Lies Saelman (89), de 'burgemeester van Nieuw Sloten', is haar hele leven al vrijwilliger

In het buurthuis wordt wekelijks gekookt. Ouderen rekenen 6 euro af bij Lies Saelman (r).Beeld Jean-Pierre Jans

Nederland telt miljoenen vrijwilligers. Wie zijn deze mensen en waarom doen ze dat 'gratis' werk? En wat betekent hun inzet voor anderen? Vandaag deel 2 van een serie: Lies Saelman (89).

Ze loopt kaarsrecht achter haar rollator. "Zo veel mensen lopen krom", zegt ze. "Ik niet hoor, ik probeer zolang ik het kan rechtop te lopen." Ze groet een man die net de seniorenflat uitkomt. "Hoe is het met uw moeder?" Ze praten even en dan loopt ze weer verder, naar het buurthuis. Lies Saelman (89) kent iedereen in de buurt. "Ze noemen me wel de burgemeester van Nieuw Sloten", vertelt ze.

In de seniorenflat helpt ze veel flatgenoten. "Voor de een neem ik de krant mee en voor de ander haal ik boodschappen. Als er iets nodig is, komen ze me altijd halen. Vorige week nog, toen een vrouw was gevallen, kwam er een me halen. Moest ik weer de ambulance bellen. Alsof die andere buurvrouw dat niet kon", gnuift ze.

Ze loopt onderweg naar het buurthuis, Huis van de Wijk België, waar ze al 22 jaar als vrijwilliger werkt. Daar helpt ze met een eetclub voor ouderen, een ouderen-inloopochtend en gaat ze iedere vrijdag klaverjassen. Eerder was ze bijna dertig jaar vrijwilliger bij het Lucas Andreas-ziekenhuis, waar ze patiënten naar de kerkdiensten hielp, vertelt ze.

Helpen

Dat begon na de dood van haar man. Maar ook daarvoor was ze al vrijwilliger: bij de voetbalvereniging van haar zoon. Ze is eigenlijk altijd al iemand die graag anderen helpt, zegt ze. "Misschien komt het omdat ik uit een gezin van negen kom? In de oorlog deed ik het al. In die laatste jaren, ik was 16, 17. Toen haalde ik altijd eten met een handkar."

In de hongerwinter moest ze zelfs helemaal naar Drenthe en Groningen lopen om voedsel te halen voor de familie, vertelt ze tussen neus en lippen door. "Hoe ik Amsterdam dan weer binnenkwam?" Ze grinnikt. "Ik ging huilen als de Duitsers me niet binnenlieten. En het lukte me altijd."

"Lies is Lies", zeggen haar collega-vrijwilligers in de keuken en achter de bar in het buurthuis, terwijl Saelman rondschuifelt en in haar eigen tempo de tafel dekt. "Dit is onze woonkamer", vertelt er een. "En onze familie", zegt een ander. Lies is overduidelijk deel van de buurthuisfamilie. De ouderen die binnenstrompelen, betalen keurig hun 6 euro voor de soep, hoofdgerecht en toetje bij Lies.

"Ze zorgt wel dat ze het krijgt, ze is erg bij de pinken", zegt Coor Engel (80). "Ze is heel hulpvaardig en ook een betweter", gniffelt mede-flatbewoner Annie Sol (89). "Wel zo Amsterdams, toch?", zegt Engel. "Ze zorgt ook voor ons. En bakt de lekkerste cakes", vertelt Mahdi Lanjri die het buurthuis runt. Lies knikt. "Afgelopen weekend heb ik er weer negen gebakken. Ik deel ze uit. bijvoorbeeld aan de dames van de apotheker, die staan altijd voor je klaar."

Klagen

Terwijl om haar heen gepraat wordt over stijgende huizenprijzen, weekendliefdes ("Op deze leeftijd werkt een lat-relatie gewoon beter") en de jeugd van tegenwoordig ("Zo opstandig") kletst Lies met haar tafelgenoten over buurtgenoten die ziek, gevallen of overleden zijn en werkt haar vanilleyoghurt met lange vingers naar binnen.

Ze mag dan voor iedereen klaarstaan, dat maakt haar geen zachtgekookt ei. Ze heeft namelijk ook heel wat aan te merken op mensen die ze helpt. Ze ziet namelijk veel eenzaamheid om zich heen en dat maakt niet iedereen aardig. "Eén vrouwtje belt me om alles. Of ik sigaretten wil halen. Terwijl ik niet meer rook. En dan weer of ik de krant wil halen. Dat kan ze ook aan een van haar vijf kinderen vragen. En dan klaagt ze weer dat ik altijd zo vlot wegga."

Ze schudt haar hoofd. "Mensen zijn tegenwoordig gewoon niet meer dankbaar." Dat soort mensen zijn niet de leukste om te helpen, vindt Lies. "Daar ga je niet graag heen." Maar ze daarom maar te laten vallen? Dat behoort voor haar niet tot de mogelijkheden. "Dat kan niet", zegt ze en haalt haar schouders op. Is hulp geven makkelijker dan hulp krijgen? "Oh", antwoordt ze. "Ik kan niet afhankelijk zijn hoor. De hele dag op de bank liggen, vreselijk."

Haar zoon en schoondochter zou ze nog wel om hulp vragen, maar daar houdt het wel mee op. Ze wil er liever niet aan denken. "Ik heb mijn rijbewijs tot 2023 en moet gewoon zorgen dat ik niet val. Tja, zo hobbel je maar door."

Trouw-Kerstconcert voor de vrijwilliger

Het Trouw-kerstconcert, dat in samenwerking met Omroep Max op Eerste Kerstdag na de toespraak van de koning wordt uitgezonden, is een eerbetoon aan de vele vrijwilligers in het land. De uitzending begint om 13.20 uur op NPO 1.

Lees hier aflevering 1 uit deze serie, over vrijwilliger Paul Terpstra: Vrijwilliger ben je ook voor jezelf

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden