Liefde van fiscus maakt van bedrijfsfiets nog geen rage

De zakenfiets is geen succes. Ondernemingen klagen over de papierwinkel, handelaren mopperen over kleine marges en 'fietsplan-bedrijfjes' rollen vechtend over straat.

ANNIEK VAN DEN BRAND

De rijwielbranche jubelde twee jaar geleden dat van de 1,3 miljoen fietsen die gemiddeld per jaar in Nederland worden verkocht, in 1997 30 procent een door de baas betaald exemplaar zou zijn. Nu zelfs de belastingdienst de fiets een warm hart ging toedragen, was er geen enkel excuus meer voor bedrijven hun werknemers geen rijwiel ter beschikking te stellen.

Het marktpotentieel leek groot. Volgens onderzoek van het ministerie verkeer en waterstaat woont 51 procent van alle werkende Nederlanders minder dan 7,5 kilometer van de zaak. Op die afstand is de fiets een populair vervoermiddel: 45 procent stapt er 's ochtends op. Aan die groep moesten toch wat rijwielen-met-belastingvoordeel te slijten zijn.

In plaats van de voorspelde 250 000 werden vorig jaar echter hooguit 20 000 fietsen van de zaak verkocht. Dat verbaast commercieel directeur Anton van Diermen van fietsenfabrikant Gazelle helemaal niet. “Ik heb er nooit zo in geloofd.” Hij vond de percentages die zijn vakgenoten twee jaar geleden opperden meteen al 'sterk overtrokken'. Het idee dat dit jaar zelfs 390 000 bedrijfsfietsen over de toonbank zouden gaan, doet hij af als wishfull thinking.

Gazelle, in Nederland marktleider met een kwart van alle verkopen, peilde meteen na het voornemen van Vermeend de belangstelling bij het Nederlandse bedrijfsleven. Naar alle ondernemingen met meer dan vijftig werknemers ging een brief, zegt Van Diermen. Het aantal reacties was teleurstellend.

“Puur commerciële ondernemingen beschouwen de fiscale voordelen van de fiets van de zaak voor zowel bedrijf als werknemer marginaal”, vertelt Van Diermen. “De tijd die gemoeid is met de extra administratie, weegt voor hen niet op tegen de kosten.” Bovendien ontstaat binnen bedrijven vaak discussie: krijgen alleen werknemers een fiets die minder dan vijftien kilometer van de zaak wonen? Mogen ook openbaar-vervoergangers meedoen die de fiets alleen gebuiken om naar het station te komen?

Non-profitorganisaties als ziekenhuizen en overheden tonen iets meer belangstelling, weet de commercieel directeur. “Maar het houdt niet over.” Het plan om binnen Gazelle een poot 'bedrijfsfietsen' in te richten, is dan ook van tafel. “We hebben nu een mevrouw die de bedrijfsfietsen 'erbij' doet.”

En dat terwijl het allemaal zo hoopvol begon. In augustus 1995 besloot Vermeend werkgevers vanaf september van dat jaar vrij te stellen van belasting over aan werknemers beschikbaar gestelde fietsen met een cataloguswaarde van duizend gulden. Een rijwiel van 1500 gulden mocht voortaan in drie jaar worden afgeschreven.

De werkgever kan het personeel een woon-werkverkeer fiets schenken of 'voorschieten' door middel van een renteloze lening. In het eerste geval worden de aanschafkosten in een keer afgeboekt als loonkosten. In het andere scenario betaalt de werknemer de aankoopprijs in een aantal termijnen terug.

Slimme zakenjongens roken meteen business. Zij richtten bedrijfjes op die ondernemingen zouden helpen bij het opstellen van een fietsenplan, het voeren van de administratie, het verzorgen van fietsenshows, het afsluiten van collectieve verzekeringen en het onderhouden van de contacten met fabrikanten en vakhandelaren.

Verdienen

Een van die bemiddelingsbedrijven was Nationale Fiets Projecten. Arien de Jong, woordvoerster van de Eerste Nederlandse Fietsersbond ENFB, over dat bedrijf: “Ze deden zich voor als idealisten en kozen voor een naam die doet denken aan een ministeriële werkgroep terwijl ze gewoon geld wilden verdienen.” Dat wekte wantrouwen bij een aantal bedrijven die een fietsenplan wilden.

Nationale Fiets Projecten, een bedrijf uit Heerenveen, kreeg het afgelopen zomer bovendien aan de stok met vakhandelaren die zich in de maling genomen voelden. Voor de verspreiding van dienstfietsen maakte NFP wel gebruik van vakhandelaren, maar die moesten dan genoegen nemen met een marge van vijftien tot achttien procent in plaats van de normale twintig procent. NFP-directeur Klaas Dijksma verweerde zich met de opmerking dat het nou eenmaal niet mogelijk was collectieve contracten af te sluiten met bedrijven zonder bovenop de fiscale voordelen korting op de adviesprijzen te geven.

Volgens Gazelle-directeur Van Diermen is dat onzin. “Die bemiddelaars moesten ook eten, dat is het verhaal. Die grote kortingen gingen ten koste van de vakhandelaren. Die liepen bovendien al broodwinning mis, doordat meestal niet zij maar de fabrikanten de woon-werkfietsen verkochten.”

Gazelle en alle andere grote fietsfabrikanten, behalve Batavus, zijn inmiddels in zee gegaan met Bedrijfsfietsen Nederland, een bemiddelingsbureautje dat is opgericht door twee ontevreden voormalig medewerkers van Nationale Fiets Projecten. “Wij houden ons wel aan de spelregels”, zegt directeur Peter Verhoef. Hij garandeert detaillisten een marge van 22 tot 25 procent.

De directeur is er van overtuigd: na de kinderziektes komt het allemaal meer dan goed met die bedrijfsfiets. Het enthousiasme van ministeries, grote ziekenhuizen, de luchtmacht en Koninklijke PTT Nederland, rechtvaardigen volgens hem alle vertrouwen in een mooie toekomst.

Hij ziet het helemaal voor zich: jongens en meisjes in strakke pakken die op snelle ligfietsen en city-bikes de fietspaden bevolken. De leren design-tassen achterop, mobiele telefoon aan het stuur. Niet meer vastzitten in de file of een vertraagde trein, geen tijd meer verspillen met een zoektocht naar een parkeerplaats, maar snel, goedkoop, en gezond op het doel af. “In Brabant wordt al serieus gepraat over een hoge-snelheidsfietspad.”

De Gazelle-directeur blijft sceptisch. “Een echt grote markt wordt het nooit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden