Liefde tussen de kermis en het dorp is voorbij

Lunaparken op het platteland dreigen uit te sterven, nu bezoekers het laten afweten

Slechts één attractie - een stoplichtspel - telde de kermis van Ulestraten, een dorpje in de Limburgse gemeente Meerssen. Voor de rest bleef het op het kermisplein de afgelopen dagen angstaanjagend stil. Zo stil dat de kermisexploitant besloot eerder te stoppen.

Ulestraten staat volgens de plaatselijke cultuurwethouder Jacques Giesen niet op zichzelf. In heel Nederland kampen kleine dorpen met een leegloop van de kermis. Bezoekers blijven weg en inkomsten lopen terug. En daardoor laten exploitanten kleine kernen steeds vaker links liggen. De dorpskermis dreigt uit te sterven.

"Het is altijd weer een avontuur hoe we er financieel uitkomen na het draaien in een dorp. Door de economische crisis is er minder geld, dat bovendien maar één keer uitgegeven kan worden. En dat gebeurt steeds minder op de dorpskermis", vertelt Harry Eckelboom, kermisexploitant van onder meer schiettenten en botsauto's.

In de gemeente Meerssen gaat het zo slecht dat enkele kernen het volgend jaar waarschijnlijk zonder kermis moeten doen. "We hebben er alles aan gedaan maar de kermisexploitanten zien het niet meer zitten om hier te draaien. Het einde is nabij", aldus de wethouder.

Ook sommige exploitanten vrezen voor de toekomst van dorpskermissen. "Het is in gehuchten met zo'n tweeduizend inwoners niet meer rendabel om te draaien", vertelt Bart van de Westelaken, uitbater van grote en kleine attracties uit Sint-Michielsgestel. Hij denkt dat dorpen in een onvermijdelijke, neerwaartse spiraal zijn geraakt. Van de Westelaken licht toe: "De kosten van het personeel, vervoer en energievoorzieningen wegen niet op tegen de inkomsten. Alleen kleinere attracties blijven over en daar neemt de jeugd vaak geen genoegen mee."

In het Zeeuwse Domburg vindt deze week nog wel een kermis plaats. De gemeente wist het rondreizende attractiepark in de kustplaats net op tijd van de ondergang te redden. "Jaarlijks houden wij een open inschrijving voor kermisexploitanten. Toen twee weken voor aanvang nog niemand zich had aangemeld, trokken we aan de bel", laat woordvoerster Lieneke van den Heuvel weten. Voor één keer streek de gemeente de hand over haar hart door geen inschrijfgeld te vragen.

Afhankelijk van de grootte van een attractie betaal je gemiddeld driehonderd euro om op de Domburgse kermis te mogen staan. Daar komen de energiekosten nog bovenop.

Het is de eerste keer dat de kustplaats kampt met desinteresse voor het lunapark. Volgens de woordvoerster zijn de inschrijfkosten de enige reden. Met de noodoplossing probeert de gemeente de eeuwenoude traditie van de kermis rondom het ringsteken en gaaischieten in ere te houden. Acht kleine attracties zullen het kermisplein dit jaar moeten vullen. Uit een evaluatie moet blijken of er nog een toekomst is voor de kleine kermis.

Van den Heuvel: "Een van de dingen waar we naar moeten kijken is de samenhang met de kermis in het nabijgelegen dorp Westkapelle. Er zit maar zes kilometer en een week tijd tussen."

De BOVAK, de nationale Bond van Kermisbedrijfhouders, wijst met een beschuldigende vinger naar enkele gemeenten. Volgens penningmeester Frank Vale willen sommige gemeenten alleen maar geld verdienen aan de kermis.

"Winst dient niet het hoofddoel te zijn, het gaat om de sfeer. We moeten een voorbeeld nemen aan onze oosterburen en van de dorpskermis weer een echt 'Volksfest' maken. Dat zou de dorpskermis nog van de ondergang kunnen redden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden