Opinie

Links kabinet het beste voor bankregulering

Hoewel bankregulering de alfa en omega van financieel-economisch herstel is, dreigt dit onderwerp buiten de formatie te blijven. Om een financieel-economisch rampscenario te voorkomen, moeten linkse partijen de VVD overtuigen dat strengere regelgeving voor banken absoluut noodzakelijk is.

De verkiezingen gingen over het overheidstekort van 29 miljard. De blanco cheque aan de financiële sector voor het opkopen van aandelen, schuldpapier en hypotheekportefeuilles - de oorzaak van het tekort - bleef ongenoemd. Die cheque was nodig om faillissementen van de grote banken te voorkomen. Inmiddels is ruim 100 miljard euro uitgekeerd, een bedrag dat mogelijk nooit meer terugkomt.

Om de gammele balansen te verhullen, passen banken de boekhoudregels aan. In plaats van waardering tegen marktprijzen, worden er interne modellen gebruikt waardoor bezittingen hoger gewaardeerd worden. De winst lijkt toe te nemen, waarna bonussen worden uitgekeerd: in feite niets anders dan het leeghalen van de bank waar Dirk Scheringa in zijn laatste dagen van beschuldigd werd.

Terug naar de politiek: wat stellen partijen voor om verdere leegloop van banken te voorkomen? De VVD, straks vrijwel zeker regeringspartij, zegt in haar verkiezingsprogramma wonderlijk genoeg niets over bankregulering. Mocht de VVD toch nog met CDA en PVV gaan regeren, dan gloort er weinig hoop. Het CDA is voor hogere kapitaaleisen aan banken, maar zwijgt over de gewenste hoogte daarvan. De PVV is wel voor een bankenheffing ‘waarbij ongedekte schulden worden belast tegen een vast tarief van 0,15 procent’, een ‘stringent beloningsbeleid voor (‿) financiële instellingen met staatssteun’ en een einde aan de bonuscultuur.

Met Paars plus is er iets meer hoop. De PvdA hekelt de bonuscultuur, wil banken ‘kleiner en transparanter’ maken en pleit voor aanpassing van de faillissementswetgeving voor banken. GroenLinks is voor een scheiding tussen consumentenbanken en handelsbanken, een toeslag op de vennootschapsbelasting voor grote banken en een internationale lobby voor de Tobintaks. Een Tobin-belasting is een BTW op financiële transacties; dit ontmoedigt het telkens heen en weer verkopen van aandelen om zo de marktwaardering en daarmee de bonussen te verhogen. D66 ziet hier niets in en wil veel minder maatregelen. De partij streeft naar een niet nader geëxpliciteerde hogere kapitaaleis en is voor het belonen van talent. Op de vraag wat een failliete financiële sector over dat ‘talent’ zegt, gaat de partij niet in. Paars plus zal alleen verbeterde bankregulering bereiken als PvdA en GroenLinks de twee liberale partijen ‘om’ krijgen. Volgens dezelfde logica zal in de mogelijke combinatie PvdA, CDA, VVD (het nationale kabinet) alle heil van de PvdA moeten komen.

De vorming van een kabinet zonder de VVD zou voor de bankregulering het beste zijn. Linkse partijen hebben de kiezer er tijdens de campagne niet van kunnen overtuigen dat het geen goed idee is om andermans spaargeld risicovol te beleggen, daar de belastingbetaler voor op te laten draaien als het fout gaat, de boekhoudregels aan te passen om dat te verhullen en op grond daarvan bonussen te blijven uitkeren. Hopelijk kunnen ze de liberalen daar tijdens de formatie wel van overtuigen. Anders gaan de volgende verkiezingen over een veel groter tekort dan 29 miljard.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden