'Lohengrin' mist zwaan en topzangers

opera

De Nationale Opera Lohengrin ***

Twaalf jaar geleden, toen deze productie van Wagners 'Lohengrin' in première ging, beleefde Nederland een heugelijke dag met het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima. Het beroemde 'Bruidskoor' klonk nooit toepasselijker. Maandagavond, bij de eerste herneming van deze problematische enscenering,rouwde Nederland. Voor aanvang werd door een staand publiek één minuut stilte in acht genomen voor de slachtoffers van MH17.

Dat maakte indruk. Dirigent Marc Albrecht toverde daarna met het Nederlands Philharmonisch Orkest een subliem zijdezacht voorspel uit de bak, waardoor de gedachten en emoties zich even konden herpakken. Orkest en dirigent, plus een door Ching-Lien Wu fantastisch voorbereid operakoor, bleken de hoofdattracties van deze avond. Lyriek en drama werden door Albrecht met scheppen vol de zaal ingestrooid.

Wat is het NedPhO inmiddels een fantastisch volbloed Wagner-orkest geworden en hoe fraai hield Albrecht het overzicht over balans en tempo. De climaxen in de partituur, met extra koperblazers in zaal en coulissen, kwamen schitterend uit de verf en ook in het koor werden de hoogtepunten met meesterhand gerealiseerd.

In de eerste akte zit het koor in de beruchte stalen stoelenwand van beeldend kunstenaar Jannis Kounellis en vormt zo een muur van geluid. Indrukwekkend beeld, maar voor de duur van ruim een uur bijzonder statisch. In de tweede akte wordt de opengeschoven stalen ruimte groots gebruikt (prachtig licht), om in de derde akte weer te sluiten waardoor het smalle voortoneel benauwd aanvoelt voor al die massa's.

Regisseur Pierre Audi heeft, op een paar lichte (kostuum)wijzigingen na, weinig veranderd aan zijn enscenering. Hij voert een zwanenridder zonder zwaan op, en al het metaal is in het decor gaan zitten, zodat zwaarden en speren hier kromme takken of stokken zijn. Natuurlijk is Audi mans genoeg om de personenregie vol te stoppen met veelzeggende details, maar het is te weinig. Het hoe en waarom van deze mensen aan de oevers van de Schelde wordt niet duidelijk, al helemaal niet in het vreemde slotbeeld waarin Elsa een soort boetekleed aantrekt.

Juliane Banse zingt die rol hier voor het eerst. Een donkergetimbreerde stem die in de hoge regionen hoorbaar aan haar grenzen komt en glans ontbeert. Bij Nikolai Schukoff, die debuteert in de titelrol, is die glans geheel en al afwezig. Een kleine, droge stem die in de laatste akte alle kleur heeft verloren en in de hoogte akelig kaal klinkt. Michaela Schuster (Ortrud) heeft volume en venijn, maar zingt soms op het karikaturale af. Jevgenji Nikitin (Telramund) en Günther Groissböck (Heinrich) voldoen beter, al heeft ook Nikitin hoorbaar problemen. Blijft over Bastiaan Everink die eindelijk in Nederland te horen is. Zijn Heerrufer staat als een huis en Audi heeft zijn uitdossing gelukkig aangepast. Al met al een van de mindere DNO-Wagners.

Nog tot en met 29/11. www.dno.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden