Lokt gratis parkeren klanten naar de stille winkelstraat?

Winkeliers geloven in het effect van goedkoop parkeren. Maar sfeer en aanbod blijken belangrijker.

Nu de leegstand in de Nederlandse winkelstraten schrikbarend snel oprukt, klinkt de roep om gratis of goedkoper parkeren weer luid door het land. Maar lokt gratis of goedkoop parkeren echt meer mensen naar de winkels?

Ja, zo'n ingreep helpt winkeliers een enorme stap vooruit, betoogt menig winkeliersvereniging, evenals Guido van Woerkom, voorzitter van belangenbehartiger Detailhandel Nederland. Bovendien is het een maatregel die voor elke gemeente makkelijk in te voeren is, stelt Van Woerkom.

Nee, zegt projectmanager Hans Voerknecht, die al jaren met het onderwerp bezig is voor CROW, een kennisplatform van gemeenten en provincies. Hij wijst erop dat parkeren op zichzelf geen factor is die consumenten naar winkels trekt. "Mensen worden naar centra gelokt door de sfeer, de diversiteit van het aanbod en de kwaliteit van de winkels. Je gaat niet ergens heen puur en alleen om er te parkeren. De vraag is vooral of de aantrekkelijkheid van het winkelgebied opweegt tegen de moeite die je moet doen om er te komen en te parkeren."

Bij parkeren gaat het de bezoeker die met de auto komt er allereerst om dat je überhaupt kunt parkeren. "De prijs is minder van belang", zegt Voerknecht. Onderzoek uit 2011 wijst uit dat slechts voor 4 procent van de bezoekers de parkeertarieven een rol spelen. De moeite die nodig is om een parkeerplaats te vinden is van belang voor 13 procent van de bezoekers.

In de discussie over parkeertarieven is het ook goed om te weten wat het effect is op de omzet. De Erasmus Universiteit koppelde een paar jaar terug het winkelgedrag van 70.000 mensen aan informatie over parkeren in winkelgebieden.

Voerknecht: "Er bleek geen verband te zijn tussen de bestedingen van het winkelend publiek en de parkeertarieven. Ook uit andere onderzoeken blijkt dit keer op keer."

Hoe zit het dan met onderzoek in Winschoten naar de effecten van gratis parkeren? Daaruit werd duidelijk dat het gratis parkeren wel een positieve impuls geeft. Voerknecht wijst erop dat het hier gaat om een enquête onder de winkeliers die zelf hebben gevraagd om gratis parkeren. "Het zou wel vreemd zijn als ze vervolgens niet positief zijn."

Iets wat ook vaak wordt vergeten is dat parkeren geld kost, zegt Voerknecht. Bij een parkeerplek in een parkeergarage is dat makkelijk te begrijpen. Daarvan is ook objectief vast te stellen dat deze tussen de 3500 en 5000 euro per jaar kost. "Dit komt neer op een kostendekkend parkeertarief van 3 euro per uur", zegt Voerknecht. Parkeren in de openbare ruimte is een stuk goedkoper, maar ook daarvoor maakt de gemeente kosten. "Denk aan schoonhouden en eventueel onderhoud." Belangrijker is dat er met al die parkeerplekken ook wat anders kan worden gedaan. "Ze kunnen ook plek bieden aan een terras of groenvoorziening."

Zodra parkeren goedkoper of gratis wordt, kost dat de gemeente dus geld. En dit geld komt uiteindelijk van de plaatselijke belastingbetaler. Voerknecht: "Linksom of rechtsom betaalt de burger toch wel. Alleen met parkeertarieven is het de gebruiker die betaalt."

Dat de winkelier al snel wijst naar het parkeerbeleid als het misgaat met zijn omzet, komt doordat hij het aantal automobilisten onder zijn klanten overschat met 20 tot 30 procent, zegt Voerknecht. "Logisch, want het gesprek met een klant gaat eerder over parkeertarieven of het vinden van een parkeerplek dan over de prettige fietsroute."

Te veel winkelruimte

Behalve gratis parkeren gaan ook een paar extra koopzondagen de Nederlandse winkelstraten niet helpen, zegt Cees-Jan Pen, lector van Fontys Hogescholen. "Het zijn makkelijk bedachte oplossingen die in de praktijk niet werken."

Dat het slecht gaat in de winkelstraten heeft te maken met de naweeën van de crisis, de opkomst van het webwinkelen en de toegenomen aantrekkingskracht van de grotere steden. "Maar het belangrijkste probleem is dat er veel te veel winkelruimte is", zegt Pen.

"Erg is dat er nog steeds winkels bijgebouwd worden. Er zijn volop bouwmarkten, hypermarkten en outletcentra in ontwikkeling. Zodra je bijbouwt, trek je elders publiek weg." Volgens Pen moet er daarom worden ingezet op transformatie van winkels naar woningen. Ook verwacht hij veel van de zogeheten Bedrijveninvesteringszone.

Als twee derde van de ondernemers in een gebied deze willen instellen, kunnen zij besluiten nemen waar alle winkeliers aan moeten meebetalen. "Dat geeft een winkeliersvereniging de macht om evenementen te organiseren, met de gemeente te investeren in openbare ruimte en om druk te zetten op vastgoedeigenaren, zodat er eindelijk een bestemming komt voor langdurig leegstaande panden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden