Lilian Janse maakt de mannen onzichtbaar

Beeld anp

Over een week is het duidelijk: wordt Lilian Janse de eerste vrouwelijke SGP-volksvertegenwoordiger?

Nu begint het echt. Met nog een week te gaan voor de gemeenteraadsverkiezingen breekt vandaag voor menig politicus of aspirant een periode aan van speculeren, nerveus nagelbijten en onafgebroken folderen. Ook in Vlissingen, ook bij de SGP. Maar voor de staatkundig gereformeerden komt daar nog iets bij. Wordt die partij op 19 maart in de raad gekozen, dan wordt politieke geschiedenis geschreven. Dan heeft de SGP voor het eerst een vrouwelijke volksvertegenwoordiger: Lilian Janse.

Zelf vindt ze dat er een hoop heisa om niks wordt gemaakt, voor haar is er niets bijzonders aan. Maar dat ziet ze toch niet helemaal goed: Lilian Janse (41) doet in feite niets anders dan wat Aletta Jacobs in 1871 deed voor vrouwen op universiteiten en het vrouwenkiesrecht: ze breekt door het ingeslepen patroon van mannenheerschappij.

'Zitting nemen in politieke organen is in strijd met de roeping van de vrouw', is nog altijd een beginsel van de partij, al mogen die vrouwen het sinds een jaar wel. Janse is het met alles van de SGP eens, maar met dat punt net ietsje minder. Kan gebeuren. In de Zeeuwse SGP-afdeling Vlissingen blijkt ze er bepaald niet de enige in te zijn.

"Die vrouw is goud waard", zegt Hanco Matthijsse, geboren en getogen Vlissinger en plaatselijk accountant. Dat ze een vrouw is maakt hem weinig uit. "Anderen wilden niet", zegt hij. En een miskoop is ze bepaald niet. 'Ze staat haar mannetje wel'.

Hij somt op: al tijden zit ze bij raadsvergaderingen, om zich in te werken. Ze bezoekt bedrijven, vraagt jan en alleman naar het waarom van de dingen. 'Hoe kwam die ziekenhuisdirecteur uit het midden van het land opeens hier in Vlissingen bovendrijven?' Dat soort dingen. Het antwoord heeft ze nog niet, maar dat zal komen. Matthijsse: "Ze bezocht Zeeland Seaports. Daar bleken ze nog nooit een raadslid gezien te hebben. Dan valt je mond toch open."

Gisteravond praatte Janse de afdeling Vlissingen van de SGP bij over het verkiezingsprogramma. Heel veel animo voor de bijeenkomst was er niet. Haar vader was gekomen, Cees van der Weele, die al jaren namens de partij in de raad heeft gezeten. Een handvol leden, met vragen over de participatiesamenleving en de Wet maatschappelijk ondersteuning. En de twee andere vrouwelijke kandidaat-raadsleden: Mariet van Klinken en Nellie van Dijk, de nummers 7 en 9.

Janse sprak ook over haar plannen voor een studentencampus, voor een restaurant met een rokerij aan de haven, dat door vissers gerund wordt, zoals in Bruinisse. Is het genoeg voor een zetel? "Het is heel, heel erg spannend", zegt Van Klinken. Ze rekent voor: Vlissingen heeft 43.000 inwoners. Laat 10 procent daar kerkelijk van zijn: dan moet 4300 man zich verdelen over CDA, ChristenUnie en SGP. Dat is niet veel. Vier jaar geleden kwamen de bevindelijken daardoor stemmen te kort. "Maar nu is er Lilian. Het lijkt alsof alle mannen daardoor onzichtbaar zijn geworden."

Het vrouwenstandpunt

De vrouw regeert niet de man, vinden ze bij de SGP. Dat was al zo sinds de oprichting in 1918. Destijds mochten vrouwen ook niet stemmen of partijlid zijn. Die twee dingen veranderden al eerder: in 1989 besloot de partij dat ook vrouwen - als ze dat wilden - mochten stemmen, vanaf 2006 konden vrouwen ook lid worden. Zich verkiesbaar stellen bleef verboden.

Dat verbod werd in 2010 verworpen door de Hoge Raad, waarop de SGP een jaar geleden besloot vrouwen op de lijst toe te staan, maar tegelijk in de beginselen te handhaven dat vrouwen niet gekozen horen te worden.


Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden