Liever stampen

Vorige week was EO-directeur Andries Knevel voor het KRO-programma Kruispunt te gast in een trappistenklooster. Je vroeg je af wat zo'n lawaaiïge betweter moest in een oord waar men God niet in de pijzak heeft, maar hem in zwijgen en deemoed zoekt. De Maria-hymne, die elke monnikendag besluit, was duidelijk niet aan hem besteed en de gave van heilige sprakeloosheid is hem daar niet geworden.

De KRO op het oecumenepad met de EO. Maar zoals bekend heeft Knevels EO omgekeerd ook een reuzenstap gezet. Het woordje protestants is verdwenen uit de grondslag en van de tachtig personen tellende ledenraad mogen er voortaan twee andersdenkend zijn - anglicaans, rooms- of oud-katholiek - áls ze maar de Bijbel als het onfeilbare Woord van God aanvaarden.

Dat besluit nu, klaagt dr.ir. J. van der Graaf in De Waarheidsvriend, ,,is een stap te ver. Hier betaalt de EO een tol aan de groei en de daarmee verbonden verbreding. Vleugels komen om hun rechten, om hun inspraak.'' Volgens Van der Graaf past het in de 'oecumene van het hart' die de EO eigenlijk al bij zijn ontstaan in zijn vaandel schreef - toen nog zonder enige gedachte aan een plekje voor Rome in dat hart. De EO wilde een 'podium zijn voor allen die hun Heere en Heiland Jezus Christus liefhebben'.

Van der Graaf: ,,Ik heb toen dat uitgangspunt betwist. Daarom vecht ik ook nu het besluit aan om met name rooms-katholieken toe te laten tot de ledenraad. (...) Een grondslag vertaalt zich (zeker op den duur) door in beleid, wat omgekeerd weer zijn weerslag zal hebben op de uitgangspunten. (...) Een grondslag in het hart mist een objectief criterium. (...) Protestants moet naar mijn overtuiging in de grondslag van de EO gehandhaafd blijven. Oecumene van het hart kan leiden tot oeverloze oecumene.''

Wellicht kan de katholiek in EO's ledenraad Van der Graafs vermaan alleen maar beamen, als hij Knevel de brave monniken van de Achelse Kluis zag overbluffen. En zal hij zich nog eens bedenken, voordat hij bij deze gelijkhebber zijn geloof in de onfeilbare paus inlevert.

Knevel is in dit verband trouwens in het goede gezelschap van Luther zelf, zo blijkt uit het blaadje Om de Hervormde Kerk, dat uitgaat van het Comité tot behoud van diezelfde kerk en dat dus vooral ten dienste staat van de fervente tegenstanders van een samengaan met gereformeerden en lutheranen. Luther had weinig op met de Leisetreterei, het 'zachtjes lopen' dat mede-hervormer Melanchton beoefende bij diens kritiek op paus en pausdom. ,,Zo zachtjes kan ik niet lopen,'' sneerde Luther - overigens beslist niet naar waarheid, want élke (ex)Â monnik heeft die kunst geleerd.

Maar mensen die liever met stevige, luidruchtige stappen gauw thuis geraken vind je ook in roomse kring en wie wat dat aangaat voor Knevel zeker niet onderdoet is de vroegere topman van het ministerie van economische zaken, prof. F. W. Rutten. Een jaar geleden veroorzaakte hij enig landelijk rumoer door de bisschoppen 'oppervlakkigheid' te verwijten. Later noemde hij ze 'druiloren', alles gestampt en getimmerd in een stellage van rotsvast geloof en ijzeren kerkdiscipline.

In het Katholiek Nieuwsblad haalt Rutten uit naar de critici van het vrije marktsysteem en het kapitalisme. Opnieuw is bisschop Van Luyn het mikpunt, want Van Luyn is bekend om zijn strenge pleidooien voor soberheid, tegen tweede auto'n, nieuwe computers en exotische vliegvakanties. Maar beter gaat het in de wereld pas door meer economische groei, vrije markt en een eigenbelang dat maat houdt, zingt Rutten daar in zijn Credo tegenin. Steekt hier de oude Adam van de econoom op, die vroeger zo oppervlakkig katholiek was? Geenszins, het is juist zijn bekering die hem hier drijft.

,,Het is geen christelijke gedachte dat we allemaal heilig zouden worden door af te zien van tweede auto's en exotische vliegvakanties. Heilig worden we alleen door verbondenheid met Christus, die ontstaat door de h. Communie, de biecht...'', schrijft Rutten. Hij ziet een duivelse ketterij opdoemen in al die 'mooi-ogende gedachten' over het milieu: het naturalisme, 'een bijgelovige verering van de natuur'. ,,Soms wordt daarbij Gaia als een heuse godin en verlosseres ten tonele gevoerd.''

Bleef het maar beperkt tot het onschuldige gemopper op de tweede auto, maar Rutten merkt dat de naturalisten tot grotere absurditeiten komen: ,,Abortus en euthanasie worden goedgepraat, terwijl het eten van kippen uit de bio-industrie als een zware zonde wordt voorgesteld.''

Het kwaad schuilt volgens hem niet in welvaart en techniek. ,,De duivel beïnvloedt vrijzinnige, ketterse theologen en zwakke, allesgedogende kerkbestuurders.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden