Liever arm dan een loonslaaf

Breitbart is een bekende naam geworden. Dat komt door de rechtse Amerikaans nieuwssite Breitbart News Network, opgericht door de in 2012 overleden Andrew Breitbart. De site heeft een smoezelige reputatie vanwege gemanipuleerde nieuwsberichten. Op 3 januari meldde het dat een duizendkoppige 'Allahu akbar!' roepende menigte in Dortmund een kerk in brand had gestoken. Volkomen gelogen, wat de Nederlandse collega-site De Dagelijkse Standaard er niet van weerhield het bericht de volgende dag na te papegaaien.

Ik wil het niet over de rechtse nieuwssite hebben, ik wil het over een andere Breitbart hebben. Deze Breitbart ken ik uit de roman 'The Assistant' van Bernard Malamud, uit 1957. Je hebt van die romans die talloze andere romans overbodig maken. The Assistant is zo'n roman. Ik denk dat ik een jaar of twintig was toen ik die voor het eerst las, en sindsdien heb ik de grootste moeite gehad romans te vinden die mij nog konden boeien. Malamud heeft me veel tijd en geld bespaard. Bedankt, Bernard!

The Assistant gaat over Morris Bober, een Russisch-Joodse immigrant die als kruidenier in een New Yorkse ondergangsbuurt het hoofd boven water probeert te houden. Dat lukt niet. Rapper Ali B mag Joden 'goede zakenmensen' noemen (Het Parool, 4 januari), dat geldt niet voor Morris Bober. Hij ziet zich gedwongen een baan te zoeken. "Ik ga naar mijn graf", zegt hij tegen zijn vrouw. Hij houdt het één dag in loondienst vol.

Breitbart speelt een kleine bijrol in The Assistant. Hij had een goede zaak tot zijn broer en zakenpartner die met gokken te gronde richtte en er met het resterende geld en zijn vrouw vandoor ging, hem met schulden en een zwakbegaafd zoontje achterlatend. Sindsdien verkoopt hij gloeilampen van deur tot deur. Hij heeft twee kartonnen dozen met lampen, die met een touwtje om zijn nek hangen. Geregeld ploft hij vermoeid en tot op het bot verkild bij Morris neer, die hem thee met citroen geeft. Morris heeft, als expert op dit gebied, een goed oog voor het lijden van anderen. Spreken doen ze weinig. Breitbart leest een Joodse krant, The Jewish Daily Forward. Gevraagd hoe het gaat, antwoordt hij: "Schwer." Na een minuut of tien staat hij zwijgend op en gaat zijns weegs.

The Assistant is een echt winterboek. Ik herlees het om de paar jaar in de winter. Zo ook dit jaar. Deze keer identificeerde ik me met name met Breitbart, die in zekere zin Morris Bober in geconcentreerde vorm is. Net als Morris en Breitbart ben ik liever arm dan een loonslaaf. Ik moet zelf het stuur in handen hebben, ook al is dat het stuur van een totaal afgetrapte fiets.

Misschien eindig ik ooit als Breitbart met twee kartonnen dozen met gloeilampen om mijn nek. En eigenlijk lijkt me dat helemaal geen gekke handel. Er is veel vraag naar echte gloeilampen, die warm en kleurecht licht geven. Men is bereid daar goed geld voor te betalen. Door de gedwongen invoering van de spaarlamp heeft het licht veel aan sfeer ingeboet. Het argument om de gloeilamp te verbieden was energieverspilling en milieuvervuiling, maar dat argument snijdt geen hout als we die energie met windmolenparken opwekken. Daarbij bevatten spaarlampen het giftige kwik en verspreiden ze schadelijke elektromagnetische en ultraviolette straling.

Ja, ik ga illegale gloeilampen invoeren en langs de deur verkopen! Ik gebruik de schuilnaam Breitbart, zodat ik, wanneer men mij vraagt hoe het gaat, met recht kan antwoorden: "Schwer."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden