Londen moet z'n huiswerk overdoen, EU zit vol vragen over Britse voorstellen

EU-brexit-hoofdonderhandelaar Michel Barnier met het Britse Witboek in zijn hand. Beeld EPA
EU-brexit-hoofdonderhandelaar Michel Barnier met het Britse Witboek in zijn hand.Beeld EPA

Hoofdonderhandelaar Barnier zit met veel vragen over de Britse voorstellen voor een toekomstige handelsrelatie met de EU. Ook de Ierse kwestie blijft een probleem.

Michel Barnier klinkt soms als een strenge doch meevoelende schoolmeester die een zwakke leerling met fluwelen handschoenen aanpakt omdat die problemen heeft thuis. Vooral vandaag had de EU-brexit-hoofdonderhandelaar die toon te pakken.

Voor het eerst ging de Fransman uitgebreid in op het witboek dat de Britse regering een week eerder had ingeleverd over de toekomstige handelsrelatie met de EU. Barnier deed zijn best daar iets positiefs over te zeggen, maar voor de goede verstaander was het vonnis genadeloos. Londen moet z’n huiswerk overdoen.

Dat het zo lang duurde voordat er een EU-reactie op het witboek kwam, werd door Brusselse diplomaten omschreven als een ‘constructieve stilte’. De Britse premier May heeft het druk genoeg met de ruzies in haar eigen Conservatieve gelederen. Als haar met moeite gecomponeerde Witboek ook nog eens meteen wordt afgebrand in Brussel, zal dat de onderhandelingen niet vooruithelpen.

Waslijst

“Er zijn verscheidene elementen in dit witboek die de weg openen naar een constructieve discussie”, zo begon Barnier, na afloop van brexit-overleg tussen ministers uit de 27 niet-Britse EU-landen. In schoolmeestertaal: ‘Joh, er staan echt wel een paar goede dingen in je werkstuk’.

Vervolgens kwam hij met een waslijst aan vragen die de Britse regering moet beantwoorden voordat de EU een definitief rapportcijfer kan geven aan het witboek. Daarin kiest de regering-May voor een gedeeltelijke vrijhandelszone met de EU, voor bepaalde goederen, maar niet voor diensten, kapitaal en personen. Terwijl de EU-27 steeds heeft gezegd dat Londen niet moet gaan winkelen in die vier vrijheden, die onlosmakelijk zijn verbonden met de interne EU-markt.

Drie hoofdvragen had Barnier aan de Britten. Ten eerste: in hoeverre zijn de witboek-voorstellen te verenigen met de onderhandelingsinzet van de EU-27? (Makkelijk antwoord: niet, want de ondeelbaarheid van de vier vrijheden is daarin een heilige koe). Vraag twee: zijn de voorstellen praktisch uitvoerbaar? Over de toekomstige grenscontroles, vooral aan de Britse buitengrenzen, bestaat veel onduidelijkheid. Derde vraag: schaden de Britse voorstellen de economische belangen van de EU?

Onwerkbaar

De moeilijkste discussie draait nog steeds om de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Die moet open blijven, vindt iedereen, maar hoe? Premier May sprak vandaag in Belfast een gehoor van Noord-Ierse politici en zakenlieden toe. Daarbij riep ze Brussel op tot een serieuze reactie op haar witboek. “Het is nu aan de EU om te antwoorden, en niet terug te vallen op eerdere posities, die onwerkbaar zijn gebleken.”

Een eerdere door de EU voorgestelde noodoplossing - bij gebrek aan een werkbaar Brits idee - om Noord-Ierland in de EU-douane-unie te houden, zodat er een economische grens in de Ierse Zee zou komen te liggen, werd opnieuw afgewezen door May. Tegelijk noemde de premier de mogelijkheid dat er een nieuwe, fysieke grensbarrière zal verschijnen op het Ierse eiland ‘bijna onvoorstelbaar’.

Lees ook:

Vertaling van brexit-document leest als de gebruiksaanwijzing van een goedkope printer

De niet-Britse buitenwereld heeft tot nu toe al geen hoge pet op van de professionaliteit van het brexit-proces in Londen, maar het kan nog een graadje gênanter, bewijst de Nederlandse vertaling van het document.

Europa zet zich schrap voor een angstig 'no-deal'-scenario in de brexit

Het is een wrang soort eensgezindheid die de EU en het Verenigd Koninkrijk opeens laten zien in het brexit-drama. Te midden van al hun meningsverschillen zijn beide partijen het over één ding roerend eens: ze moeten zich schrap zetten voor een vechtscheiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden