Liefdevolle boodschap van een mystieke 'diamant'

De wereld heeft er een nieuwe goeroe bij: Ali Hameed, die zichzelf Almaas (diamant) noemt. Buiten onze grenzen geniet deze voormalige moslim een grote populariteit. Woensdag was hij in Nederland.

De diamant kijkt de zaal in. Gebedsketting in de hand, naast zich een brandende kaars en een vaasje met bloemen. ,,Dit is intimiteit'', zegt de zestig jaar oude man die zich Almaas noemt, Arabisch voor diamant, tegen zijn duizend toehoorders, woensdagavond in de aula van de Vrije Universiteit te Amsterdam. ,,Ik voel de diepste plaats in het hart van eenieder van jullie en ervaar die als de diepste plaats in mijzelf.''

De in Amerika wonende, uit Koeweit afkomstige Ali Hameed, zoals hij echt heet, is voor de eerste keer op het Europese continent om er de aankoop van zijn nieuwe boek aan te bevelen, een 700 bladzijden dikke pil over de reis van, laten we zeggen, de aan het stof gekluisterde ziel naar God.

In The inner journey home zegt Almaas een synthese te presenteren tussen de inzichten uit de verschillende spirituele tradities en de wetenschappelijke psychologie. Deze psychologie reduceert de mens tot een zelf zonder goddelijke ziel, en bestudeert alleen nog maar de beleving van wat mensen God noemen. Maar volgens Almaas moet ook God zelf onderwerp worden van de psychologische wetenschap. Dat zou volgens hem ook dankzij zijn 'diamantbenadering' mogelijk zijn. ,,Alleen dan kan de psychologie weer relevant worden.''

Bij de VU leefde eerst wat achterdocht tegen verhuur van haar aula aan Almaas. Toen bleek dat hij geen racistische of andere kwetsende dingen predikt, ging het licht op groen. Om te verhinderen dat Almaas meelift op het wetenschappelijk imago van de VU krijgt de pers een briefje dat er geen foto's mogen worden gemaakt van Almaas met het VU-logo in de buurt, op straffe van juridische stappen.

Almaas is in Nederland niet erg bekend. Publiciteit rondom hem is er niet geweest. Hoe vonden de duizend belangstellenden -hoger opgeleide autochtonen van middelbare leeftijd- de weg naar de VU? Wie meer is ingewijd in new age, kent hem en zijn 'diamantbenadering', denkt hypnotherapeut Ria van Breda. Ze ziet hier en daar bekenden rondlopen. ,,Ik hoor wel een beetje bij deze scene.'' Veel bezoekers hebben al heel wat cursussen en therapieën gevolgd. Een kleine selectie uit een kleine rondgang: Osho, lichaamswerk, familieopstellingen, Tibettaans boeddhisme, zijnsmeditatie, primal en pranahealing.

Je moet wel wat ervaring hebben met het vocabulaire, zegt sannyasin Adim uit Groningen, die een zich op Almaas baserende 'essence training' volgt -volgens de organisatie van de lezing 'een betekenisloze afsplitsing' van de 'diamantbenadering' van Almaas. ,,Aan boeken van Almaas begin je niet zomaar'', zegt Adim.

Voor traditionele religieuze begrippen zoals God gebruikt Almaas meestal andere, misschien minder zweverig klinkende, maar toch even duistere termen zoals 'Zijn', 'Realiteit' en 'Ware Natuur'. Volgens de islamoloog Michel Hoebink, die zich bezighoudt met moderne islamitische mystiek, leunt de leer van Almaas, die van origine moslim is, sterk op het soefisme. ,,Maar hij oriënteert zich op een westers publiek en daarom heeft hij het ontdaan van verwijzingen naar de Koran en de overlevering over het leven van Mohammed.'' Dat is volgens Hoebink de reden dat er geen moslims in de zaal zitten. ,,Waarschijnlijk spreekt het hen niet aan omdat de vertrouwde verwijzingen ontbreken.''

Spelend met zijn gebedsketting, legt Almaas uit dat het mystieke pad moeilijk begaanbaar is. ,,Zonder hart wordt het een teleurstelling. Dan wordt het saai. Waarom zou je anders uren mediterend op je gat gaan zitten? Je doet het niet om het resultaat, maar uit liefde. Dit is een diepe, door velen niet begrepen waarheid. Liefde is een gift, je vraagt niets terug. En op jouw beurt willen wij liefde geven, niet eens omdat we het willen, maar omdat het ons trekt.'' Omdat liefde kwetsbaar maakt, gaat dit niet vanzelf.

We hebben het over liefde voor een ander, voor God, voor de vrijheid of waarheid, maar eigenlijk gaat het volgens Almaas steeds om liefde voor iets dat we niet kennen, maar waarvan we voelen dat we ervan houden. ,,We houden allemaal van liefde, maar waarom? Niet om het eruit voortvloeiende geluk. Dat is slechts een onbedoeld bijproduct. Liefde is belangrijk omdat alles waarvan wordt gehouden groeit. Liefde is de creatieve kracht in het universum. Alles is altijd in verandering, maar als er liefde bij komt kijken, komt het tot groei en ontwikkeling. Zelfs planten groeien beter als je ze lief hebt. De werkelijkheid is een grote magische show.''

Nog magischer wordt het als hij in zijn nieuwe boek over 'diamanten voertuigen' begint, 'vroeger engelen genoemd', die de zoeker bijstaan. ,,Deze voertuigen lijken op gecodeerde (encrypted) computerprogramma's en functioneren als ruimteschepen die het bewustzijn naar exotische werelden voeren.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden