Libische mensensmokkelaar die samenwerkte met Europa valt in ongenade

Migranten die van een oversteek naar Europa zijn weerhouden, wachten op de grond in Tripoli. Beeld Hollandse Hoogte / Eyevine

Op Nederlands initiatief bestraft de VN Libische smokkelaars. Een van hen werkte onlangs samen met Europa. Italïe betaalde deze Al-Dabbashi om smokkel tegen te gaan.

Als partner van Europa kun je soms snel een internationale paria worden. Vorig jaar speelde Ahmad al-Dabbashi nog een belangrijke rol bij het terugdringen van de migrantenstroom vanuit de Libische kuststad Sabratha richting Italië. Donderdagavond meldde het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken vol trots dat het voor het eerst gelukt was mensensmokkelaars op een sanctielijst van de Verenigde Naties te krijgen. Omdat Nederland dit jaar in de Veiligheidsraad zit, kon het hiervoor een plan indienen en steun van andere landen verwerven. Een van de zes namen van mensen die nu wereldwijd niet meer mogen reizen of banktegoeden bezitten is Al-Dabbashi.

De militie van Al-Dabbashi had jarenlang een deel van Sabratha in handen. Dat was lucratief, want mensensmokkelaars die vanuit de stad bootjes met migranten richting Italië stuurden moesten beschermingsgeld betalen.

Vorige zomer daalde het aantal oversteken van migranten plotseling fors. De internationaal erkende Libische regering van premier Fayez al-Sarraj had Al-Dabbashi en andere lokale militieleiders betaald om een einde te maken aan de mensensmokkel. De Italiaanse inlichtingendiensten betaalden en bemiddelden waarschijnlijk bij de totstandkoming van deze deal. De Libische regering krijgt ook geld van Europa om de loyaliteit van militieleiders te kopen.

Doodgeschoten neef

Maar Al-Dabbashi behield zijn invloed niet lang. Al snel kreeg hij het aan de stok met enkele milities van buiten Sabratha die met Amerikaanse steun tegen Islamitische Staat vochten. Direct aanleiding was een incident waarbij de neef van Al-Dabbashi in zijn geblindeerde auto weigerde voor de controlepost van deze milities te stoppen, waarop zij hem doodschoten. In de gevechten die volgden verjoegen deze milities Al-Dabbashi uit Sabratha. Sindsdien zijn de nieuwe milities de Westerse bondgenoot om smokkel vanaf de Libische kust tegen te gaan. Zij vallen dan wel niet onder de internationaal erkende regering van Sarraj, maar dat lijkt Italië weinig te deren. De milities werken samen met generaal Haftar, de leider van één van de drie regeringen die Libië rijk is en een concurrent van premier Al-Sarraj. Haftar werd vorig jaar zelfs in Rome ontvangen door Italiaanse diplomaten en zakenlui van energiebedrijf Eni, dat olie wint in Libië.

Seksslaven

De Europese benadering van Libië bestaat dan ook uit een voortdurende zoektocht naar tijdelijke bondgenoten in een verdeeld land. Mogelijk kan het dreigement van VN-sancties dienen als extra middel om tegenwerking te bestraffen en medewerking te belonen.

Dat is ook belangrijk om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk delen van de verdeelde Libische kustwacht tegen mensensmokkel optreden, in plaats van dat zij juist zelf aan smokkel doen.

Een marinemissie van de EU geeft bijvoorbeeld training en materieel aan delen van de Libische kustwacht die samenwerken met de internationaal erkende regering. Maar daarnaast zijn er ook allerlei lokale kustwachten die op eigen houtje opereren. Een van hen, de commandant van de kustwacht in het stadje Zawiya, Abd al Rahman al-Milad, komt ook op de sanctielijst.

Volgens de VN werkt hij nauw samen met de mensensmokkelaar Mohammed Kachlaf, die ook op de lijst komt te staan. Als een migrant via de boot van een concurrerende smokkelaar de oversteek naar Europa probeert te maken, pikken de kustwachters van Al-Milad hem op, en leveren hem af bij een door Kachlaf gerund detentiecentrum. Volgens de VN worden migranten daar mishandeld, en worden vrouwen verkocht als seksslavin.

Lees ook: Verlost uit de Libische horror, terug in Nigeria. En dan?

Duizenden in Libië gestrande migranten worden teruggevlogen naar Nigeria. Beroofd van hun Europese droom, moeten ze iets nieuws verzinnen.

Lees ook: ‘Migranten als slaaf verhandeld in Libië’

In Libië worden migranten uit andere delen van Afrika als slaaf verhandeld, stelt de Internationale Organisatie voor Migratie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden