Lichamen op vroegere basis Dutchbat nog niet gevonden

Plek die Defensie aanwijst, is in 2009 al onderzocht

De lichamen die begraven zoudenliggen op de voormalige basis van Dutchbat in Potocari zijn nog steeds niet gevonden. Op de plek die het ministerie van defensie vorige week aanwees, is in 2009 al gegraven en niets aangetroffen.

Dat zegt Amor Masovic, hoofd van de Commissie voor Vermiste Personen in Bosnië-Herzegovina. Masovic is niet van plan daar nog een keer te zoeken.

In het noodgraf zouden de lichamen liggen van minimaal vijf mensen die tussen 13 en 15 juli 1995 zijn omgekomen op het terrein van Dutchbat. Duizenden mensen hadden op de VN-basis hun toevlucht gezocht in de dagen nadat het Bosnisch-Servische leger van Ratko Mladic de Bosnische moslimenclave Srebrenica had ingenomen.

De mensen om wie het gaat zijn door een natuurlijke doodsoorzaak om het leven gekomen en werden door de militairen begraven.

Waar dat graf zich bevindt, is al die jaren onduidelijk gebleven. Vorige week vrijdag maakte het ministerie van defensie de kaart openbaar met de vermoedelijke locatie, op aandringen van oud-Dutchbatter Dave Maat. Hij was door nabestaanden gevraagd om informatie te zoeken, omdat zij er in zestien jaar niet in zijn geslaagd te achterhalen waar hun familieleden zijn begraven.

Het enige aanknopingspunt was het proces-verbaal waarin getuigenverklaringen staan van Nederlandse militairen. Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) bracht die in 2002 naar buiten. Maar de coördinaten die in dat rapport worden genoemd, kloppen niet. Daardoor bleef de precieze locatie van het graf onduidelijk.

Op basis van onder meer een foto uit 1995 en een herberekening van de coördinaten van de plek die de militairen destijds hebben genoteerd, heeft het ministerie vorige week een nieuw punt gemarkeerd.

Maar de door Defensie aangewezen plek is al in 2009 onderzocht met hulp van twee andere oud-Dutchbatters. Adje Anakotta, voormalig gewondenverzorger bij Dutchbat, ging in oktober dat jaar met een oud-collega naar de voormalige basis met een kaart waar de vermoedelijke locatie van het graf op staat. Samen met een opgravingsteam is de plek vergeefs onderzocht. "Het is dus overbodig om daar weer te gaan zoeken, want we hebben dat hele gebied afgegraven", zegt Anakotta.

De oud-Dutchbatter ging in 2007 voor het eerst terug naar de voormalige legerbasis en ontmoette daar ook nabestaanden. "Ik was aangegrepen door hun verhaal en wilde helpen met zoeken", vertelt Anakotta. "Toen ben ik gaan praten met oud-collega's die betrokken waren bij het maken van het graf, en zich nog konden herinneren waar het was. Ze hadden er ook foto's van. Op basis van die informatie hebben we zelf een kaart gemaakt."

Dat er al eerder is gegraven op de plek die Defensie nu aanwijst, is voor het ministerie een verrassing. "Hier weten wij niets vanaf, maar die informatie hoeft in principe ook niet bij ons te liggen", vertelt een woordvoerder.

Waar de lichamen wel zijn, blijft een raadsel. Mogelijk heeft er wel iets gelegen op de plek, maar zijn de lichamen verplaatst.

Vorige week heeft Masovic de Internationale Commissie voor Vermiste Personen (ICMP) gevraagd om meer satellietbeelden van de legerbasis, om te kijken wat er precies is gebeurd in de dagen na 11 juli 1995.

Ook hoopt hij dat de Nederlandse overheid meer documenten over het graf openbaar zal maken. "Ik heb het gevoel dat er iets wordt achtergehouden wat belastend voor Nederland kan zijn", aldus Masovic.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden