Lieveheersbeestje tegen geweld

Bij de eerste nationale, stille tocht tegen geweld, vandaag, zullen velen getooid zijn met een lieveheersbeestje: het nationale symbool tegen zinloos geweld. Wie het nog niet heeft, zal het speldje - of button, t-shirt, of sweater met de afbeelding van het gestipte insect - tijdens de tocht kunnen aanschaffen.

redactie binnenland

Aankoop van het speldje sponsort overigens niet de stichting Gorcum tegen geweld, de organisator van de tocht, maar de stichting tegen zinloos geweld uit Noordwijk, een andere organisatie die de strijd heeft aangebonden met de toegenomen agressie op straat. Gorcum tegen geweld ontstond pas in januari van dit jaar, nadat twee meisjes uit de stad de dood vonden bij een schietpartij in discotheek Bacchus.

De oorsprong van het lieveheersbeestje tegen geweld ligt ruim twee jaar geleden in Leeuwarden, waar politiekorpschef Bangma na de dood van Meindert Tjoelker opriep een einde te maken aan 'zinloos geweld'.

Op dat moment bedacht Bart Wisbrun uit Noordwijk, reclamemaker, dat het tijd was om een daad te stellen. Hij ontwierp een speldje en riep dat uit tot nationaal symbool tegen geweld. Wisbrun is een liberale dertiger. Vrijheid gaat bij hem boven alles, maar bij de dood van Meindert Tjoelker sloeg bij hem een stop door. Er moest een eind komen aan zinloos geweld en vanuit zijn huiskamer begon hij een actie die uitgroeide tot een goed geoliede organisatie die zijn vrouw Kathy dagelijks bezighoudt. Tot nog toe zijn bijna 100 000 lieveheersbeestjes à tien gulden vanuit Noordwijk verstuurd. Twee gulden houdt de stichting om haar kosten te dekken. De rest is voor de fabrikant.

Wisbrun: ,,Het is belangrijk om te werken met een symbooltje. Je kunt het vergelijken met het Rode Kruissymbool: dat staat voor veiligheid, warmte, betrokkenheid. Zo staat het lieveheersbeestje voor verdraagzaamheid.''

Wisbrun koos het lieveheersbeestje als symbool omdat het voor hemzelf een persoonlijke betekenis had. ,,Toen Kathy en ik gingen trouwen zochten we een thema. Ik dacht toen aan het lieveheersbeestje. Dat is voor ons jarenlang ons insect gebleven. Totdat ik een symbool zocht voor deze actie. Ik heb Kathy gevraagd of ik het lieveheersbeestje mocht gebruiken. Ze vond het goed.''

Het is het juiste symbool in de juiste tijd, denkt Wisbrun. ,,Dat lieveheersbeestje sluit aan bij de herleving van het flower-powerverhaal. Mensen zoeken toch weer warmte, geborgenheid. Grote gezinnen komen weer terug. En je ziet dat het populair is: er wordt ook al misbruik gemaakt van het symbooltje.'' Op haar website heeft de stichting tegen zinloos geweld moeten waarschuwen voor nep-lieveheersbeestjes die langs de deur verkocht zouden worden.

Op na-aperij waren Wisbrun en zijn vrouw eerst toch een beetje trots, tot in juni van dit jaar. Toen werd op een persconferentie bekend dat de nieuwe politieke partij Leefbaar Nederland in haar logo hetzelfde beestje gaat gebruiken. Wisbrun: ,,Eigenlijk is het niet handig. Ik heb bewondering voor Leefbaar Nederland, maar ik ben toch bang dat er verwarring zal ontstaan. Dat gemeenten op den duur tegen ons zullen zeggen: dat is politiek, daar kunnen we ons niet mee verbinden.''

Maar Wisbrun, zijn vrouw en alle vrijwilligers in Noordwijk hebben het nakijken. Leefbaar Nederland deponeerde het symbool en bleek de eerste te zijn die het op haar naam vastlegde. Na een lange reeks gesprekken is het conflict tussen de twee lieveheersbeestjes-gebruikers bijgelegd.

Leefbaar Nederland: ,,Het lieveheersbeestje is al heel lang het symbool voor verdraagzaamheid. In Nederland werd het al gebruikt in de strijd tegen de kruisraketten tijdens Lubbers I en de schrijver J. B. Charles gebruikte het al in 1953 in zijn boek 'Volg het spoor terug'. Bovendien: ons beestje ziet er toch een fractie anders uit dan dat van hen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden