Lijsttrekkersverkiezingen: Er kan zo veel misgaan

Soms zie je het pas wanneer het voorbij is. In dit geval bij Henk Bleker. De flamboyante staatssecretaris, die vorige week te laag scoorde in de verkiezing onder CDA-leden om het lijsttrekkerschap van zijn partij en die zo goed als zeker uit de politiek verdwijnt, heeft waarschijnlijk tijdens zijn wervingscampagne een voor Nederland nieuwe subtiele techniek uit de kast getrokken.

Het kwam letterlijk uit zijn kledingkast: De Napoleon van Vlagtwedde droeg gedurende de twee weken van zijn strijd tegen de andere vijf CDA-kandidaten elke dag hetzelfde type overhemd. Wie het bedacht heeft doet niet meer ter zake. Waren het de medewerkers in zijn team, onder wie de slimme campagnestrateeg Jack de Vries, was het de vriendin om wie zo veel te doen was, of Bleker zelf?

Feit is dat de kandidaat telkens in precies dezelfde blauw-wit geruite shirts opdook voor de camera's of in de wandelgangen van de Tweede Kamer. Misschien moest deze vaste kledingkeus het vooroordeel wegnemen dat het hier een zwalkend politicus betrof.

Bleker koos voor overhemden met het dessin waarmee ook de hippe Zweedse bedden van het merk Hästens zijn bekleed. Mooie hemden, maar je lijkt een beetje op een wandelend bed.

De repeterende Hästens-shirts schiepen echter het beeld van een man die 's ochtends niet kinderachtig staat te weifelen voor zijn garderobekast. Dat Bleker twee campagneweken lang in één en hetzelfde overhemd liep, is beslist niet waar. Hij liep er telkens fris en blauw-wit gestreken bij.

CDA dempt onrust beter
Er kan zo veel misgaan in campagnes om het lijsttrekkerschap van een partij. Dat ze in GroenLinks zo veel stampij maken rond de ongeschikt verklaarde tegenkandidaat van Jolande Sap is het beste bewijs dat GroenLinksers slecht in staat zijn onrust toe te dekken.

Bij het CDA hadden zich aanvankelijk twaalf kandidaten op het partijbureau aangemeld voor de strijd om het lijsttrekkerschap. Zes van de twaalf werden als 'ongeschikt' niet doorgelaten door een kordate selectiecommissie onder leiding van oud-staatssecretaris Yvonne van Rooy, tegenwoordig voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Utrecht.

Onder de CDA-afvallers waren vrij serieuze kandidaten zoals Niels van der Stappen van het CDA-Duurzaamheidsberaad, maar ook grappenmakers zoals de voormalige Prins Carnaval van Tubbergen Harry Wesselink.

Nadien nog iets gehoord van de geweigerde kandidaat-lijsttrekkers? Welnee, in het CDA weten ze meestal wel hoe ze olie op de golven moeten gooien.

Joost Lagendijk gaf zijn toespraak weg
Er kan zo veel misgaan: Joost Lagendijk kan er over meepraten. Hij was in 1994 de logische aanvoerder voor de GroenLinks-kandidatenlijst bij de Europese Verkiezingen van dat jaar.

De zittende Europarlementariër had nauwelijks vijanden in de partij, maar het beviel de leden op het congres kennelijk toch niet dat hij wat al te makkelijk door het bestuur als nieuwe lijsttrekker werd voorgedragen.

Op het laatste moment, luttele minuten voor Lagendijks aanwijzing, kwam het GroenLinks-congres met een motie aan het partijbestuur om tot een meervoudige keus te komen.

Hoewel kandidate Kathalijne Buitenweg al had gezegd dat ze de lijsttrekkerspositie niet hoefde, stelde zij zich daar op het laatste moment toch voor beschikbaar. Buitenweg werd in het tumult gekozen tot Europees lijstaanvoerder en verwees Lagendijk naar de tweede plek. Maar ze had geen overwinningstoespraak paraat. Waarop ze de toespraak uitsprak die Lagendijk voor zichzelf had voorbereid.

Joost Lagendijk vertelt deze week vanuit Istanbul : "Ik was op dat moment natuurlijk teleurgesteld en kwaad. Maar omdat zij geen aanvaardingstoespraak op zak had, heb ik haar mijn speech toen gegeven." De grootmoedige verliezer is volledig over die vreemde tegenslag heen geraakt. Hij maakt het thans goed in de Turkse wereldstad, zijn huidige woonplaats waar hij gelukkig is getrouwd.

Onopvallendste lijsttrekkers

De drie onopvallendste lijsttrekkers bij de Kamerverkiezingen van 12 september:

1) Lea Manders

Partij voor Mens en Spirit

2) Toine Manders

Libertarische Partij

3) Johan Vlemmix

Partij van de Toekomst

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden