'Liever geld van Chinezen dan bedelen bij Noord-Europa'

Investeerdersvisum haalt bouwsector Portugal uit de crisis. Chinezen, Arabieren en Russen stoppen graag half miljoen in Portugees vastgoed in ruil voor 'toegangskaartje tot Europa'

LISSABON - "Voor de Portugese vastgoedsector komen de 'gouden visa' als redding." Aan het woord is Nuno Durão, werkzaam bij vastgoedkantoor IRG Lux, Fine & Country in Portugal. Wie sinds maart vorig jaar 500.000 euro investeert in Portugees vastgoed en minimaal vijftien dagen per jaar in het land verblijft, krijgt dit speciale investeerdersvisum en vrij toegang tot andere Schengenlanden.

De maatregel, bedoeld om meer buitenlandse investeerders te trekken, is een succes. Zevenhonderd mensen hebben al een 'gouden visum' aangevraagd, ruim 80 procent is Chinees. Ook Russen en Arabieren zijn geïnteresseerd. De Portugese vastgoedsector zal dit jaar naar verwachting 1 miljard euro winst behalen door deze maatregel.

"Ik heb liever geld van de Chinezen dan dat wij nog een keer onze hand moeten ophouden in Noord-Europa om een crisis te overleven", zegt Durão, zittend in zijn net geopende kantoor in Lissabon. Midden tussen de winkels en trendy restaurants in de centrale wijk Chiado staat zijn pand waar met grote letters 'Golden Visa - Tax Benefits' staat. Voorheen hield hij enkel kantoor in kustplaats Estoril, maar in het centrum van Lissabon kan zijn nieuwe doelgroep hem beter vinden.

Maar er is ook kritiek op 'het toegangskaartje tot Europa'. Zo zou er amper controle zijn op de aanvragers. Dit vermoeden werd eind maart bevestigd toen een 42-jarige Chinese man werd opgepakt. In China werd hij gezocht wegens belastingfraude en moest hij voor tien jaar de gevangenis in. In eerste instantie kwam hij Portugal zonder problemen binnen totdat de Portugese autoriteiten hem oppakten.

"Ons land verandert in een paradijs voor internationale oplichters", reageerde João Semedo van de linkse partij Bloco da Esquerda in de Portugese pers. De Portugese europarlementariër en socialist Ana Gomes in een telefonisch interview: "Misschien zitten er achter deze aanvragers wel criminele organisaties. Wie controleert dat? Dit kan een gevaarlijke manier zijn om corruptie en criminaliteit naar Europa te trekken." Ook Noord-Europese landen maken zich zorgen.

Onnodig, stelt vastgoedondernemer Durão. Hij spreekt van "een incident, en meer niet". Volgens hem moeten de aanvragers tal van officiele documenten overleggen die het kaf van het koren scheiden, zoals een verklaring van goed gedrag. "Ik snap de weerstand niet. Mensen kopen vastgoed, de helft van mijn klanten wil blijven of stuurt zijn kinderen voor een paar jaar naar Europa, en ze geven veel geld uit in onze restaurants en winkels."

Portugal is niet het enige land in geldnood dat rijke mensen zoekt. Malta, Griekenland, Cyprus en Spanje hebben de afgelopen jaren vergelijkbare initiatieven opgezet. Ook Nederland kent een 'investeerdersvisum' voor wie meer dan 1,25 miljoen euro investeert in een Nederlands bedrijf.

Letland introduceerde in 2010 al een speciaal vijfjarig visum voor wie minimaal 71.000 euro investeerde in vastgoed. Inmiddels is dit bedrag verdubbeld en geldt er wegens succes (sinds 2010 heeft dit beleid 450 miljoen euro opgebracht) een maximum van achthonderd aanvragen per jaar.

De Portugese europarlementariër Ana Gomes vreest dat landen tegen elkaar zullen opboksen met de meest gunstige maatregelen. "Naar risico's wordt niet gekeken." Zij ziet het liefst Europese regelgeving, maar daar steken de lidstaten een stokje voor. Die 'gouden visa' zijn op die manier een "anti-Europese maatregel geworden", stelt Gomes. "De gevolgen zijn niet te overzien."

Visa voor Malta

Malta kwam vorig jaar met het idee om het staatsburgerschap te geven aan iedereen die een huis kocht van 650.000 euro of meer. Daadwerkelijk in het huis wonen, was geen vereiste. Zo'n 1800 paspoorten lagen klaar. Lagen, want de Europese Commissie is het niet eens met deze maatregel. "Het is niet de bedoeling dat criminelen geld witwassen en als dank een verblijfsvergunning krijgen", legde CDA-europarlementariër Wim van de Camp destijds uit. Nu is de eis dat er een jaar op het eiland gewoond moet worden omdat de wet stelt dat er een band moet zijn tussen persoon en land. Wie enkel een investeerdersvisum of 'gouden visum' wil moet 275.000 euro investeren in Maltees vastgoed, of een huis huren voor het minimumbedrag van 10.000 euro per jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden