Lieberman, de Poetin van Israël

(Trouw)Beeld AP

Israël stemt dinsdag voor een nieuw parlement. Een van de opvallendste kandidaten is Avigdor Lieberman, leider van Jisrael Beetenoe.

Bij verkiezingsbijeenkomsten verschijnt hij in zijn donkere slee met verduisterde ramen, waaruit allereerst bodyguards tevoorschijn springen, die lijfelijk voorkomen dat mensen de auto te dicht naderen.

Al jaren wordt Avigdor Lieberman in Israëls satirische programma’s neergezet als ’Vladimir’ (Poetin), die bij elke vraag of situatie er direct op los slaat. Het is niet ver bezijden de waarheid. In het verleden heeft de Israëlische politicus al ’oplossingen’ aangedragen zoals het opblazen van de Egyptische Aswandam. Met prangende problemen weet hij ook raad: Iran bombarderen en de Arabieren ’overhevelen’ naar buiten Israël.

Zijn verkiezingsleuze is simpel: ’Zonder loyaliteit geen burgerschap’. In het Hebreeuws rijmt het nog ook. De vertaling: de Palestijns-Arabische inwoners van Israël (18 procent van de bevolking) die weigeren Israël als joodse en zionistische staat te aanvaarden, hebben geen recht hier te wonen.

Kon de uit Moldavië geïmmigreerde Lieberman ooit worden weggezet als een buitenstaander, wiens aanhang beperkt was tot de immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie, dan is hij nu bon ton. Drie jaar geleden verschenen op zijn verkiezingsbijeenkomsten veelal oudere dames van Russische origine, die verliefd zaten te kijken naar deze ’ideale schoonzoon’ in maatpak met perfecte snit. Nu zijn de zalen gevuld met een gemengd gezelschap en is Lieberman vooral populair onder jongere kiezers. Zijn partij, Jisrael Beetenoe (Israël is ons huis), dreigt bij de verkiezingen met 18 (van de 120) zetels de Arbeiderspartij van de derde plaats te stoten.

Het offensief in Gaza beheerst de campagnes. De leider van de Arbeiderspartij, Ehoed Barak – die als minister van defensie aanvankelijk lof oogstte – wordt nu verweten ’de zaak’ (lees: Hamas) niet te hebben afgemaakt. Lieberman had daar voor gewaarschuwd, en voorspelt nu dat de raketten binnenkort ook op Tel Aviv zullen neerdalen. Met de hete adem van Lieberman in zijn nek, dingt Barak sinds kort ook naar de gunst van de ’Russische kiezers’ – een zesde van het electoraat. In zijn spotjes – Russisch ondertiteld – propageert hij letterlijk de aanpak die Poetin voorstond jegens de Tsjetsjeense strijders, maar dan voor Hamas: „Ze moeten worden afgemaakt terwijl ze op het toilet zitten.”

Met een lach doet Lieberman Baraks verwijt af dat hij alleen maar ferme taal uitslaat, maar nog nooit een geweer in handen heeft gehad. „Dat moet Barak eens aan de politie vertellen”, reageert Lieberman, naar wie al jaren onderzoeken lopen vanwege corruptie en zijn banden met Russische oligarchen. Lieberman presenteert het als een heksenjacht van het establishment dat hem achtervolgt ’omdat ik een Russische immigrant ben’.

„Lieberman straalt kracht uit, hij is een goed organisator, en hij is een van ons”, legt een journalist van Russische origine uit, die Lieberman van nabij kent. „Als minderheid die bij de meerderheid wil horen, lijden de meeste Russische kiezers aan een soort over-identificatie, en ze zijn van nature gekant tegen andere minderheden: ’Als je niet voor ons bent, ben je tegen ons’. Dat is wat Lieberman ook zegt met zijn loyaliteit als voorwaarde voor burgerschap.”

Voor de Russische kiezer is hij de sterke man die het gemaakt heeft in Israël. Voor de rechtse Israëliër is hij een leider die het buikgevoel verwoordt, zoals wanneer hij Palestijnse Knessetleden voor terroristen uitmaakt. Zijn volgelingen dragen hem op handen, ongehoorzame partijleden wordt de deur gewezen. De kandidatenlijst heeft hij eigenhandig bepaald. Zijn ambitie gaat uit naar defensie – de beste springplank voor het premierschap. Reëel lijkt dat nog niet, maar Lieberman is geduldig.

Avigdor Lieberman (tweede van links) schudt de hand van een aanhanger van zijn partij. (FOTO AP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden