Liberia / Verkrachters van 13 jaar

Terwijl een vredesakkoord nabij is en de humanitaire hulp langzaam op gang komt, wordt duidelijk welke trauma's in Liberia zijn veroorzaakt. Vooral onder vrouwen, die door rebellen en regeringsstrijders massaal zijn verkracht. ,,Leger, politie, rebellen. Ze deden allemaal waar ze zin in hadden.''

MONROVIA - Het was niet de eerste keer dat Hawa Foday werd verkracht. De eerste keer was twee jaar geleden, toen Hawa nog in een dorpje woonde in het tropisch groene noordoosten van Liberia. Rebellen vielen het gehucht aan en de bewoners vluchtten. Foday bereikte regeringsgebied, maar werd daar verkracht door regeringsstrijders.

Afgelopen maand was het opnieuw raak, nadat de rebellen de hoofdstad Monrovia hadden bereikt. Regeringssoldaten sleurden de 47-jarige Foday 's avonds uit haar hutje aan de rand van de stad. ,,Het waren jonge jongens'', vertelt Foday met neergeslagen ogen. ,,Ze waren ongeveer dertien, veertien jaar oud.''

Foday heeft inmiddels haar toevlucht gezocht in het rottende, betonnen sportstadion van Monrovia, waar nog zo'n veertigduizend vluchtelingen bivakkeren. Haar enige bezittingen zijn een rieten slaapmatje, een bundeltje kleren en een kam. Foday: ,,De soldaten stalen mijn pannen en mijn radio.''

Regeringssoldaten en rebellen in Liberia hebben zich de afgelopen maanden op grote schaal schuldig gemaakt aan verkrachtingen. Op zich waren vrouwen al jaren het doelwit in dit kleine West-Afrikaanse land. Altijd als de burgeroorlog oplaaide, leidde dat tot een golf van verkrachtingen. Vooral vluchtende vrouwen liepen onderweg in de bush grote risico's.

Maar toen de rebellen begin juni Monrovia aanvielen, werd een nieuw dieptepunt bereikt. Strijders van beide zijden plunderden de laatste twee maanden alles wat los en vast zat en behandelden vrouwen daarbij als 'oorlogsbuit'. ,,Iedereen deed mee'', zegt projectmanager Miatta Roberts van hulporganisatie Concerned Christian Community (CCC). ,,Leger, politie, rebellen. Ze deden allemaal waar ze zin in hadden.''

CCC probeert de verkrachtingsslachtoffers te helpen met medische en psychologische bijstand. Tot voor kort ging het om zo'n duizend vrouwen per jaar. Maar sinds begin juni wordt CCC overstroomd met nieuwe gevallen. De organisatie heeft naast het stadion een witte tent opgezet waar vrouwen terecht kunnen en heeft al ruim zeshonderd slachtoffers in behandeling genomen.

,,Het probleem is dat de mannen hier, als ze een geweer hebben, denken dat ze alles kunnen maken'', zegt Roberts. ,,Bovendien zijn de strijders vaak jonge jongens. Rechtstreeks uit de bush, ongeletterd, onder de drugs.''

Sinds anderhalve week is het rustig in Monrovia. Nigeriaanse soldaten patrouilleren er en Amerikaanse mariniers bewaken de haven. Maar er lopen nog altijd strijders met wapens rond en milities bemannen nog wegblokkades in de stad. En afgelopen week barstten gevechten los buiten Monrovia. CCC verwacht dan ook nieuwe verkrachtingen. Roberts: ,,Wij zijn nog niet in die gebieden geweest, omdat het te gevaarlijk is. Maar je kunt er zeker van zijn dat ze daar weer aan het verkrachten zijn.''

Veel Liberiaanse vrouwen worstelen met de schaamte. Kebbeh Sao, die 's middags de was aan het doen is achter het stadion, vertelt in mei te zijn ontvoerd door drie regeringsstrijders. De mannen, die zichzelf 'Old man', 'Sweet Candy' en 'Next to God' noemden, hielden haar wekenlang vast en misbruikten haar elke avond. ,,Ze waren vaak dronken en sloegen me.''

Sao is nu zwanger, vertelt ze met trillende mondhoeken. Ze verloor op de vlucht het contact met haar echtgenoot, maar is er van overtuigd dat hij niks meer met haar te maken zal willen hebben. Liberiaanse mannen reageren vaak zo op de verkrachting van hun vrouw. ,,Mijn ouders zijn ook boos op me'', fluistert Sao. ,,Ze vinden dat ik niet zwanger had mogen worden.''

Sao denkt over een abortus. ,,Ik heb moeite om mijn huidige twee kinderen te voeden'', zegt ze met een gebaar naar een kluwen kleuters die zich spetterend vermaakt in het water. ,,Deze baby kan ik er niet bij hebben.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden