Lichtjesroute in de lichtstad

(Trouw)

De Lichtjesroute is geen kunst, maar wel erg kunstige kitsch. Fietsen lang 80.000 gloeilampen in Eindhoven.

Een breed grijnzende walvis licht op langs de weg. In stapjes verschijnt het water dat hij omhoog spuit, met als grande finale een lichtgevende zeemeermin bovenop. Elders zitten twee muizen bovenop een groot lichtgevend hart, de staarten verstrengeld. Overduidelijk afgekeken van een bekende Disney-prent, en ietwat knullig uitgewerkt. Maar dat ontroert juist.

Wie hogere lichtkunst wil zien, doet er beter aan begin november naar Eindhoven te komen, voor lichtfestival Glow. De Lichtjesroute (tot en met 10 oktober) is van een ander kaliber. Tachtigduizend gloeilampen vormen een lint van ornamenten door Eindhoven, zo’n 22 kilometer lang. Er komt geen kunstenaar aan te pas: tachtig vrijwilligers flikken dit kunstje.

De traditie gaat terug tot 18 september 1945, een jaar na de bevrijding van Eindhoven. De Philipsstad vierde dat feestje in stijl: met heel veel gloeilampen. Bewoners hingen lichtjes aan hun huizen. Al snel waren hele straten en pleinen gedecoreerd. Sinds dat jaar stapten de Eindhovenaren eind september op de fiets of in de auto om de versierde stad te bekijken. Eind jaren zestig kwam er een einde aan: er waren te weinig vrijwilligers om de ornamenten te maken. Maar dankzij het initiatief van een groepje twintigers in 1984 is de route terug.

Veruit de indrukwekkendste versieringen zijn te zien in de noordelijke lus, die via de Philipsterreinen door de volksbuurten loopt. In de wijk Drents dorp verschijnt ’Circus Drenz’ recht voor onze neus. De rand van industrieterrein Strijp-R is geannexeerd door olifanten, springende tijgers en een roedel pinguïns. Lichtgevende apen slingeren in de bomen. Buurtbewoners kwamen zelf met het idee. Een groep van acht mannen en een vrouw runt een halteplaats, waar we lichtgevende staafjes en molentjes kunnen kopen. Ze hebben toch niets beter te doen, grapt een man. Op deze doordeweekse avond is het rustig, maar in het weekend is het goed druk, voegt hij eraan toe.

De organisatie had veel tegenslag dit jaar. Dit voorjaar namen dieven voor 50.000 euro aan opgeslagen kabels mee. Twee weken voor het begin van de tocht verdwenen tachtig gloeilampen uit de olifanten van ’Circus Drenz’. Gelukkig sprong het bedrijfsleven bij, en konden de vrijwilligers de schade herstellen.

De gemeente geeft bovendien 140.000 euro om gloeilampen door leds te vervangen. Volgend jaar moet dat bij het grootste deel van de ornamenten gebeurd zijn. Natuurlijk gaat het om led-peertjes, want het peertje is nu eenmaal het symbool van de stad. De stichting Lichtjesroute wil ook op andere manieren ’vergroenen’. Vroeger legden veel mensen de route in de auto af, maar de stichting promoot de fiets. Vanavond is een speciale fietsdag, met muziek langs de route.

Het vormt een goede aanleiding om eens door Eindhoven te rijden. De stad staat niet bekend om zijn schoonheid, maar heeft wel degelijk mooie oude woonwijken. De Philipsterreinen, midden in de stad, hebben een prettig unheimische sfeer. De amateurontwerpers van de route maken slim gebruik van de afwisseling die Eindhoven biedt. Zo komen we na Strijp-R in een stukje bos terecht, waar in de bomen spoken en grafzerken opdoemen.

Sommige ornamenten gaan al zo’n vijftien jaar mee, zoals de adelaars in de Airbornelaan, het symbool van de airbornedivisie die Eindhoven in 1944 bevrijdde. Ook fakkels, V’s en een dansend groepje rond een vrijheidsboom herinneren aan de oorsprong van de tocht. Nieuwere projecten hebben vaak een link met Eindhoven, zoals het PSV-stadion van lampjes, of het voormalige Philipsgebouw Evoluon. In sommige straten is het licht overweldigend. Jammer genoeg zijn er ook een paar donkere stukken, waar we maar even stevig doortrappen.

In de Hendrik de Keyzerlaan houdt een man in een oranje hesje ons aan. Zonder een snoepbanaantje komen we hier niet verder: die traktatie is traditie op deze plek. Aan het eind van de weg wacht nog een verrassing. De vijver daar is een ontmoetingsplek voor fietsers en hangjeugd. Drie tienermeisjes luisteren muziek op een elektriciteitskast, buurtbewoners staan voor hun huis te kletsen. Een groepje ouderen vergaapt zich aan de lampjes.

Op de vijver ligt een smurfendorp, maar wel een waar de mond van openvalt. Een kasteel, een ronddraaiend waterrad, de wagen van de smurfenbrandweer. Alles weerspiegelt prachtig in het water. Hier zit flink wat werk in.

De Lichtjesroute combineert bloemencorso-achtige creativiteit met kerstlichtjessfeer. Laat de feestdagen nu maar komen.

(Trouw)
(Trouw)
(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden