Links rekent op zege in Parijs

AMSTERDAM - De zaal trilde, barstte uit zijn voegen, en scandeerde bij zijn binnenkomst zijn naam: Bertrand Delanoë! De rode familie maakte zich vorige week al op voor het feest. De overwinning kan haar, als de peilingen kloppen, niet meer ontgaan.

Ze waren er allemaal, op de laatste verkiezingsbijeenkomst in het Zénith in Parc la Villette: ministers uit het breed-linkse kabinet van premier Lionel Jospin, sportlieden, schrijvers en artiesten. Mazarine, de buitenechtelijke dochter van François Mitterrand, bevond zich in het publiek. ,,Parijs begint te glimlachen'', riep Delanoë, de socialistische kandidaat voor het burgemeesterschap van de hoofdstad. Donderend applaus.

Links gaat Parijs veroveren bij de gemeenteraadsverkiezingen in Frankrijk die in twee rondes -morgen en volgende week- worden gehouden. Voor het eerst in 130 jaar. Na de nederlaag van Frankrijk tegen Duitsland in 1871 regeerde er de Commune, een revolutionair bewind dat bloedig werd neergeslagen. Voor de zekerheid stond Frankrijk haar hoofdstad daarna geen eigen burgemeester meer toe.

Pas in 1977 kreeg Parijs weer een eerste burger: Jacques Chirac, boegbeeld van rechts. De nederlaag die rechts gaat lijden, is drievoudig. Het verliest het centrum van de Franse republiek, dat het 24 jaar onafgebroken bestuurde. Links krijgt een flinke oppepper voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. En links krijgt toegang tot de archieven van het hôtel de ville in de hoofdstad. Wie weet wat Delanoë daar allemaal zal vinden: Chirac en zijn partijgenoot Jean Tiberi, die hem in 1995 opvolgde, worden achtervolgd door de onopgehelderde schandalen, die zij van daaruit organiseerden.

Links gaat Parijs veroveren, dat is wat bij deze verkiezingen telt. En links gaat meer steden winnen of heroveren.

VERVOLG OP PAGINA 5

'Frans rechts betaalt voor het uit de pas lopen'

Franse verkiezingen

VERVOLG VAN PAGINA 1

Dag- en weekbladen publiceerden de laatste dagen overzichten met rechtse steden die op het punt staan te vallen. Lyon, Frankrijks tweede stad, is ook in gevaar. Opiniepeilers waarschuwden: er zijn net zo goed steden waar de beweging omgekeerd is. Maar, zoals een van hen verzuchtte: ,,Chirac en zijn ruziënde bondgenoten zullen de meest opvallende verliezen lijden.''

Philippe Séguin heeft zich al bij de uitslag neergelegd. Op zíjn laatste verkiezingsbijeenkomst, dinsdag in een halfvol Palais des Sports, keek de officiële kandidaat van rechts voor het burgemeesterschap van Parijs naar de toekomst. Met een bittere scheldkanonnade, ook op zijn eigen achterban: het centrum en rechts ,,die betalen dat ze uit de pas lopen met de samenleving''.

Daar zit wat in. In 1983 veroverde Chirac met rechts de meerderheid in alle twintig arrondissementen van de hoofdstad. In 1989 herhaalde hij dit 'groot slem'. In 1995 pakte Tiberi er echter nog maar veertien. Links rukte gestaag op: bij de parlementsverkiezingen van 1997 was het de grootste in elf arrondissementen, bij de Europese verkiezingen van 1999 al in veertien. De traditionele achterban van rechts ruimt het veld. De yuppen dringen naar voren: de tweeverdieners die zich de dure appartementen kunnen veroorloven maar links blijven stemmen. Het crèche-tekort was een belangrijk thema in de campagne.

Delanoë legde er nóg meer de nadruk op dan Séguin. De socialist zette ook steviger in op investeringen in het openbaar vervoer. Maar hij scoorde waarschijnlijk vooral goed met zijn belangrijkste punt: meer openheid en meer betrokkenheid van de burgers bij het bestuur van de hoofdstad. De Parijzenaars hebben schoon genoeg van het wanbestuur van rechts, van de schandalen van Chirac en zijn voormalige secondant Tiberi. 43 procent van zijn aanhang stemt niet vóór Delanoë maar tégen rechts, bleek uit één van de talrijke peilingen.

Tiberi, al te besmet, mocht van zijn partij niet voor een tweede termijn gaan. Toen de burgemeester volhardde, werd hij zelfs geroyeerd. Hij neemt op eigen kracht deel.

De verdeeldheid bij rechts is een steun in de rug voor links, maar niet doorslaggevend. Rechts is de wanhoop ten prooi: nog voor de uitslag van morgen werd de afgelopen dagen achter de schermen onderhandeld over een krachtenbundeling, hoe vergeefs ook, in de tweede ronde. Chirac was zelfs al bezig met de te verwachten beschadiging van zijn kandidatuur voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar. 'Frankrijk is Parijs niet', liet hij rondvertellen. Dat is naar de letter genomen waar, maar er is geen Fransman die die uitspraak, politiek gesproken, serieus neemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden