Lichaam en ziel

'Begrijp me, ik wil niet', zei ze. Het zwoegende lichaam, dat praatte en zorgde, meel tot deeg sloeg, kinderen baarde en soms een dansje maakte, liet zich niet meer gezeggen. 'Maar ik wil niet dood, ik kan toch niet zonder jullie', zei ze. Totdat het ene medicijn niet meer tegen het andere kon, het verstand het verloor van een spelletje rummikub en de roep om onze pas gestorven vader samenviel met die om haar eigen al lang overleden moeder.

Het werd avond. 'Oog val niet dicht', leek ze met haar andere oog te zeggen, met vereende krachten in haar stoel gezet, in ons midden. Ik gaf haar af en toe een slokje water. We praatten rustig over onze kinderen en iets van het werk en dat het fijn was dat we hier met ons allen bij moeder waren. 's Nachts hadden twee van ons dienst volgens het continu-rooster dat we zeven weken geleden hadden ingesteld en onze jongste zus en broer zagen haar voor de laatste keer kijken naar het eerste daglicht. Ze was nog geen uur dood en het was goed om, toegesneld, de warmte van haar huid te voelen. We belden het bericht rond, dronken koffie en aten - zoals zij iedere ochtend deed - allemaal een eitje, en we bevestigden elkaars taken die in de loop der dagen onafgesproken duidelijk waren geworden: moeders lichaam verzorgen, de tekst voor de annonce bijvijlen, de begrafenisonderneming meedelen hoe wij het doen, één bloemstuk namens alle kinderen maken, de afscheidsviering samenstellen, het woord voeren, het dragen. Moeders lichaam had de ziel in haar geleefd en terwijl het lichaam lijk werd maakte haar ziel zich van ons meester. In die tussendagen aten en dronken en oefenden we, dag werd nacht en nacht werd dag, en we vierden haar afscheid. Alles was vanzelfsprekend bijzonder, van het wegen van de woorden tot het dragen van haar kist. Eén detail was alleen mij bekend. Nooit had ik mij voor mijn ouders anders gekleed dan ik gewoon was, maar die ochtend had ik bij Zwartjes voor een ongekend bedrag schoenen gekocht, hoge, met veters over de wreef en zolen met grip. Bij mijn vader had ik er niet bij stil gestaan. Maar ik herinnerde me de glooiing van het pad tussen de bomen, toen de baar op onze schouders drukte, opnieuw het schrap zetten bij het vieren van de touwen en het dalen van de kist, het balanceren op de berg aarde om het gat mee vol te scheppen. Eer je vader en moeder met nieuwe schoenen. Nu kende ik geen angst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden