Liddy Dole stal de show door Bert van Panhuis

SAN DIEGO - Eenheid en eensgezindheid, dat was waar de Republikeinse partijleiding naar streefde op de partijconventie in San Diego. Alle verschillen van opvatting zijn de afgelopen dagen dan ook dichtgemasseerd.

Zelfs Pat Buchanan, representant van de populistische rechtervleugel en de rivaal die dit voorjaar bij de voorverkiezingsrace het politieke leven van Bob Dole vergalde, heeft met het mes op de keel zijn voorwaardelijke steun aan de Republikeinse kandidaat gegeven.

Maar niet iedere boer met de hooivork, de koosnaam van Buchanan voor zijn achterban, bleek gisterochtend bereid het spel mee te spelen. Dat bleek wel tijdens de zogeheten 'roll call', de stemming per staat en delegatie, over de nominatie van Dole tot de officiële kandidaat voor het Witte Huis. De voortekenen waren er. De delegatie van Missouri had eerder op de dag via de tv al laten merken niet van plan te zijn alle stemmen, die begin dit jaar bewust op Buchanan waren uitgebracht, over te hevelen naar Dole.

En toen gisternacht de stemmen van de bijna tweeduizend gedelegeerden naar de conventie van San Diego werden uitgebracht bleek dat Missouri niet alleen stond in zijn frustratie. De delegatie van Louisiana, die eerder voor een deel al was weggelopen bij het optreden van de gematigde key note spreekster Susan Molinari, een voorstander van een ruim abortusbeleid, was bereid het boegeroep te accepteren dat onvermijdelijk het loon zou zijn van het spelbreken. Louisiana bracht van zijn dertig stemmen er 17 uit op Dole, tien stemmen gingen naar Pat Buchanan.

Na Louisiana volgden er meer dissidenten. Michigan had vijf Buchanan-aanhangers, Missouri had er elf, Texas had er twee en ook de delegaties van Oregon en Washington leverden Buchanan-dissidenten. Van de kleine 150 gedelegeerden, die in de eerste zes maanden van het jaar zich in het Buchanan-kamp hadden geschaard weigerden er enkele tientallen tot het laatste moment de handdoek in de ring te gooien.

Daarna was het vertoon van verscheidenheid voorbij. Nadat de staat Kansas de eer was gegund, zoals doorgaans het geval is bij de thuisstaat van een presidentskandidaat, om Dole aan de vereiste meerderheid te helpen, werden de rijen gesloten en werden eerst Dole en daarna vice-presidentskandidaat Jack Kemp met eenstemmigheid aangewezen als het koppel voor het Witte Huis.

Aan de stemming was een ongetwijfeld ook tot in de puntjes georkestreerde, maar niettemin zeer professionele en warme presentatie van Dole voorafgegaan door senator John McCain van Arizona, een man die net als Dole een fysiek pijnlijk oorlogsverleden meedraagt.

Maar de show van de dag was toch voor Dole's echtgenote Elizabeth. Ze kondigde aan een introductie te zullen brengen, die vooral de persoonlijke eigenschappen van haar man zou benadrukken. Liddy Dole stapte van het podium af en vanachter de teleprompter, de installatie die een spreker in staat stelt de indruk te wekken uit het hoofd te spreken terwijl de tekst gewoon wordt geprojecteerd, weg om zich onder het publiek te begeven. Ongetwijfeld ook zorgvuldig geselecteerd zaten daar de verpleegster die de oorlogsgewonde Dole had verpleegd en de weduwe van de arts die hem heeft 'opgelapt', maar ook personeelsleden van het Congres, met wie Dole de afgelopen jaren te maken heeft gehad.

Er ging wat fout met haar microfoon maar dat ving ze feilloos op. Na meer dan een half uur kon de zeer zuidelijk-charmante oud-minister onder Reagan en Bush terugkijken op een imposante presentatie. Een debat tussen de beoogde first ladies zou een zeer aantrekkelijk element aan de verkiezingsstrijd kunnen toevoegen.

Het Dole-kamp slaagde er ook gisteren in de inhoud geheim te houden van de toespraak waarmee de Republikein vanochtend vroeg Nederlandse tijd zijn nominatie tot presidentskandidaat accepteerde, de belangrijkste rede uit zijn loopbaan. Vanaf eind juni was aan de toespraak gewerkt en telkens zijn er weer andere accenten gelegd.

Tot aan gisteren speelde daarbij Mark Helprin een centrale rol - de speechwriter die ook verantwoordelijk was voor de hooggewaardeerde rede waarmee Dole in het late voorjaar plotseling afscheid nam van de Senaat en het leiderschap van de fractie daar. Woensdag echter pakte Helprin ineens zijn koffers en verliet San Diego, naar wordt vermoed omdat hij en Dole het niet eens konden worden over de toespraak van vanochtend en de kandidaat nieuwe tekstschrijvers had aangetrokken.

De grote vraag rond de cruciale rede was of Dole het zakelijk moest houden, met het gevaar dat de toespraak zoals in het verleden zo vaak het geval is geweest saai en vlak zou uitpakken of dat Dole zijn kenmerkende reserve zou moeten laten vallen en vanuit zijn hart de conventie zou moeten toespreken. In die laatste optie zou volgens sommige adviseurs het publiek een verrassende en waarschijnlijk inspirerende Dole te zien krijgen, die zich de komende tijd retorisch zou kunnen meten met zijn Democratische rivaal in de verkiezingscampagne, president Bill Clinton.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden