Liberaal wil Brummen er weer bovenop krijgen

Het Bolkestein-effect werkt niet alleen landelijk door. Door de lokale verkiezingen is de VVD ook op kleinere schaal in opmars. Brummen bijvoorbeeld, waar een liberale wethouder een 'vitaliteitsscenario' trekt. Een ommezwaai van 'natuur' naar 'economie', nog eens benadrukt met een lokaal symposium waar werd gepronkt met werkgeversvoorzitter Rinnooy Kan als gastspreker. Hoe het Brummen verging en straks moet vergaan. Gezien door een burger, maar wel ééntje met een liberale bril op.

JAN SLOOTHAAK

Maar waarom? “Die fabriek staat niemand in de weg”, zegt Arie Breunissen. Een papierfabriek verder wijst hij op de moderne architectuur met leipannen en gele gevelplaten: “Dat is toch mooi om te zien.” Met dezelfde ingehouden passie in zijn stem die de natuurfreak bewaart voor zijn mooiste bloem.

Een ritje met Breunissen door Brummen - met het aan papierfabrieken rijke 'buitendorp' Eerbeek - geeft een kijkje op het dorpsleven. Maar leert ook dat de lokale politiek uit een ander vaatje tapt. De opkomst van de VVD is niet alleen een landelijk verschijnsel, de lokale verkiezingen hebben de liberalen ook meer invloed gegeven in de gemeenten. In Brummen vertaalde zich dat in een 'Vitaliteitsscenario' waarin economische bloei centraal staat: 'Brummen maakt zich op voor morgen'.

De natuur een stapje terug, steun voor de economie. Vindt de VVD de natuur dan niet zo belangrijk? “Ik hecht veel waarde aan natuur, maar het is een kostenpost en die moet eerst verdiend worden”, laat Breunissen zich van zijn liberale kant kennen.

Breunissen speelt als lokaal VVD-bestuurslid zijn partij mee. Als (gepensioneerd) eigenaar van een graanhandel heeft hij in een kleine vijftig jaar drastische veranderingen gezien. “Een geweldige terugval van werkgelegenheid in de agrarische sector en een vlucht uit de industrie. Een klap voor Brummen was het sluiten van een fabriek voor laboratorium-weegschalen. In de hoogtijdagen werkten daar zes- tot zevenhonderd mensen.”

De terugval werkte door. Winkels moesten sluiten en de winkelrijke Ambachtsstraat verpauperde. Brummen heeft geen schoenenzaak meer en geen zaak voor damesondergoed. “Vooral een zaak voor goedkopere kinderkleding ontbreekt”, zegt mevrouw Breunissen. Daarvoor moeten de mensen naar bijvoorbeeld Zutphen. En dan doen ze daar hun andere boodschappen ook al gauw.

Volgens Breunissen heeft de gemeente steken laten vallen. Hij verwijt dat de vorige coalities van PvdA en CDA. “Zeventien jaar lang hebben ze aan een centrumplan gewerkt maar er is niets uit hun handen gekomen. De eisen aan de projectontwikkelaars waren zo hoog dat niemand er op in kon gaan.” De middenstanders zelf maken het ook wel moeilijk door bij verkoop van hun panden het onderste uit de kan te willen, geeft hij grif toe.

Nu mag de VVD het dan proberen. De PvdA, met ooit tien zetels, viel terug naar zes. Nog altijd de grootste partij, maar de VVD klom allengs van twee naar vier en is inmiddels doorgedrongen tot het college van B en W. De minderheidspositie van de VVD ten spijt, mag de liberaal D. Kijlstra als wethouder van economische zaken en ruimtelijke ordening de kar nu trekken. Breunissen: “Er zijn twee jaar voorbij, maar de goeie richting is al wel ingeslagen.” Kijlstra heeft samen met de inmiddels vertrokken burgemeester Verspuij - “PvdA, maar toch overtuigd van de economische noodzaak” - dat scenario uitgewerkt.

Brummen wil werk en woningen. Honderd huizen per jaar erbij, tot het inwonertal van 24 000 zielen is bereikt. Een symposium dat onlangs werd gehouden, was bedoeld om de provincie over de streep te halen, denkt Breunissen. “Want als gemeente kun je het niet alleen, we zijn erg afhankelijk van de provincie.” Brummen had kans gezien landelijk werkgevers-voorzitter Rinnooy Kan te strikken voor een toespraak. Die vond het al heel wat dat in de herziening van het provinciale streekplan behalve voor groen nu ook aandacht is voor de economie. Breunissen: “Onze eisen zijn niet overdreven. Er wonen 21 000 mensen in de gemeente; 24 000 biedt voldoende basis om de gemeente te laten draaien, zo heeft men mij verzekerd. Je moet toch op zijn minst de eigen aanwas kunnen huisvesten.”

Groei van Brummen strookt niet echt met de plannen van de provincie, die vooral plaatsen als Apeldoorn, Zutphen en Deventer wil laten uitdijen. Brummen, tussen de IJssel en het Veluwemassief, lijkt geschapen voor natuurontwikkeling. Maar Breunissen zie het vitaliteitsscenario als een noodzaak om de gemeente er weer bovenop te krijgen. Daartoe moet in Brummen 35 hectare bedrijventerrein komen. “Maar we maken ons ook zorgen over Eerbeek. De gemeente moest van de provincie een groenzone vormen. Dat is er nu even uitgelaten, omdat de papierindustrie in de gevarenzone kwam.”

Papierindustrie brengt stankoverlast mee en volgens Breunissen zit Eerbeek bovendien opgezadeld met een landelijk afvalprobleem. In het oud papier, dat als grondstof dient, zit veel verontreiniging: drukinkt, zware metalen. De fabrieken zijn opgezadeld met de kosten om dat eruit te halen. Voor het residu moet vóór 2000 een oplossing komen. Er is zorg dat internationale vestigingen door het moederbedrijf worden teruggehaald als het de industrie te moeilijk wordt gemaakt.

Overigens zet Brummen niet al zijn kaarten op bedrijven. Biologische landbouw, bosbouw en dienstverlening, toerisme en recreatie staan ook op het program. In afwachting van de groei wordt gepoogd de voorzieningen op peil te houden. Het openluchtbad in Eerbeek bijvoorbeeld is afgekeurd en dreigt te worden gesloten. De benodigde twee miljoen gulden zal uit particuliere zak moeten komen. “Als dat lukt moet je het niet meer door de gemeente laten exploiteren. Je moet een ambtenaar geen ondernemer laten spelen, want dat kan hij niet”, zo laat Breunissen zijn liberale hart nog eens spreken. Op particulieren kun je trouwens ook niet altijd bouwen, zo blijkt uit een volgende ontboezeming. Brummen telt twee horeca-bedrijven, maar vooral eentje heeft er in zijn ogen geen kaas van gegeten hoe je een bloeiend evenementen-centrum maakt.

Het vitaliteitsscenario is te voor en te na in de gemeente besproken. De meerderheid was voor maar er was ook fel verzet. Volgens Breunissen een “kleine maar sterke kern”, van allochtonen. “De secretaris van de Kamer van koophandel noemde ze tot hun woede ooit de 'randstad-mafia'. Mensen uit het westen zoeken hier een mooi plekje en willen er dan een hek om heen zetten.” Hoewel een minderheid, wist deze groene groepering toch met de partij IPV (In plaats van, twee zetels) in de raad te komen en een wethoudersplek binnen te halen. Breunissen: “Hun wethouder heeft trouwens toch ingestemd met de plannen en dat is hem door zijn achterban niet in dank afgenomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden