Llink sluit af met een feestje

De idealistische omroep Llink vroeg vijf jaar lang aandacht voor milieu en mensenrechten. Wat is er geworden van de groene omroep? „Wij waren wel degelijk onderscheidend.”

Llink organiseert een feestje op haar eigen begrafenis. Bob Dylan, The Beatles, Lily Allen en Kinderen voor Kinderen passeren de revue op het afscheidsprogramma van de omroep: Llinkpop. Dat is een tv-avond ’met liedjes die de wereld wilden veranderen, net zoals Llink dat de afgelopen vijf jaar heeft geprobeerd’. Tijd voor een terugblik.

In Paradiso is een bonte verzameling Llinkleden samengestroomd voor de opnames van Llinkpop, dat morgen op tv komt. Niet iedereen heeft zijn favoriete Llinkprogramma paraat. Zo noemt Mattijs Loor (26) uit Arnhem de ’Keuringsdienst van Waarde’ als het beste Llinkprogramma. Alleen is dat van de educatieve omroep RVU. „Echt waar? Nou ja, ’Eet Smakelijk’ is ook goed: dat maakt je bewust van wat je eet.”

Criticasters van Llink wezen er al op dat de programma’s niet onderscheidend genoeg waren. Die kritiek – die kwam van toezichthouders en interne visitatiecommissies van de publieke omroep – was vorig jaar voor minister Ronald Plasterk (Media, PvdA) reden om de stekker uit de idealistische omroep te trekken. Bovendien had de omroep schulden gemaakt en moest deze uitstel van betaling aanvragen.

Het personeel is boos en heeft het gevoel dat de minister ten koste van Llink wilde bewijzen dat er ook publieke omroepen kunnen verdwijnen. „Natuurlijk, we hebben fouten gemaakt, maar die hebben we ook goedgemaakt. Toch zijn we uit het bestel gegooid, terwijl Plasterk stond te knuffelen met Rutger van GeenStijl”, zegt Bram Vollaers boos. Hij is hoofd radio en lid van de dagelijkse leiding van Llink.

In 2005 werd Llink toegelaten tot het publieke bestel. De omroep mocht twee uur televisie en negen uur radio maken. Llink was een fusie van De Nieuwe Omroep en Nutopia. De eerste groep was pragmatischer dan de tweede. Dat leidde tot een conflict tussen de directie en de raad van toezicht. In 2006 werd directrice Anna Visser ontslagen, omdat haar vader een programma had geproduceerd. Zij kwam terug met steun van het personeel en de rechter.

John Driedonks, verbonden aan de school voor journalistiek in Utrecht, zegt dat de ruzies aantonen dat het een ’hell of a job’ is om een omroep als Llink bij elkaar te houden. „Ze maakten inhoudelijk wel interessante programma’s, maar de Vara had die ook kunnen maken. Er zijn gewoon te veel kleine omroepen.” Een woordvoerster van Milieudefensie vindt het goed dat er een omroep speciaal voor milieu- en mensenrechtenprogramma’s was „ook al zou dat eigenlijk niet nodig moeten zijn”.

Behalve het geruzie, was er ook kritiek op presentatrice Floortje Dessing, die eerst bij de commerciële omroep werkte, en een vorstelijk salaris verdiende van 190.000 euro per jaar. Bovendien reisde zij met het vliegtuig de halve wereld rond voor een reisprogramma bij de groene omroep.

De programmamakers van Llink moeten zich telkens voor deze zaken verantwoorden, verzucht Anika Landmeter. Zij werkte als eindredacteur voor het radioprogramma ’OBA Live’. „Ik word er kriegel van. We hebben keihard gewerkt aan mooie programma’s en worden nu gedwarsboomd door omroeppolitiek.”

De programma’s waren wel degelijk onderscheidend, stelt Vollaers. De kritiek dat ook andere omroepen programma’s over het klimaatprobleem maken, is hem te makkelijk: „We zijn de enige omroep die consequent aandacht vraagt voor het milieuprobleem, maar dan op een optimistische manier.”

Bovendien kon Llink niet zo geprofileerd zijn als ze wilde, stelt Vollaers: „Netmanagers verlangen dat programma’s een zo breed mogelijk publiek aanspreken. Helaas zijn kijkcijfers nog te heilig in Hilversum.”

Typische Llinkprogramma’s laten zien wat je in je directe omgeving kunt doen voor een beter milieu ’zonder opgeheven vingertje’, zegt Landmeter. Maatschappelijke problemen worden persoonlijk gemaakt en de oplossingen leuk. Daarom maakte ’OBA Live’ soms afleveringen op locatie. „Zo namen we een aflevering over duurzaam kamperen op op een ecologische camping.”

Vollaers noemt ’Eet Smakelijk’ als typisch Llinkprogramma. Daarin ging een bekende Nederlander zijn eigen eten van begin tot eind bereiden. Het lammetje of de kip werd op tv geslacht. „We wilden vlees eten niet veroordelen, maar als mensen vlees willen, dan moeten ze de ballen hebben om te zien waar het vandaan komt. Het programma eindigt gezellig met een lekkere maaltijd en een glaasje wijn in de keuken.”

Wat Llink ook tot een geprofileerde omroep maakte, is de specifieke achtergrond van de programmamakers, denkt Landmeter. De makers hadden vaak niet alleen een journalistieke opleiding, maar ook een ’bewuste’ studie achter de rug, zoals: internationale betrekkingen of ontwikkelingsstudies.

Vollaers vreest dat de opgebouwde inhoudelijke expertise zal verdwijnen met het einde van Llink. Iets waar de idealistische omroep zich nog niet bij heeft neergelegd. Vorige week werd bekend dat Llink de beslissing om de omroep uit het publieke bestel te gooien, aanvecht bij de rechter. Tot die tijd zijn er plannen voor een Llinkwebsite en een productiebedrijf, zegt Vollaers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden