie oprichters (KWF Kankerbestrijding, Hartstichting en Longfonds) was besloten dat de Stichting Rookpreventie Jeugd, een van de 155 partners van de alliantie, uit de organisatie zou worden gezet. De aanpak van de longartsen was te confronterend, te veel op de man gespeeld en dat sloot niet aan bij de strategie van de Alliantie: rustig, in goed en kalm overleg het roken in Nederland terugdringen.

“Ze wilden dat we in goede harmonie uit elkaar zouden gaan. Wij moesten in een bericht aan de partners verklaren dat we in overleg hadden besloten ieder ons weegs te gaan. Dat wilden wij niet. Maar Italianer wilde een snelle beslissing. Ik zei: vanwaar de urgentie, was is er aan de hand? Dat kon hij mij niet uitleggen. Toen kwam de brief waarin de samenwerking eenzijdig werd opgezegd.”

Half maart komt de Alliantie gewoonlijk met alle partners bijeen om de strategie door te nemen. De Kanter kreeg een berichtje van de Alliantie, dat het niet de bedoeling was dat zij en Dekker daar nog bij zouden zijn. “Pas kort daarna begreep ik waarom er zo veel haast bij was: staatssecretaris Paul Blokhuis was daar ook. Ze wilden niet dat wij daar nog het woord zouden voeren.”

De longartsen zijn ontevreden over het hoofdstuk roken in het Nationaal Preventieakkoord van Blokhuis, waaraan de Alliantie heeft bijgedragen. De Kanter: “Het is gewoon een slap verhaal geworden. Wij hebben gevraagd om een vergunningenstelsel voor tabaksverkoop, om sterke verhoging van de accijnzen. Het gaat allemaal niet gebeuren. Maar ondertussen zie ik rokers die rond hun veertigste dood gaan. Daar heeft niemand het over.”

Staatssecretaris Blokhuis blijft overleggen met longartsen

Staatssecretaris Paul Blokhuis blijft voor het rookbeleid overleg voeren met De Kanter en Dekker. Hij heeft een ‘goede band’ met hun stichting Rookpreventie Jeugd, zegt hij in een reactie. Blokhuis wil geen oordeel geven over de breuk tussen de nationale alliantie van tabaksbestrijders en de twee longartsen. Voortaan overlegt hij met beide organisaties.
Longarts Wanda de Kanter blijft een geziene gast op het ministerie van volksgezondheid. Zo geeft zij er morgen een lezing om haar missie, een radicaler rookbeleid, toe te lichten. “Daar zien wij erg naar uit”, aldus Blokhuis, die eerder de ‘oorlog aan het roken’ verklaarde.
Deze maand zat de staatssecretaris nog om tafel met de alliantie van tabaksbestrijders. Hij wist niet dat de twee longartsen vlak daarvoor uit de club waren gezet en geen toestemming hadden om aan te schuiven. “Ik kan totaal niet ­beoordelen of mijn bezoek aan de alliantie een rol heeft gespeeld bij de snelheid waarmee de breuk is ontstaan”, zegt Blokhuis.
De ChristenUnie-bewindsman staat bekend als strijdbaar wat ­betreft anti-rookbeleid. Het radicale ­geluid van de twee longartsen past bij de ‘oorlog’, die hij uitriep ­tegen het roken.  (Wilma Kieskamp)

Lees ook:

Anti-rookclub zet longartsen buiten de deur

De nationale koepel van tabaksbestrijders heeft twee longartsen de deur gewezen, omdat ze te activistisch zouden zijn. De maatregel volgt op het stopzetten eerder dit jaar van de subsidie van KWF Kankerbestrijding aan de longartsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden