Liever boksen dan de straat op in Hillbrow

reportage | George Khosi brengt kinderen in beruchte Johannesburgse wijk discipline bij, maar ook liefde voor de sport en elkaar

De boksring staat op de plek waar ooit een benzinepomp was: overdekt maar toch buiten. Thabang Gariso (10) staat tussen vijftien andere kinderen linkse uppercuts en rechtse directen uit te delen in het luchtledige. Zijn vuisten in roze bokshandschoenen rusten geen moment. Hij is zonder twijfel de meest enthousiaste van het stel.

Vanachter de ijzeren hekken met prikkeldraad, die Hillbrow Boxing Club afschermen van de straat, moedigen voorbijgangers hem aan. Thabang weet het zeker. "Ik wil later professioneel bokser worden", glundert hij. De zweetdruppeltjes staan op zijn neus. Het is pas zijn vierde dag op de boksschool.

Thabang heeft talent. De manier waarop hij bij een volgende oefening stoten uitdeelt op de kussens aan de handen van bokscoach George Khosi (46), verraadt dat hij van nature weet hoe het moet.

"Je kunt vaak al jong zien of iemand later goed kan worden", zegt de 29-jarige Xolani Moyo, die Khosi assisteert bij de trainingen. "Het stikt hier in Hillbrow echt van het talent."

Hillbrow is de meest beruchte wijk van Johannesburg. De wijk staat voor overbevolking, verval, prostitutie, gekraakte flats, drugshandel en criminaliteit. De meeste Zuid-Afrikanen durven er niet te komen. Geen fijne plek om op te groeien dus.

Ooit, tijdens de apartheid, was Hillbrow juist het bruisende uitgaanscentrum van Johannesburg. Een plek waar alleen blanken mochten wonen. In de jaren tachtig was het één van de eerste wijken in het land waar de racistische regering van weleer de teugels wat liet vieren. Ook zwarte Zuid-Afrikanen vestigden zich er.

Khosi kwam in die tijd naar Hillbrow. Hij was een straatcrimineel, maar ook talentvol bokser. Vanaf 1986 maakte hij naam in het amateurcircuit. Boksen bracht hem op het rechte pad. In 1994, het jaar dat Nelson Mandela president van Zuid-Afrika werd, maakte hij de overstap naar de profs.

Khosi's ster rees, terwijl die van Hillbrow in een vrije val terechtkwam. Rijke, blanke Zuid-Afrikanen vluchtten de binnenstad van Johannesburg uit, bang voor de instroom van zwarte landgenoten en immigranten. Hun luxe appartementenflats met prachtige panorama's werden gekraakt en raakten in verval.

Khosi verloor zelden een gevecht. Toch kwam er drie jaar nadat hij prof was geworden al een abrupt einde zijn bokscarrière. Er werd bij hem ingebroken. De inbrekers hadden pistolen bij zich. Twee kogels raakten Khosi in zijn benen. Sindsdien loopt hij mank. Zijn glazige rechteroog, waarmee hij niet meer kan zien, verraadt waar een derde kogel hem raakte.

Zijn belagers dumpten Khosi's bewusteloze lichaam op een heuvel aan de rand van Hillbrow. Ze lieten hem voor dood achter. Straatkinderen vonden hem, en sloegen alarm.

Khosi overleefde het, maar fysiek was hij te beschadigd om ooit weer te kunnen boksen. Hij vroeg zich vertwijfeld af wat hij met zijn leven aan moest, en hoe hij iets terug zou kunnen doen voor de straatkinderen die zijn leven redden.

Twaalf jaar geleden opende hij de Hillbrow Boxing Club. De boksschool werd een begrip in de wijk. Bij lokale toernooien komen meestal wel honderd mensen kijken. Khosi produceerde ook meerdere nationaal kampioenen, zowel mannen als vrouwen. Maar kinderen bleven zijn uitgangspunt. Elke middag, als de scholen uitgaan, kunnen zij aanlopen voor een training van een uur. Kinderen als Thabang.

"Ik probeer hen te leren dat boksen uiteindelijk om liefde draait", zegt Khosi. "Want liefde is er te weinig in deze wijk. Je vecht tegen elkaar in de ring, vertel ik ze, maar daarbuiten moet je vrienden zijn. Want alleen dan kun je klappen van elkaar in de ring accepteren."

Discipline staat centraal in zijn lessen. Zeker wanneer de kinderen iets ouder zijn. Niet roken, geen drugs, gematigd drinken, niet stelen, niet voortdurend achter het andere geslacht aan. Focussen op een doel. Proberen de gevaarlijke verleidingen van Hillbrow te weerstaan. Met de bokssport als motivatie.

Wie talent én discipline heeft, probeert Khosi op te leiden tot professioneel bokser, zodra de pupil meerderjarig is. Problematisch is alleen dat zijn boksers tegen die tijd meestal de Hillbrow Boxing Club verlaten. Het is het tragische lot van een school met beperkte middelen in een beruchte wijk.

"Als onze boksers op toernooien opvallend presteren, is er altijd wel een boksschool met meer geld die hun een huis en een betere toekomst belooft", zegt assistent-trainer Moyo. "Dan zijn ze weg. Wij kunnen er weinig tegenoverstellen. Het is voor ons moeilijk sponsoren te vinden. Khosi stopt er veel van zijn eigen geld in, uit liefde voor de sport, maar de realiteit is: wij leiden op, rijkere boksscholen plukken er de meeste vruchten van."

Uiteraard zijn er wel wat inkomsten. Volwassen boksers betalen een klein bedrag voor hun training. En ook de gespierde mannen die zich in een donker, muf krachthonk naast het voormalige benzinestation in het zweet werken, brengen geld in het laatje.

En Khosi scout. In de noordelijke provincie Limpopo pikte hij onlangs nog bokser Maruped Khotle (28) op. Die sloeg zijn tegenstander al na dertig seconden in de eerste ronde knock-out. Khosi nodigde hem uit in zijn sportschool en traint hem ondertussen enkele weken. Als Khotle in de toekomst gevechten gaat winnen, is dat ook een inkomstenbron.

"In Johannesburg zijn de meeste toernooien", legt Khotle uit tussen zijn trainingen door. Daarom kwam hij naar Hillbrow. Als hij lacht, is in zijn mond nog maar één voortand te zien. "Het was logisch voor mij om op de uitnodiging van Khosi in te gaan. Als ik carrière wil maken, moet ik hier zijn."

Zijn vrienden verklaarden hem voor gek. "Je gaat toch niet naar Hillbrow?" zeiden ze. "Weet je hoe gevaarlijk het daar is?" De slechte reputatie van Hillbrow is een begrip in heel Zuid-Afrika.

Het schrok Khotle niet af. Want hij heeft een duidelijk doel. Hij bezit de focus die Khosi verlangt van zijn boksers. Hij wil wedstrijden boksen, gevechten winnen - al het andere is bijzaak. Zijn vader was ook bokser, vertelt hij. Hij overleed in 2002. "Maar ik ben toch vooral met hem in competitie. Ik wil meer winnen dan hij. Al is hij dood, ik wil dat mijn vader trots op mij is."

Toch is er ook een meer praktische reden om volledig voor de sport te gaan. "Boksen is mijn manier om geld te verdienen", legt Khotle uit. "Tot ik hier kwam, woonde ik samen met mijn zus en twee neefjes. Ik wil met mijn gevechten geld verdienen, zodat ik hen een beter leven kan bieden. Ik wil een wasserette beginnen zodra ik met boksen genoeg geld heb gespaard. Dat is mijn ultieme droom."

Het lijkt een nogal bescheiden doel, maar Khosi knikt tevreden. "Hoor je, hij is hongerig. Hij heeft ambitie. Hij drinkt niet. Hij denkt aan zijn toekomst. Hij is een voorbeeld voor de kinderen hier. Hij gaat het maken. Zeker weten."

Ook Nelson Mandela was een fervent bokser

Boksen is van oudsher een populaire sport in Zuid-Afrika. Het succes van Zuid-Afrikaanse boksers piekte in de jaren negentig. In 1995, vlak na de val van de apartheid, telde Zuid-Afrika zes wereldkampioenen in verschillende klassen. In 1998 werden zelfs acht Zuid-Afrikaanse boksers wereldkampioen bij verschillende internationale bonden.

Toch won de beroemdste bokser van Zuid-Afrika nooit een titel. Hij beoefende de sport slechts als hobby: Nelson Mandela. Hij bokste in zijn jonge jaren in de klasse zwaargewicht. Het was zijn manier om stress en spanning af te reageren. Al schreef hij in zijn autobiografie dat hij vooral van boksen genoot vanwege de trainingen, de tactiek en het vereiste atletische vermogen, niet vanwege het fysieke geweld dat gepaard gaat met de sport.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden