Lijden is een rotstreek van het leven geworden

“Lijden, dat is pijn zonder hoop. Als je aan het kruis hangt en je denkt dat je de zoon van God bent, dan is dat lijden nog wel overkomelijk. Maar als je aan het kruis hangt en je denkt: shit, mijn hele leven is naar de ratsmodee, dan lijd je pas echt.”

Een citaat van de Amsterdamse arts Bert Keizer (van het veelgeprezen boek 'Het refrein is Hein') uit het paasdebat dat De Groene Amsterdammer organiseerde. Dat wordt verder gevoerd door een neuroloog, een filosoof, een theologe en een psycho-analyticus en gaat over lichamelijk, geestelijk, lustvol, zelfverkozen, verdrongen en louterend lijden. De theologe (Annelies van Heijst): “Het leven is een weefgetouw, met lijden als schering en geluk als inslag. Ik denk dat het psychologisch het gezondst is om te aanvaarden dat lijden bij het leven hoort. Helaas wordt ons door Cosmopolitan en RTL 4 aangepraat dat we recht hebben op een leedvrij bestaan, zodat alles wat je aan lijden meemaakt een enorme rotstreek van het leven lijkt.”

De neuroloog (Pim Meijler): “Ik denk dat je de achtergrond van het lijden moet proberen te ontrafelen: de betekenis die mensen er aan geven, de invloed die het heeft op hun bestaan. En je moet tegenwicht bieden tegen de opvatting die hun voorgehouden wordt door de lekenpers: pijn hoeft niet.”

Wie ook kan meepraten over lijden is Leen Jongewaard. Maar: “Wie is er nu in vredesnaam nog geïnteresseerd in mijn mening?”, vraagt de acteur in ruste aan de interviewer van Vrij Nederland. Al tijden is er niets meer van Jongewaard vernomen. Na acht jaar psycho-analyse weet hij absoluut zeker dat hij nooit meer op de planken zal staan. Uiteindelijk stemt hij in met een gesprek. “Als je er maar duidelijk in zet, dat ik er ab-so-luut niet om gevraagd heb.”

Jongewaard werd op een bepaald moment ernstig depressief, zelfs suïcidaal. Met veel moeite slaagde zijn psychiater er in hem weer op te beuren. Jongewaard is nu voor het eerst 'echt gelukkig'. “Freud heeft gezegd dat je een kunstenaar nooit in analyse moet nemen, omdat je hem dan berooft van zijn drijfveren. En dat is precies wat er met mij gebeurd is.” De drijfveer van Jongewaard was woede, “razernij vanwege de oppervlakkigheid van het bestaan en de geestelijke luiheid”. Als kind was hij 'onvoorstelbaar eenzaam'. “Het was een immense verlorenheid. Dan ga je vervolgens naar het toneel. En daar word je opgenomen. Daar vind je dan eindelijk een vader en een moeder.” (Begint te huilen) “Ik heb alles aan het toneel te danken. Ik ben er opgevoed, heb er leren spreken, denken, àlles.”

Elsevier prikt de mythe van de rijke kinderen door. De jongste generatie maakt wel verre reizen en kent meer luxe, maar wordt ook geconfronteerd met hoge kosten (denk maar eens aan het milieu). En dus wil het met het inkomen maar niet vlotten. “Dat plaatst de discussie over de AOW in een ander licht. Veel ouderen hebben geld genoeg, of geld over. Daarom is de vraag gerechtvaardigd of jongeren met een laag inkomen solidair moeten blijven met ouderen”, meent Elsevier. Het blad liet de Tilburgse econoom Jan Nelissen de eigenschappen van duizend mensen uit 1930 in de computer stoppen, die vervolgens het leven en de inkomensontwikkeling van die mensen, hun kinderen en hun kleinkinderen simuleerde. “De uitkomsten van het model van Nelissen zijn verrassend. Het beeld dat elke volgende generatie beter af is, wordt in één klap weggevaagd. (...) Voor de kleinkinderen van de generatie 1960 resteert een individueel bruto levensinkomen van 1,35 miljoen, bijna 300 000 gulden minder dan de generatie van hun grootouders. Dat scheelt een knappe eengezinswoning.”

Verder in Elsevier een interview van Hugo Camps met Elsemiek Havinga, ex-hockeycoryfee, tv-presentatrice en mediatrainster bij Ajax: “Patrick Kluivert had een mooie uitspraak. Toen hem werd gevraagd wat die mediatraining nou precies inhield, zei hij: 'Je leert gewoon met mes en vork eten'. Dat vond ik een briljant antwoord, heel knap gevonden.”

HP/De Tijd dook de provincie in en stelde de vraag: Is onze hoofdstad inderdaad een bolwerk van zelfingenomen ijdeltuiten die op de rest van het land neerkijken, of lijden de achterlanders aan een provinciecomplex? Burgemeester Brokx van Tilburg: “Amsterdammers zijn allemaal een beetje Ajacieden: 'Wij zijn de hoofdstad, wij zijn anders dan anderen'. Dat valt wel mee. En anderen moeten zich er niet te veel van aantrekken, want buiten Amsterdam worden ook prestaties geleverd. Hier bijvoorbeeld. Maar dan moet je ook - en dat is misschien niet alle Brabanders op het lijf geschreven - een beetje astrant, een beetje Amsterdams zijn. En dat proberen we. Althans: dat probeer ik.”

Piet Hoekstra, 'De Leeuw van Dokkum', is terug als bondscoach van de wielervrouwen. Die moeten snel terug naar de internationale top, kondigt hij in HP/De Tijd aan: “Voor mij is essentieel dat ik weer een homogene ploeg creëer waarin iedereen weet wat haar taak, plaats en mogelijkheden zijn. Voor wie dat niet wil, is straks geen plaats. Desnoods moet dat dan maar één of twee koppen kosten.”

Hervormd Nederland heeft een paas-special met onder meer de prikkelende visie van de Duitse theoloog Gerd Lüdemann, die een controversieel boek over de opstanding heeft geschreven. Volgens hem bleef Jezus in het graf, op de 'derde dag' gebeurde er niets. De discipelen hadden visioenen, aldus Lüdemann. “Niet Jezus en zijn boodschap hadden de gebeurtenissen op pasen nodig, maar Petrus en de andere discipelen.”

Ook in HN een portret van de BVD. De Binnenlandse Veiligheids Dienst rapporteert over RaRa-aanslagen, Russische mafia en corrupte ambtenaren. Maar is het allemaal wel waar, en zijn dat eigenlijk wel zaken voor de BVD? Dick Houwaart, ex-hoofd voorlichting van het ministerie van binnenlandse zaken: “Nu lijkt het of de BVD redeneert: 'We hebben geen vijanden meer aan de andere kant van het IJzeren Gordijn, dus gaan we wat anders doen'. Ik heb daar moeite mee. We hebben de politie om te letten op radicale groepen. RaRa moet worden opgespoord door de politie, niet door de BVD. De politie is er om de openbare orde en veiligheid te bewaken en de BVD is er om spionnen te vangen. Als er geen spionnen meer zijn, moet je de BVD opheffen.”

Verder in de weekbladen: het Groothertogdom Luxemburg als paradijs voor mediamoguls en het verzet tegen de identificatieplicht (de Groene Amsterdammer), kinderrechters die moeten leuren met veroordeelden en een debat tussen de economen Bomhoff en Don over de gevolgen van de Betuwelijn (Vrij Nederland), de constatering van H. J. A. Hofland dat het de huidige intellectuelen ontbreekt aan politiek engagement en de literaire rel rond Martin Amos' nieuwe roman 'The Information' (HP/De Tijd), staatssecretaris van binnenlandse zaken Kohnstamm over het grote-stedenbeleid: 'We kunnen niet als dikke, koerende duiven steeds achter minister Zalm aan lopen, van het moet groter en dikker en mooier' (Elsevier) en een gesprek met sportpsycholoog Jan Huijbers: 'Dat volwassenen zich zo met sporthelden identificeren, wijst op een onderontwikkeling van een eigen identiteit' (Hervormd Nederland).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden