Lieveling van Luik

Met een waaier van culturele evenementen herdenkt Luik dit jaar de schrijver Georges Simenon, die op 13 februari 1903 in de 'Vurige Stede' werd geboren. Simenon is wereldberoemd door zijn politieromans over inspecteur Maigret. De bekroning van keihard werken.

Eugene Merle, de oprichter van de krant Paris-Matin, wilde Georges Simenon bij wijze van stunt, in de jaren twintig in de etalage van een Parijs warenhuis neerzetten. Simenon zou in drie dagen tijd met behulp van het winkelend publiek een interactieve roman schrijven. De stunt, waarvoor een glazen kooi was geconstrueerd, veroorzaakte een storm van kritiek bij collega-schrijvers. Voor Simenon aanleiding om zich terug te trekken.

Georges Simenon was in die dagen een relatief onbekend broodschrijver, die in hoog tempo pulpromannetjes produceerde. Maar al snel werd Frankrijk voor hem de springplank naar wereldwijde erkenning. Luik, waar hij na zijn twintigste amper nog terugkeerde, is hem echter blijven koesteren.

Simenon groeide op in Outremeuse, op de rechteroever van de Maas, vroeger een soort vrijstaat waar de bevolking bekendstond om haar opstandige karakter en liefde voor tradities. Een wijk waar het Luikse dialect in ere werd gehouden.

Het is het klassieke verhaal van een vader die te jong sterft en de zoon die de school moet verlaten om de kost te verdienen. Het overkwam Georges Simenon, die als 16-jarige een baantje kreeg bij La Gazette de Liège, de lokale krant. Bij een eerdere tentoonstelling over het leven van Simenon, tien jaar geleden in Luik, stond zijn typemachine uit die tijd, een Remington Standard 10, er als een pronkstuk uitgestald.

Als columnist publiceerde hij onder het pseudoniem Georges Sim verschillende antisemitische stukken op de voorpagina van de krant. Columns waar hij later voortdurend aan zou worden herinnerd.

Simenon vertoefde graag in milieus van schrijvers en schilders. Hij ontmoette er Regine Renchon, met wie hij in 1922 naar Parijs trekt. Simenon raakt bevriend met 'le Tout-Paris' en beleeft er onder meer een stormachtige relatie met Josephine Baker. Uiteindelijk huwt Simenon met zijn Luikse jeugdliefde Regine Renchon.

De wereld kent Simenon als de geestelijk vader van Jules Maigret, de bedaarde, geweldloze Franse politie-inspecteur, die in meer dan 80 politieromans de hoofdrol speelt. Simenon schreef daarnaast nog 136 andere romans, novellen en autobiografische werken.

Enkele verhalen spelen in Nederland. Volgens een door hemzelf gecreëerde mythe is Maigret geboren in Delfzijl, waar het standbeeld van de politieinspecteur uitkijkt over het Damsterdiep. De auteur heeft op een woonschip in Delfzijl gewoond, nadat hij er toevallig was beland door motorpech met zijn boot.

Maigret duikt voor het eerst op in 1931. Politieromans werden niet tot de echte literatuur gerekend, maar Simenon trekt zich daar weinig van aan. Hij geeft het genre een meerwaarde. Simenon was misschien geen fascist, maar zijn extreemrechtse sympathieën brachten hem wel in moeilijkheden. Na de bevrijding koos hij met behulp van de Belgische diplomatieke dienst het hazenpad naar de Verenigde Staten. Hij had geen zin in een heksenproces. Simenon voelde zich allesbehalve een collaborateur, ook al had hij de rechten van enkele romans verkocht aan een maatschappij die met Duits geld films vervaardigde.

Fans herinneren er graag aan dat toen in 1940 Duitsland België binnenviel, de auteur zijn Franse landhuis in La Rochelle ter beschikking stelde van de Belgische regering voor de opvang van Belgische vluchtelingen. In verschillende romans nam Simenon ook stelling tegen de vernederingen die joodse mensen hadden ondergaan.

Maar toch is het beeld van Simenon niet vleiend, al past het perfect in het milieu van glitter en glamour waarin hij vertoefde. Simenon was vooral een vrouwenjager, een hoerenloper en een playboy. Hij ging er als minnaar prat op dat hij minstens tienduizend vrouwen had gehad.

In New York, waar hij zich na de bevrijding vestigt, ontmoet hij Denyse Ouimet, die zijn tweede echtgenote zal worden. Zij inspireert tot het schrijven van de roman 'Trois Chambres ... Manhattan' (1946).

In 1955 keert hij terug naar Europa en vestigt zich in Cannes, waar hij de filmwereld leert kennen. Aan zijn onvermoeibare jacht naar vrouwelijk schoon komt geen einde. De aan de drank verslaafde Denyse wordt in 1963 opgenomen in een psychiatrische instelling. Het echtpaar is dan net verhuisd naar Zwitserland.

Simenon krijgt een zware zenuw inzinking die hem op de rand van zelfmoord brengt. Zijn Italiaans huishoudster Teresa haalt hem uit de put en zal hem tot zijn dood trouw blijven.

In 1972 zet Simenon een punt achter zijn literaire loopbaan. Net op het moment dat hij eindelijk de werktitel heeft voor zijn nieuwe Maigret-roman 'Victor'. Het plot heeft Simenon, zoals gebruikelijk, op de achterkant van een bruine envelop opgeschreven. Maar dan knakt er iets. Hij stuurt zijn secretaresse naar het Belgisch consulaat. Ze moet het beroep 'romancier' in zijn paspoort laten vervangen door 'geen'.

Simenon schrijft niet meer, maar gebruikt een bandopnemer om zijn herinneringen, bedenkingen en onthullingen vast te leggen. Over de moeilijke relatie met zijn moeder Henriette onder meer. Zij had nooit van hem gehouden en had hem nooit begrepen. Haar voorkeur ging uit naar Georges' jongere broer Christian. Toch duikt zijn moeder in verschillende gedaantes op in zijn romans.

De schrijver en zijn Teresa slijten hun dagen aan het meer van Lausanne. Als Simenon verneemt dat zijn dochter Marie-Jo zelfmoord heeft gepleegd begint hij weer te schrijven. In 'Intieme Memoires' uit 1980 vat hij alles samen, het huwelijksleven, familieleven en literair leven. Georges Simenon sterft op 4 september 1989.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden