Libië staat aan de rand van een burgeroorlog

De militie in de Libische kuststad Zawiya is paraat voor gevechten met de strijders van generaal Haftar. Beeld AFP

In Libië dreigt een chaotische burgeroorlog. De strijders van milities die onder het commando staan van generaal Khalifa Haftar van het Libische Nationale Leger (LNA) rukken op naar de hoofdstad Tripoli.

Haftar heeft al twee derde van Libië onder controle. Hij wil nu de door de Verenigde Naties erkende regering van premier Fayez al-Sarraj uit de hoofdstad verjagen.

Sinds de val van dictator kolonel Moammar Kadhafi tijdens de Arabische Lente van 2011 is Libië hopeloos verdeeld in diverse regeringen en steden met eigen legertjes en milities. De zelfbenoemde generaal van het LNA maakte bekend Tripoli in te willen nemen op het moment dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, donderdag in de hoofdstad was voor overleg over een vredesconferentie half april.

Haftar geeft met zijn aanval een duidelijk signaal af. Zijn milities zouden de stad Gharyan op circa zestig kilometer van Tripoli al hebben veroverd. Inmiddels heeft Al-Sarraj het leger in opperste staat van paraatheid gebracht. Steden rondom Tripoli, zoals Zintan en Zawiya (westelijk) en Misrata (oostelijk) hebben hun milities in stelling gebracht tegen de strijdkrachten van Haftar.

Beeld Louman & Friso

Kustweg

De verwachting is dat het LNA, dat de oostelijk gelegen havensteden Benghazi, Derna en Tobruk in handen heeft, langs de kustweg en zuidelijk vanuit de woestijn zal oprukken naar Tripoli. Er zijn twijfels of Haftar voldoende slagkracht heeft om het gebied dat onder controle is van de regering in te nemen. Hij heeft allianties gevormd met tal van milities. Er wordt gespeculeerd dat strijdgroepen die de regering van Al-Sarraj steunen zouden willen overlopen.

Haftar is een oude strijdmakker van Kadhafi, die later in ongenade is gevallen en met de Arabische Lente is teruggekeerd. Hij heeft sinds 2011 grote stukken van Libië onder zijn gezag gebracht en de laatste maanden gebieden zuidelijk van Tripoli aan zijn territoir toegevoegd. De generaal zegt vooral te strijden tegen steeds actiever worden jihadistische islamitische terreurgroepen. Internationaal bestaat ook de angst dat IS en Al-Qaida na de val van Islamitische Staat in Syrië hun strijd zullen verplaatsen naar het Noord-Afrikaanse land.

Egypte

Haftar wordt vooral diplomatiek en militair gesteund door Egypte, dat een islamitisch broeinest niet als buurland wil. Ook de Verenigde Arabische Emiraten geven  soortgelijke ondersteuning aan het LNA. Evenals Frankrijk, dat een dubbelrol lijkt te spelen met enerzijds steun voor Haftar en anderzijds de internationale oproep onderschrijft aan Haftar om de strijd te staken. Moskou, Washington en Londen drongen aan op een vreedzame dialoog. De Veiligheidsraad van de VN zou vrijdagavond bijeenkomen om de situatie in Libië te bespreken. Haftar lijkt niet van zins te stoppen. Hij sprak van een ‘overwinningsmars’ op Tripoli.

De internationale gemeenschap zit ernstig in haar maag met de problematische situatie waarin het olierijke Libië al sinds 2011 verkeert. Het wil via vredesonderhandelingen tot eenheid  en vrije verkiezingen komen. De oprukkende Haftar wordt als een potentiële nieuwe dictator gezien, en een nieuwe Kadhafi wil niemand meer.

Algerije

De perikelen in Libië zijn de directe naweeën van de Arabische Lente, waarbij er geen goede politieke oplossing voor Libië is gevonden. In  buurland Algerije lijkt de Arabische lente nu pas gearriveerd met massademonstraties tegen president Bouteflika. Hij treedt af, maar de machthebbers om hem heen niet. Ook hier dreigt een chaotische situatie te ontstaan. Na 2011 verkeert Noord-Afrika wederom in zeer onrustig vaarwater.

Lees ook:

Wat is de wapenstilstand in Libië waard?

De wapenstilstand in Libië lijkt goed nieuws voor het verscheurde Noord-Afrikaanse land én Europa, dat graag een migratiedeal wil sluiten met een stabiele partner. Maar wat is het staakt-het-vuren waard?

Anoniem graf midden in woestijn voor Kadafi en zoon

In het holst van de nacht is het lichaam van Moammar Kadhafi gisteren weggevoerd om te worden begraven. De locatie - ‘ver weg in de woestijn’ - is geheim, evenals de namen van de vier ‘vertrouwelingen’ die hem hebben begraven en die hebben gezworen op de Koran de locatie nooit te verraden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden