Liever toegeven dat je machteloos bent, dan heel ferm doen

Over een stuk land in Oekraïne lagen 298 lijken verspreid, 193 van hen uit Nederland. De spullen die ze ingepakt hadden, een vakantie of congres in het vooruitzicht, verspreid om hun heen. Tijdschriften, bestsellers, een fles drank. Ik dacht nog: wat is het wonderlijk dat een fles drank zo'n val kan overleven.

Een volledig uitgeschreven reisplan.

Op Twitter foto's van knuffels, barbies, dagboeken, oranje shirts. Een 'Ik leer mijn eerste woorden'-boekje van Nijntje.

De herkenning is beangstigend. 298 mensen die op het vliegtuig gestapt waren, zich verheugend op een vakantie. Uit de lucht geschoten, vanwege een oorlog die voor hun vooral ver weg was. Misschien hadden ze erover gelezen in de krant. De beelden op tv gezien. Er een mening over. Voor de meesten zal het een ver van hun bed show zijn geweest, waar andere slachtoffers vielen, niet zij zelf.

Totdat zij op donderdag 17 juli gedwongen de hoofdrol toebedeeld kregen.

Een land dat rouwt heeft behoefte aan een sterke leider die de waarheid durft te spreken. Iets wat minister-president Mark Rutte niet heeft kunnen bieden. Zijn eerste persconferentie was zakelijk. Zijn tweede boos. Hij sprak zijn medeleven uit, wilde de onderste steen boven halen. Eerder zou hij niet rusten. Toch doorklonk in iedere zin de angst om te ver te gaan, en Rusland tegen zich in het harnas te jagen.

Hij sprak niet van een aanslag, hij sprak van een vliegtuigramp.

Zijn redenering, toon matigen totdat de lichamen terug in Nederland zijn, is begrijpelijk. Maar toch.

Drie dagen lagen de lichamen van onze landgenoten in de brandende zon. Voordat er foto's tevoorschijn kwamen van een lange trein. Een koeltrein, normaal gebruikt voor heel andere doeleinden. Daarin lagen de lijken van onze landgenoten na dagen in de hitte te hebben gelegen. Het zal je geliefde maar zijn, in een van de zakken, opgestapeld in een wagon. Om misselijk van te worden.

Op internet foto's van seperatisten die door de spullen gaan van dode mensen. We zien hoe bewijs wordt vernietigd. En wij kunnen niks doen. En we weten ook niet wat Nederland wél doet. Of überhaupt kan doen.

Pas op maandag een boodschap van het koninklijk paar. Ook zij noemen het een ramp, geen terroristische aanslag. Alsof het hardop uitspreken van die woorden iets aan de waarheid verandert.

Summiere informatievoorziening. Rutte hoeft werkelijk zijn volledige strategie niet uit de doeken te doen. Hij hoeft geen valse belofte te doen. Hij hoeft alleen te vertellen dat hij hard zijn best doet, maar dat het niet gaat. Dat in dit geval veel buiten zijn macht ligt. Dat zou al voldoende zijn.

Iedereen begrijpt dat Rutte dit niet in zijn eentje op kan lossen. Daar is Nederland te klein en te afhankelijk voor. We kunnen niet even een leger optrommelen en er heen rijden.

Dát had Rutte moeten zeggen. Liever een minister-president die toegeeft soms ook machteloos te zijn, dan een die de schijn van fermheid probeert op te houden.

Het minste dat we voor de nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 kunnen doen, is ze de waarheid gunnen in de herinnering van hun dierbaren.

Op 17 juli 2014 kwamen 193 van onze landgenoten om. Door een laffe, terroristische aanslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden