Licht in de donkerste dagen voor Kerstmis

Of ik niet eens wat vrolijks kon schrijven, was het verzoek van een lezeres. "De krant is zo zwaar tegenwoordig." Zwaar van ellende, bedoelde ze.

Er valt nog wel wat te glimlachen in de donkerste dagen voor Kerstmis, maar het kost moeite. De man naast mij in de file die tegen de spraakfunctie van zijn telefoon tekeergaat omdat het apparaat steeds het verkeerde nummer belt. "Krijg ik weer kantoor", hoor ik hem roepen. Of de gemeente Den Haag die straten gaat vernoemen naar typetjes van Koot en Bie. "Het zou mooi zijn als mensen straks kunnen wonen aan de Jacobse en Van Esweg", zei de betrokken wethouder in de krant. Klisjeemannetjesboulevard, de Koos Koetsweg en vlak de Cor van der Laakstraat ook niet uit, boze witte man avant la lettre.

Of neem de gemeente Maastricht die dit jaar de Kerstman feestelijk inhaalde, compleet met rendieren. Sinds anderhalve week woont hij in een eigen huis op het Vrijthof dat deel uitmaakt van de jaarlijkse kerstmarkt. Hij heeft zijn elfjes meegenomen. De heilige Servaas, die niet ver daarvan in zijn graf ligt, heeft zich al tientallen keren omgedraaid vanwege zijn nieuwe buurman.

Ach arm Maastricht, God verlaten en de commercie omarmd.

O ja, en dan viert paus Franciscus vandaag zijn tachtigste verjaardag. Het Vaticaan heeft verschillende e-mailadressen in het leven geroepen waar mensen hun felicitaties voor de Heilige Vader kwijt kunnen. Elke taalgroep zijn eigen adres. Afgelopen week bedankte Franciscus voor de felicitaties die al binnen waren. Hij maakte wel een belangrijke kanttekening: "In het land waar ik vandaan kom, brengen vroege felicitaties ongeluk." Dus beter nog even wachten, maar toch bedankt.

Het Vaticaan benadrukt dat het vandaag voor de paus een 'normale' dag is vol met afspraken. Zo komt onder meer de president van Malta langs. Wel is er om acht uur 's ochtends in de Paulijnse kapel (die ligt naast de Sixtijnse kapel) een mis met de kardinalen die in Rome wonen. Ze zullen waarschijnlijk niet voor hem zingen, maar misschien hebben ze wel geld ingezameld voor een cadeau: een mooi bedrag om aan een goed doel te geven, een stichtelijk boek, zakdoeken.

De vraag is of Franciscus dit feestelijke aspect van deze zo normale dag zelf heeft bepaald of dat het hem min of meer is opgedrongen. Het is onrustig om hem heen. Zijn gezag als paus wordt ter discussie gesteld. Ook door kardinalen die hem vandaag misschien de hand drukken. Niet alleen door gefluister in donkere gangen of grote woorden op internetsites, maar gewoon in het openbaar. Ze vragen duidelijkheid van de paus over aspecten van de zedenleer. Doet hij dat niet, dan willen ze hem 'formeel corrigeren'. Er vallen woorden als 'burgeroorlog' en 'schisma'. Weg verjaardagsgevoel.

Misschien gaat Franciscus met zijn ogen de rijen af, kijkt hij de eminenties een voor een in de ogen en vraagt hij zich af: "Hoe welgemeend zijn uw felicitaties? Wilt u eigenlijk niet dat ik zo snel mogelijk opstap?" Maar waarschijnlijk dwalen zijn gedachten af naar de donkere wereld buiten die prachtige kapel, met dat ene licht aan de hemel dat langzaam maar zeker dichterbij komt.

Woensdag sprak Franciscus tijdens de algemene audiëntie in zijn gebruikelijke catechese over de christelijke hoop en het naderende Kerstfeest. Zijn tegenstanders hebben geen hoge pet op van het niveau van deze pogingen tot geloofsoverdracht, maar ik luister graag naar Franciscus. De paus haalde de profeet Jesaja aan, houvast in de Adventstijd. "Breek uit in gejubel, ruïnes van Jeruzalem, want de Heer troost zijn volk, hij koopt Jeruzalem vrij. De Heer ontbloot zijn heilige arm ten overstaan van de volken, en de einden der aarde zien hoe onze God redding brengt."

Dit alles lijkt nu onvoorstelbaar. Gejubel. Redding. Een God met een heilige arm.

Franciscus houdt ons voor dat ook wij moeten ontwaken, net zoals Jeruzalem bij Jesaja, om mensen van hoop te worden in het licht van geboorte van Christus, Vredevorst.

Prietpraat, onzin, naïef: ik hoor het alweer om me heen. Maar toch blijf ik me vastklampen aan die grote profeet, aan dat verhaal dat elke Kerst opnieuw begint en aan een paus die op heldere wijze, voor iedereen te begrijpen, het licht van de duisternis scheidt.

Dus daarom, Heilige Vader, nu het eindelijk ook van u mag, meer dan ooit: nog vele jaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden