Taal

Lijden én liefde - ze zijn beide te vatten onder de noemer passie

The Passion van de Evangelische Omroep (EO) werd vorig jaar opgevoerd in Amersfoort.  Beeld ANP Kippa
The Passion van de Evangelische Omroep (EO) werd vorig jaar opgevoerd in Amersfoort.Beeld ANP Kippa

Een paar jaar geleden schreef Max Pam in de Volkskrant dat de makers van 'The Passion' waarschijnlijk denken dat Jezus destijds Engels heeft gesproken: 'Anders heb ik er geen verklaring voor dat het spektakel niet gewoon De Passie mocht heten'.

Ton den Boon

Intussen is dit Engelse woord voor het lijdensverhaal van Jezus zo ingeburgerd, dat ik al eens iemand Bachs bekendste passieoratorium de Matthäus 'Pesjun' hoorde noemen ...

Anders dan in de eigennaam Matthäus Passion spellen we het leenwoord passion in het Nederlands met een kleine letter als we er een willekeurig passieoratorium mee bedoelen. De Duitse uitspraak is nog wél wenselijk. Het alternatief is de vernederlandste pendant passie.

Rond Pasen verwijst passie naar het lijden van Jezus, maar in de rest van het jaar wordt het woord meestal in heel andere betekenissen gebruikt, zoals hartstocht. Wie vol passie liefheeft, is een gepassioneerde of zelfs vurige minnaar of minnares. Maar passie wordt tegenwoordig misschien nog wel vaker in de afgezwakte betekenis liefhebberij gebruikt: wie met passie postzegels verzamelt of wie een passie voor hengelen heeft, beoefent de filatelie of de vissport immers als hobby.

In al deze gevallen heeft passie dezelfde oorsprong. Het is terug te voeren op het Latijnse woord passio, dat net als patiënt uiteindelijk teruggaat op pati (lijden). Lijden is ook de betekenis waarin passie in de 13de eeuw gangbaar werd. Rond 1500 ging passie meer in het algemeen gemoedsaandoening betekenen. Pas daarna raakte het woord in zwang voor hartstocht, vurige liefde en liefhebberij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden