Liefde van banken is helemaal over

Vestia drijft zakenvrienden uit elkaar

Aan de Amsterdamse Zuidas en de Utrechtse Croeselaan ontvingen de banken de directeuren van woningcorporaties steevast met alle egards. Uitstekende klanten. Ze bouwden graag en veel. En wat is mooier dan mee te werken aan de ambitie om Nederland flink op te knappen?

Bovendien, ze betaalden keurig de aflossingen en rente. En ze namen aardig wat beleggingsproducten af, derivaten om zich te verzekeren tegen hoge rente. Tegenover hun schulden stond geen onaardig bezit, 2,4 miljoen woningen. En als het fout mocht lopen was er de overheid die borg stond. Je kon geen betrouwbaarder partners hebben.

Maar de Vestia-affaire bracht zwaar onweer. De donder klonk bij de corporaties. Banken bleken hen voor miljarden aan exotische financiële producten te hebben verkocht. Niet alleen aan Vestia, ook aan tientallen andere volkshuisvesters. Contracten die het gokken (op rentestanden) aanmoedigen. Waar de ene bank dit inzag en er in 2009 mee stopte, gingen andere ermee door. De exotica werden gesleten aan mensen die er geen verstand van hadden. Voorbeeld: één corporatie is eigenaar van derivaten die pas in 2032 ingaan en in 2065 aflopen.

De bliksem sloeg in bij de bankiers toen onder hun neus het onderpand voor de Vestia-schulden werd gekaapt. Al het bezit werd eind mei - ongetwijfeld met medeweten van Den Haag - weggesluisd naar het Waarborgfonds Sociale Woningbouw om beslaglegging van de banken te voorkomen. Bij deze 'schurkenstreek' moet het f-woord hebben geklonken bij ABN Amro.

Het vertrouwen is geschonden. Fijntjes wijzen de bankiers ook op het falend toezicht bij de corporaties. De gevolgen: ABN Amro, Rabo en andere banken zien hun zakenvrienden van weleer als risicofactoren. Niet alleen de negen die nu als onvoldoende solvabel worden beschouwd, ook gezonde corporaties hebben het stempel 'hoog risico' gekregen.

Voor de hele sector is het profiel veranderd, zegt ABN Amro. Dat betekent helemaal geen kredieten, zoals voor Portaal en WoonInvest die nu in de gevarenzone verkeren. Of - als dat al lukt - leningen tegen hogere rentes door een forse risico-opslag. Voorzitter Marc Calon van Aedes, de koepel van corporaties, slaat alarm. Terwijl de woningmarkt al in het slop zit, krijgt de bouw een extra dreun.

De voortekenen zijn er al. De Utrechtse corporatie Mitros schrapt de komende tien jaar 400 miljoen euro aan renovatie en nieuwbouw. Ze krijgt het krapper doordat corporaties moeten meebetalen aan de huurtoeslag en het saneren van schulden van volkshuisvesters in financiële problemen. "Daar komt bovenop dat een aantal banken dreigt geldkraan dreigt dicht te draaien", aldus de corporatie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden