Liefde als inspiratie, daar draait het volgens Anthony Minghella om in zijn nieuwe film 'Cold Mountain'.

De film 'Cold Mountain' (naar een roman van Charles Frazier) speelt zich af in het zuiden van de Verenigde Staten tegen het einde van de Amerikaanse burgeroorlog, maar zonder de glamour van 'Gone with the Wind'. Modder, bloed, sneeuw en dood. Opgenomen in de Karpaten in Roemenië waar men nog steeds in groezelige armoe leeft, klinken acteurs en banjo-muziek oud-Amerikaans genoeg om je in North Carolina, eind 19de eeuw te wanen.

Eerst in de welvarende boerderij van dominee Monroe (Donald Sutherland) en zijn dochter Ada (Nicole Kidman), vervolgens in de beruchte krater op het slagveld bij Petersburg waar 5000 soldaten het leven lieten. In vergelijking met Minghella's eerdere oorlogs-annex liefdesepos 'The English Patient' voelt het rauwere 'Cold Mountain' doorleefder aan, maar dat komt niet omdat de regisseur al langer iets met burgeroorlog of Verenigde Staten van doen had.

,,Het mooie van filmen is dat je altijd blijft reizen en leren'', zegt regisseur Anthony Minghella. Hij was gisteren op bezoek in Amsterdam. ,,Dankzij 'Cold Mountain' bezocht ik Roemenië en Nashville. Ik kwam in aanraking met de muziek van T. Bone Burnett. Allemaal dingen waar ik voor deze film helemaal niet mee bezig ben geweest. Ik was ook helemaal niet van plan weer een romanverfilming te maken. Maar ik was op bezoek bij Michael Ondaatje in Canada (de schrijver van 'The English Patient') en hij gaf me de roman. Ik kwam thuis en Sidney Pollack had het boek opgestuurd. De studio begon erover. Blijkbaar zagen zij iets wat bij mij hoorde. Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in verhalen waarin een wisselwerking is tussen de kleine gebeurtenissen op de voorgrond en de grotere geschiedenis op de achtergrond. Die wisselwerking is ook iets waar de cinematografie mee gepreoccupeerd is. De meer dan levensgroot verbeelde intieme emotie versus de nietige figuur in een landschap. Kijk naar het affiche van 'Cold Mountain', drie gezichten en een man in de bergen.''

Minghella: ,,Het smerige en rauwere van de film komt ook vooral door het soort oorlog. In de chaotische eindfase sloop die ieder dorp binnen, klopte op iedere deur. Moord. Verkrachting. Er was geen sprake meer van een front ver weg.''

Twee keer al filmde Minghella over liefde in tijden van oorlog, maar niet vanuit speciale politieke interesse. ,,Oorlog interesseert me, omdat oorlog levens onder spanning zet. Het is de interesse van een dramaschrijver. Dat mensen in tijden van stress andere verbintenissen aangaan, dat met de dood op de hielen het leven urgenter wordt, daar gaat het me om. Zoals in 'Cold Mountain' de relatie tussen de twee vrouwen op de boerderij, een vreugdevolle relatie, triomferend over de barre omstandigheden. De twee vrouwen overleven samen. Daarin is deze film trouwens ook vreugdevoller dan mijn vorige. 'Cold Mountain' is niet zo gespitst op de heteroseksuele liefde. Het gaat over verschillende vormen van liefde. Liefde voor de gemeenschap. Liefde voor de muziek. In 'The English Patient' en 'The Talented Mr. Ripley' is liefde destructief, het hart als een vuur dat alles verteert. In 'Cold Mountain' is de liefde een vorm van inspiratie. Je vasthouden aan een belofte. Dat is mooi.''

Geconfronteerd met de gedachte dat in zijn films de liefde niettemin meer berust op verlangen dan op eenheid (de dood komt altijd tussen beiden) houdt Minghella de boot af.

,,Op die manier zoeken naar gemeenschappelijke thema's in mijn films beangstigt me. Ik wil mezelf niet analyseren. Ik kan het ook niet. Ik herinner me wel dat ik in Toscane, op de vloer, werkend aan het script van 'The talented Mr. Ripley' meende in de zin 'het is beter een onecht iemand dan een echte niemand te zijn' mezelf te herkennen. Maar eigenlijk vind ik het erg moelijk om in mijn films nog een eind-product te zien, laat staan mezelf of een boodschap. 'The English Patient' is geen document voor mij, maar een ervaring: mijn enkel breken, in Hollywood om geld bedelen. 'Cold Mountain' is eindeloos veel regen in Roemenië.''

'Cold Mountain' kreeg 7 oscar-nominaties. De film is in de Amerikaanse pers geprezen maar er was ook kritiek. Na klassiekers als 'Birth of Nation' en 'Gone with the Wind' en recenter 'Ride with the Devil' is 'Cold Mountain' de zoveelste film over de burgeroorlog die de Zuidelijke Staten als uitgangspunt neemt, en 'Cold Mountain' laat de kwestie van slavernij zelfs helemaal buiten beschouwing.

Minghella: ,,Wat mij interesseerde aan de politiek van deze oorlog, en aan de politiek in de roman van Frazier, was dat men in North Carolina helemaal geen slaven bezat. De mannen begaven zich in de oorlog, omdat er tegen hen gelogen was. Hun was verteld dat de Noordelijke Staten op hun land uit waren. Op die manier werden ze overgehaald ten strijde te trekken. Als je een boer in de bergen in North Carolina had gezegd dat hij ten strijde moest trekken om het recht op slaven te behouden dan had hij je weggewuifd. Waarom zou hij willen vechten voor het behoud van slavernij. Ze hadden zelf geen slaven! Dit zijn arme mannen die een oorlog voor de rijken vechten. En dat is iets wat je door de hele geschiedenis ziet gebeuren, tot nu toe.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden