Liever school wisselen

Het gaat niet goed met mavo-leerlingen die van school verwisselen, zeggen Amsterdamse onderzoekers. Mavo'er Jos de Graaf heeft daar geen last van. Integendeel. ,,Mijn vorige school was net een gevangenis. Nu heb ik vrienden.''

Ouders die hun kind op een nieuwe school willen doen, omdat ze bijvoorbeeld door een verhuizing een betere baan kunnen bemachtigen, moeten zich van de sociologen A. Vermeij en J. Dronkers van de Universiteit van Amsterdam eens goed achter de oren krabben: zeker wanneer hun kind al is begonnen aan de mavo. Want op een nieuwe school doen mavo'ers het vaak slechter: ze blijven meer zitten en verdwijnen naar een lager schooltype, het vbo. Vwo-leerlingen kunnen dat beter opvangen omdat ze vaak uit de sociaal sterkere kringen komen.

Iedereen kent wel zo'n voorbeeld: iemand die het zijn ouders destijds behoorlijk kwalijk nam dat hij of zij ineens naar een compleet andere omgeving moest. Weg van de beste vrienden en nieuwe lesmethodes waar je razendsnel aan moet wennen, als je al niet op een onoverbrugbare achterstand ligt omdat de nieuwe school een ander programma volgt.

Ook voor Hoofddorper Jos de Graaf (16) was mavo-3 op de nieuwe school behoorlijk wennen. ,,Ik had maar een jaar biologie gehad op mijn oude school, en mijn nieuwe klasgenoten twee jaar. Dat betekende dat ik biologie moest laten vallen en economie in mijn eindexamenpakket opnam. Nou, daar heb ik nog steeds last van: ik vind het een heel zwaar vak. Met Duits lag ik juist een jaar voor.'' Zijn moeder: ,,Je verwacht dat het onderwijs op scholen hetzelfde is, maar er zijn behoorlijke verschillen.'' Eigenlijk ging het aan het einde van de basisschool mis met de schoolkeuze van Jos. Hij had moeite met leren en kreeg een advies om naar een ivbo-school te gaan, zeg maar de lagere variant van het voorbereidend beroepsonderwijs. Dat betekende dat hij als enige van zijn basisschool de dagelijkse reis naar Haarlem moest maken, want alleen daar was een geschikte school. ,,Spannend, maar het ging snel mis. Ik werd gepest, bedreigd en kwam steeds vaker met hoofdpijn thuis.'' Achteraf ziet hij pas hoe vervelend zijn school voor hem was. ,,Ik zat op de vestiging middenin de binnenstad. Je kon er niet uit en er zat prikkeldraad omheen. Toen ik met een vriend laatst nog langs het gebouw liep, zei hij het is geen school, het is een gevangenis.''

Met het leren ging het niet slecht, maar juist langzaam omhoog: van ivbo naar vbo, toen naar mavo en toen zelfs naar mavo/havo. ,,Ik had daar geen vrienden, dus alle tijd voor het huiswerk. Maar het was er helemaal niet leuk.'' Jos hield het er twee jaar uit -verwisselde twee maal van klas- en begon steeds meer te denken aan een nieuwe school. ,,Maar je twijfelt: gaan je prestaties niet achteruit?''

Uiteindelijk koos hij voor de mavo van de scholengemeenschap Kaj Munk in zijn woonplaats Hoofddorp. ,,Ik was de eerste schooldag vreselijk zenuwachtig. Je krijgt je rooster en zit alleen. Maar ik kwam al snel mensen tegen van mijn oude basisschool. En de sfeer beviel me er veel beter. Iedereen was vriendelijk. Ik ben nooit meer gepest. Ja natuurlijk, af en toe een grapje, maar dat doe ik ook bij anderen. Dat is normaal. Ik ben heel blij dat ik van school ben verwisseld. Ik kan me voorstellen dat leerlingen die moeten verhuizen, moeite hebben met een nieuwe school. Niet alleen met de andere lesmethode, maar met alles. Je wilt aardig gevonden worden en gaat misschien ook 'meelopen'. Die neiging had ik ook. Maar het loont uiteindelijk toch het meeste om jezelf te blijven. Ik wou dat ik gelijk naar de school was gegaan waar ik nu op zit.'' Jos ging met enige moeite over naar mavo-4 -terwijl volgens het onderzoek veel van zijn verhuisde leeftijdsgenoten op dat punt afhaken- en blokt nu voor het eindexamen. Dat gaat niet altijd goed, want omdat hij nu wél vrienden heeft en uitgaat, blijft er minder tijd over. ,,Niet dat ik het verwaarloos. Maar het is wel anders. Ik kan me niet voorstellen dat ik nog op die oude school zou zitten. Ik heb best een goede schooltijd gehad. Behalve die eerste twee jaar dan.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden