Limburgse boemerang raakt de VVD-top vol

Zaak-Verheijen ernstiger dan Rutte en Zijlstra dachten. Aangifte van corruptie.

Als een boemerang slaat de affaire Mark Verheijen, het van corruptie verdachte VVD-Kamerlid, terug op zijn liberale partijgenoten premier Mark Rutte en fractieleider Halbe Zijlstra.

Na het eerste bericht, in NRC Handelsblad vorige week donderdag, over het gesjoemel met declaraties, in de periode waarin Verheijen nog gedeputeerde was in Limburg, namen de twee VVD-toppers hem in bescherming. Rutte noemde de verhalen 'erg opgepompt' en Zijlstra sprak van een 'opgeblazen zaak'. Verheijen zou 'prima' zijn werk kunnen blijven doen.

Woensdagavond heeft het Limburgse Kamerlid zijn werkzaamheden tijdelijk opgeschort, omdat hij kennelijk inmiddels zelf vindt dat hij zijn werk helemaal niet 'prima' kan blijven doen. Immers, woensdag is tegen hem aangifte gedaan wegens corruptie in de tijd dat hij wethouder was in Venlo.

Daarmee staat niet alleen hij te kijk, maar ook Rutte en Zijlstra, die hem met hun bagatelliserende commentaren nog tot zondag in bescherming namen. Zo zei Zijlsrta zondag in het tv-programma 'Buitenhof' dat iemand na een krantebericht 'niet meteen zijn carrière hoeft op te geven'.

Maar in de partij zwol de kritiek aan op deze milde aanpak. Verheijen ging daarom zelf aandringen op een onderzoek door de interne commissie integriteit van de VVD. Als het oordeel van de commissie daar aanleiding toe geeft, of als er daadwerkelijk een strafrechtelijk onderzoek tegen hem wordt ingesteld, zal hij zijn Kamerzetel opgeven, zo liet Verheijen woensdagavond weten.

De slappe houding van Rutte en Zijlstra tegenover hun van corruptie verdachte partijgenoot staat haaks op de harde, onverzoenlijke lijn die de VVD in 2013 leek te hebben ingezet jegens partijgenoten die het in publieke functies niet zo nauw nemen met integriteit.

Begin 2014 publiceerde weekblad Vrij Nederland een politieke integriteitsindex, waaruit bleek dat de VVD koploper is als het gaat om sjoemelende politici. De partij was in de laatste tien jaren goed voor 54 affaires, tegenover vijftig voor het CDA en veertig voor de PvdA. Daar zaten voor de VVD spraakmakende zaken tussen, zoals die van Jos van Rey, de voormalige wethouder van Roermond, tegen wie nu een rechtszaak is aangespannen. Of die van de Noord-Hollandse Gedeputeerde Ton Hooijmaijers, die is veroordeeld tot drie jaar cel wegens het aannemen van steekpenningen. Of het Drentse Statenlid Berthold Ziengs, die veroordeeld werd tot 22 maanden cel wegens belastingfraude.

Het moest maar eens uit zijn met dit gesjoemel, besloot de VVD-top in 2013. Er kwamen strenge integriteitsregels die elke VVD-bestuurder moest ondertekenen. En een Commissie Integriteit om eventuele nieuwe schandalen voor te zijn. "We kunnen niet langer de norm volgen, maar moeten leiden, ook in bestuurlijke integriteit", zei Rutte destijds. "We zijn de grootste partij en dat stelt eisen."

En zo gebeurde het dat het liberale Tweede Kamerlid Johan Houwers in juli 2013 direct de laan werd uitgestuurd, nadat hij was beschuldigd van valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen.

Ook Kamerlid Matthijs Huizing stapte in december 2013 direct op nadat hij voor de tweede maal was aangehouden met een borrel te veel op achter het stuur.

Het is gissen waarom Rutte en Zijlstra nu zijn afgeweken van deze koers en Verheijen aanvankelijk de hand boven het hoofd hielden. Het had meer in de 2013 ingezette partijlijn gepast direct de Commissie Integriteit aan het werk te zetten en rustig de resultaten van het onderzoek af te wachten.

Nu Rutte en Zijlstra dat niet hebben gedaan, zal hen dat in de komende verkiezingscampagne voor de Provinciale Staten door de andere partijen worden ingepeperd: wel hard tegenover uitkeringsgerechtigden die frauderen of per ongeluk een fout maken, maar als een partijgenoot zich misdraagt laten ze het afweten.

Maar of dit veel zal uitmaken voor het verkiezingsresultaat van de liberalen? De kiezer heeft een kort geheugen. En er is nog een maand te gaan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden